- Duszność przy małym obciążeniu może sygnalizować niewydolność serca, chorobę wieńcową lub wady zastawek
- Według danych NCBI Bookshelf niewydolność serca jest przyczyną duszności u blisko 28 proc. pacjentów
- Gwałtowny brak tchu połączony z bólem w klatce piersiowej wymaga natychmiastowego wezwania pomocy medycznej
- Przyczyną problemów z oddechem mogą być także infekcje płuc, anemia lub silny stres
- Diagnostyka kardiologiczna opiera się na badaniach krwi, EKG, echo serca oraz testach wysiłkowych
Jak ocenić duszności, brak tchu i rozpoznać zagrożenie?
Duszność to uczucie braku tchu albo wrażenie, że trudno nabrać powietrza. Zwykle oznacza, że organizm nie nadąża z dostarczaniem tlenu w stosunku do aktualnych potrzeb. Może pojawić się nagle albo narastać stopniowo. Niepokój powinien pojawić się wtedy, gdy duszność występuje przy niewielkim wysiłku, który wcześniej nie był problemem. Przykłady to wejście na pierwsze piętro, krótki spacer do sklepu czy lekkie prace domowe. Jeśli musisz przerywać, żeby złapać oddech, skonsultuj to z lekarzem, bo jednym z możliwych powodów jest niewydolność serca.
Kiedy duszność wymaga wizyty u lekarza? Objawy alarmowe
Czasem duszność nie jest już powodem do planowej wizyty, tylko sygnałem zagrożenia życia. Mayo Clinic wskazuje, że pilnej pomocy wymaga duszność nagła i bardzo nasilona. Jeśli ty lub ktoś bliski nagle nie może złapać tchu, wezwij pomoc albo jedź prosto na szpitalny oddział ratunkowy.
Liczą się też objawy, które pojawiają się razem z dusznością. Natychmiastowej pomocy szukaj, jeśli występują:
- ból w klatce piersiowej, który trwa dłużej niż kilka minut,
- silne zawroty głowy lub nagłe omdlenie,
- nudności lub wymioty,
- zimne poty i bladość skóry.
Duszność przy małym wysiłku? To może być choroba serca
Duszność przy niewielkim wysiłku często ma podłoże kardiologiczne. Dane z NCBI Bookshelf wskazują, że niewydolność serca odpowiada za 15 do 28 proc. przypadków zgłaszanej duszności. Ryzyko rośnie z wiekiem, a problem najczęściej diagnozuje się u osób po 75. roku życia.
Gdy serce pompuje krew mniej skutecznie, szybciej pojawia się męczliwość i zadyszka. Do częstych przyczyn sercowo-naczyniowych duszności przy małym wysiłku należą:
- choroba wieńcowa i zaburzenia rytmu serca (arytmia),
- kardiomiopatia, czyli uszkodzenie mięśnia sercowego,
- dysfunkcja zastawek serca,
- zastoinowa niewydolność serca,
- nadciśnienie płucne.
Inne możliwe przyczyny częstych duszności
Brak tchu nie zawsze oznacza chorobę serca, ale wymaga wyjaśnienia. StatPearls podaje, że najczęstszą pojedynczą przyczyną duszności są infekcje dolnych dróg oddechowych, na przykład zapalenie płuc. Zdarza się też, że odpowiadają za nią choroby przewlekłe, takie jak astma lub POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc).
Przyczyną duszności może być też anemia (niedokrwistość), gdy krew przenosi zbyt mało tlenu. U części osób źródłem problemu jest po prostu brak kondycji i zadyszka przy prostych czynnościach. Zdarza się również duszność o podłożu psychogennym, pojawiająca się w silnym stresie lub lęku.
Diagnostyka duszności i wizyta u kardiologa. Jakie badania wykonać?
Jeśli masz duszność przy niewielkim wysiłku, zacznij od wizyty u lekarza rodzinnego (POZ). Lekarz może wystawić e-skierowanie do kardiologa, potrzebne do konsultacji w ramach NFZ. pacjent.gov.pl podaje, że na wizytę zapiszesz się przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) albo telefonicznie w wybranej placówce, bo rejonizacja nie obowiązuje.
Kardiolog może zlecić badania, które pomogą znaleźć przyczynę dolegliwości. Mayo Clinic wskazuje, że do podstawowej diagnostyki należą:
- badania krwi (w tym poziom specyficznego białka BNP, który rośnie przy niewydolności serca),
- EKG, czyli szybki test sprawdzający rytm serca,
- echokardiogram (echo serca), który pokazuje pracę zastawek i strukturę serca,
- RTG klatki piersiowej, pozwalające ocenić stan płuc i wielkość serca,
- testy wysiłkowe na bieżni lub rowerze stacjonarnym.
Im wcześniej uda się ustalić przyczynę duszności, tym szybciej można wdrożyć leczenie i poprawić komfort życia. Jeśli łapiesz zadyszkę przy czynnościach, które wcześniej nie sprawiały trudności, umów wizytę u lekarza pierwszego kontaktu.
Sprawdź też: 7 ważnych badań, które możesz zrobić na NFZ. Warto!
7
Źródła:
