Organizm czasem wysyła taki alarm bez ostrzeżenia. Nie zawsze oznacza padaczkę

Nagłe drgawki lub utrata przytomności budzą ogromny niepokój, ale pierwszy napad drgawkowy u dorosłego nie zawsze oznacza padaczkę. Może być skutkiem przemęczenia, zaburzeń metabolicznych albo pierwszym sygnałem choroby neurologicznej. Szybka diagnostyka pozwala ustalić przyczynę i ocenić ryzyko kolejnych napadów.

Lekarz neurolog rozmawia z pacjentem w gabinecie. O badaniach po napadzie drgawek przeczytasz na Poradnik Zdrowie.
Autor: Zdjęcie poglądowe/ Wygenerowane przez AI Lekarz rozmawiający z pacjentem podczas konsultacji w nowoczesnym gabinecie medycznym.
  • Każdy pierwszy napad drgawkowy u dorosłego wymaga konsultacji lekarskiej w celu ustalenia przyczyny zdarzenia
  • Według American Family Physician pilnej diagnostyki wymagają napady jednostronne oraz te przebiegające z silnym bólem głowy
  • Kluczowe badania po ataku obejmują morfologię krwi, badanie EEG oraz rezonans magnetyczny lub tomografię głowy
  • Podobne do padaczki objawy mogą wywoływać także omdlenia, silne napięcie emocjonalne lub poważne zaburzenia snu
  • Ryzyko powtórzenia się incydentu rośnie u osób po udarach oraz przy nieprawidłowych wynikach badań obrazowych

Pierwszy napad drgawkowy u dorosłego: co to jest i co może go wywołać

Pierwszy napad drgawkowy u dorosłego to efekt nagłego wyładowania elektrycznego w mózgu. Może się objawiać niekontrolowanymi ruchami albo zaburzeniami świadomości. Pojedynczy epizod nie musi oznaczać padaczki, bo czasem jest reakcją na konkretny, przejściowy czynnik.

Jak podaje pacjent.gov.pl, po pierwszym ataku potrzebna jest konsultacja lekarska. Lekarz ocenia, czy był to napad prowokowany, na przykład przez wysoką gorączkę, silny stres albo niedobór snu, czy raczej początek przewlekłej choroby. Taka ocena pomaga też sprawdzić, czy w tle nie ma urazu lub zmian strukturalnych w mózgu.

Poradnik Zdrowie - Kiedy iść do neurologa?

Kiedy po napadzie drgawek trzeba pilnie wezwać pomoc

Po pierwszym napadzie potrzebna jest konsultacja, ale czasem konieczna jest pilna diagnostyka w szpitalu. Zwróć uwagę na objawy towarzyszące, bo mogą wskazywać na stan bezpośredniego zagrożenia życia. American Family Physician podkreśla, że szczególnie niepokojące są drgawki ograniczone do jednej części ciała oraz silny, nieustępujący ból głowy.

Pilna diagnostyka obrazowa, na przykład tomografia komputerowa, bywa potrzebna w takich sytuacjach:

  • wysoka gorączka lub sztywność karku
  • niedawny, ostry uraz głowy
  • aktywna choroba nowotworowa u pacjenta
  • przyjmowanie leków rozrzedzających krew
  • znaczne osłabienie odporności
  • utrzymujące się po ataku zaburzenia świadomości lub niedowłady.

Jakie badania po pierwszym napadzie drgawkowym zleca lekarz

Diagnostyka ma ustalić, co mogło wywołać napad. Na początku zwykle zleca się badania krwi, żeby wykluczyć infekcję, zaburzenia poziomu cukru oraz problemy z pracą nerek i wątroby. Pacjent.gov.pl wskazuje też na ocenę, czy nie doszło do groźnych zmian metabolicznych lub elektrolitowych.

W ocenie stanu mózgu ważne są badania, które pokazują jego budowę i aktywność elektryczną. American Family Physician wymienia między innymi:

  • EEG (elektroencefalografia), którą najlepiej wykonać w ciągu 24 godzin po zdarzeniu
  • rezonans magnetyczny (MRI) ze specjalnym protokołem dla epilepsji
  • tomografia komputerowa (TK), jeśli rezonans nie jest szybko dostępny
  • testy neuropsychologiczne oceniające pamięć i koncentrację.

Objawy podobne do padaczki: co może przypominać napad drgawkowy

Nie każde zdarzenie wyglądające jak drgawki jest napadem padaczkowym. Niektóre stany mogą go przypominać i przez to mylić pacjenta oraz otoczenie. Mayo Clinic zwraca uwagę, że lekarz musi odróżnić napad od innych incydentów, bo ich przyczyny i leczenie są różne.

Napad drgawkowy mogą przypominać na przykład omdlenie po nagłym spadku ciśnienia albo niektóre zaburzenia snu. Zdarzają się też psychogenne napady niepadaczkowe, które bywają reakcją na silne napięcie emocjonalne. Dlatego warto dokładnie opisać lekarzowi przebieg i okoliczności zdarzenia, żeby mógł rozważyć także przyczyny naczyniowe lub kardiologiczne.

Ryzyko kolejnego napadu drgawkowego: co dalej po pierwszym epizodzie

Po pierwszym epizodzie często pojawia się pytanie, czy napad się powtórzy. American Academy of Neurology wskazuje, że ryzyko nawrotu rośnie, gdy w MRI lub EEG widać nieprawidłowości albo gdy w wywiadzie był udar lub ciężki uraz mózgu. Większe ryzyko dotyczy też sytuacji, gdy pierwszy napad wystąpił w nocy, podczas snu.

Nawet jeśli napad wyglądał łagodnie, warto zgłosić się do neurologa i zanotować, co działo się przed zdarzeniem oraz po nim. Jeśli byłeś świadkiem napadu u bliskiej osoby, zapamiętaj czas trwania i które części ciała były objęte drgawkami, bo to dla lekarza bardzo ważne informacje. Wczesna diagnostyka pomaga opanować sytuację i zmniejszyć ryzyko kolejnych epizodów dzięki leczeniu lub zmianom stylu życia.

Źródła: