- Skóra ma własne zegary komórkowe, które reagują na rytm światła i snu
- Wieczorem i w nocy bariera naskórkowa może łatwiej tracić wodę
- W ciągu doby zmienia się aktywność procesów odpowiedzialnych za podział i dojrzewanie komórek oraz naprawę DNA
- Sen wspiera odbudowę bariery, ale nocny kosmetyk nie zastępuje ochrony przeciwsłonecznej
Zegar biologiczny skóry. Co wpływa na jego rytm?
Skóra ma własny zegar biologiczny, który działa między innymi w keratynocytach, melanocytach i fibroblastach, czyli komórkach naskórka oraz skóry właściwej. Zegar skóry jest powiązany z rytmem dobowym całego organizmu, na który wpływają między innymi światło, sen, pory posiłków i aktywność fizyczna. Dzięki temu niektóre funkcje skóry, takie jak temperatura, wydzielanie sebum, przepływ krwi i tempo odnowy naskórka, mogą zmieniać się w różnych godzinach.
W dzień skóra przede wszystkim odpowiada na czynniki zewnętrzne. Promieniowanie UV, wiatr, suche powietrze, zanieczyszczenia i częste dotykanie twarzy obciążają jej barierę ochronną. Noc nie uruchamia jednego, osobnego procesu naprawczego. Jest częścią dobowego cyklu, podczas którego zmienia się aktywność komórek skóry.
Co dzieje się ze skórą podczas nocnej regeneracji?
Nocna regeneracja skóry twarzy obejmuje kilka procesów naraz. Badania pokazują, że w ciągu doby zmienia się aktywność genów związanych z podziałem komórek, dojrzewaniem keratynocytów i naprawą uszkodzeń DNA. Część mechanizmów naprawczych jest wyraźniej aktywna późnym wieczorem, w nocy lub nad ranem, ale dokładne godziny różnią się zależnie od badanego procesu i warunków badania.
W praktyce regeneracja nie oznacza, że zmarszczki znikają podczas snu ani że skóra odbudowuje się całkowicie w kilka godzin. Naskórek odnawia się stale, a jego pełny cykl trwa tygodnie. Sen sprzyja procesom naprawczym zachodzącym w organizmie, jednak na efekt wpływają też wiek, stan zdrowia, ekspozycja na słońce, stres i codzienna pielęgnacja.
Dlaczego wieczorem skóra twarzy może być bardziej sucha i wrażliwa?
Wieczorem u części osób nasila się przeznaskórkowa utrata wody, czyli parowanie wody przez naskórek. To sygnał, że bariera ochronna może w tym czasie działać mniej szczelnie. Badania nie zawsze wskazują identyczne godziny największej utraty wody, ponieważ wynik zależy między innymi od miejsca pomiaru, temperatury, wilgotności oraz kondycji skóry.
Większa utrata wody może wyjaśniać, dlaczego po całym dniu skóra twarzy jest bardziej napięta, piecze po myciu lub wygląda na mniej gładką. Przy skórze z AZS nocne nasilenie świądu także bywa związane ze zmianami bariery, temperatury skóry i rytmu zapalnego. Jeśli swędzenie, rumień lub łuszczenie regularnie wybudzają ze snu, warto skonsultować to z dermatologiem, zamiast testować kolejne drażniące kosmetyki.
Wieczorna pielęgnacja twarzy. Jak wesprzeć barierę skóry?
Wieczorna pielęgnacja skóry twarzy powinna przede wszystkim usuwać pozostałości filtrów przeciwsłonecznych, makijażu i zanieczyszczeń, a następnie ograniczać utratę wody. Po łagodnym oczyszczeniu przydaje się prosty produkt nawilżający lub krem, który zmniejsza uczucie ściągnięcia. Jeśli po kosmetykach pojawia się pieczenie, jednego wieczoru nie nakładaj kilku produktów z substancjami aktywnymi naraz.
Rano najważniejsza pozostaje ochrona przed promieniowaniem UV, ponieważ nocna pielęgnacja nie cofa szkód powstających podczas ekspozycji na słońce. Nie ma również solidnych dowodów na to, że każdy kosmetyk działa wyraźnie lepiej wyłącznie dlatego, że został nałożony na noc. Najlepiej zadbać o regularny sen, delikatne oczyszczanie, pielęgnację dopasowaną do potrzeb i tolerancji skóry oraz codzienną ochronę przeciwsłoneczną.
4
Źródła:
- PubMed Central (Circadian Rhythm and the Skin: A Review of the Literature)
- PubMed Central (Physiological, Pathological, and Circadian Factors Impacting Skin Hydration)
- PubMed (Does poor sleep quality affect skin ageing?)
- PubMed (The Circadian Skin: Chronobiology as a New Frontier in Dermatological Therapy)
