- Najczęstszym objawem jest ból z tyłu nogi nasilający się rano oraz widoczne zgrubienie nad piętą
- Według serwisu MedlinePlus regeneracja ścięgna jest czasochłonna i trwa zazwyczaj od 2 do 3 miesięcy
- Najskuteczniejszą metodą powrotu do zdrowia jest 12-tygodniowa terapia oparta na specjalistycznych ćwiczeniach oporowych
- Nagły ból i dźwięk kliknięcia mogą oznaczać zerwanie ścięgna wymagające natychmiastowej pomocy na ostrym dyżurze
Zapalenie ścięgna Achillesa: co to jest i skąd się bierze ból?
Ścięgno Achillesa to najsilniejsze ścięgno w organizmie. Łączy mięśnie łydki z kością piętową i pozwala stanąć na palcach, biegać oraz sprawnie chodzić. Zapalenie lub zmiany przeciążeniowe w tym miejscu, określane jako tendinopatia, najczęściej pojawiają się po nagłym zwiększeniu intensywności treningu albo po powrocie do sportu po długiej przerwie.
Tendinopatia zwykle rozwija się stopniowo, dlatego na początku łatwo ją zbagatelizować. Jak podaje serwis MedlinePlus, dolegliwości wynikają z mikrourazów, które powstają, gdy ścięgno pracuje ponad swoje możliwości. Problem dotyczy nie tylko sportowców, ale też osób z siedzącym trybem życia, które podejmują większy wysiłek tylko okazjonalnie.
Objawy zapalenia ścięgna Achillesa: ból nad piętą, sztywność i zgrubienie
Najbardziej typowy objaw to ból z tyłu nogi, tuż nad piętą, zwykle najsilniejszy rano. Po wstaniu z łóżka pojawia się sztywność, która stopniowo mija po kilku minutach chodzenia. Według NCBI Bookshelf ból może wracać lub nasilać się podczas aktywności, a w bardziej zaawansowanych przypadkach dokuczać także w spoczynku.
Poza bólem warto obejrzeć okolicę nad piętą i sprawdzić, co wyczuwasz pod palcami. Jeśli podejrzewasz problem ze ścięgnem Achillesa, zwróć uwagę na poniższe objawy:
- obrzęk lub siniaki w okolicy pięty
- widoczne zgrubienie ścięgna, które przypomina twardy guzek
- bolesność przy dotyku lub uciskaniu ścięgna
- mniejszy zakres ruchu w stawie skokowym
- uczucie ciepła lub zaczerwienienie nad piętą.
Ile trwa leczenie zapalenia ścięgna Achillesa i co naprawdę pomaga?
Regeneracja ścięgna Achillesa zwykle nie trwa kilka dni. To proces czasochłonny, bo ścięgno jest słabo ukrwione. Według MedlinePlus leczenie zachowawcze, czyli bez operacji, trwa zazwyczaj 2 do 3 miesięcy. W tym czasie znaczenie ma trzymanie się zaleceń i unikanie aktywności, które nasilają ból.
W leczeniu kluczową rolę odgrywają odpowiednio dobrane ćwiczenia, a nie same leki. Badanie opisane w czasopiśmie Sports Medicine Open wskazuje, że dobre efekty daje tak zwana monoterapia ćwiczeniowa oparta na treningu oporowym. Taka terapia trwa zwykle około 12 tygodni. Najczęściej są to ćwiczenia ekscentryczne, czyli praca mięśnia podczas rozciągania, na przykład powolne opuszczanie pięty poniżej poziomu schodka.
Zapalenie a zerwanie ścięgna Achillesa: jak je odróżnić?
Ból nad piętą nie zawsze oznacza zerwanie ścięgna Achillesa, bo to dwa różne stany. Zapalenie zwykle narasta stopniowo, a dolegliwości zwiększają się z dnia na dzień. Zerwanie jest nagłe i bardzo bolesne. Jak opisuje American Family Physician, pacjenci często porównują ten moment do uderzenia w tył nogi i słyszą dźwięk przypominający kliknięcie albo „pop”.
Pomocny w ocenie może być test Thompsona. Polega na uciśnięciu łydki osoby leżącej na brzuchu, jeśli stopa się nie poruszy, może to sugerować zerwanie ścięgna. Przy zapaleniu lub mniejszych uszkodzeniach stopa zwykle reaguje prawidłowo. Jeśli wyczuwasz przerwę w ciągłości ścięgna pod skórą i nie możesz stanąć na palcach, zgłoś się natychmiast na ostry dyżur.
Leczenie zapalenia ścięgna Achillesa na NFZ: jak wygląda ścieżka pomocy?
Jeśli odczuwasz ból w okolicy Achillesa, zwykle zaczyna się od wizyty u lekarza rodzinnego w ramach Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ). Lekarz przeprowadzi wywiad i w razie potrzeby wystawi skierowanie do ortopedy lub na badania, na przykład USG. Jak informuje Narodowy Fundusz Zdrowia, ze skierowaniem możesz skorzystać z bezpłatnej opieki w poradniach z kontraktem NFZ.
W leczeniu ważną rolę ma także fizjoterapeuta. Do fizjoterapeuty zwykle potrzebujesz skierowania od lekarza specjalisty. Nie ignoruj bólu i nie czekaj, aż „samo przejdzie”. Wczesne rozpoczęcie ćwiczeń pod okiem specjalisty może pomóc uniknąć powikłań i szybciej wrócić do codziennej aktywności bez dyskomfortu.
7
Źródła:
