- Mrowienie twarzy to parestezja wynikająca najczęściej z podrażnienia lub uszkodzenia nerwów odpowiedzialnych za czucie
- Objaw ten może towarzyszyć migrenie z aurą, niedoborom witamin z grupy B oraz chorobom takim jak cukrzyca
- Według MedlinePlus nagłe drętwienie twarzy z bełkotliwą mową lub zaburzeniami widzenia wymaga natychmiastowej pomocy medycznej
- W diagnostyce przyczyn mrowienia lekarze najczęściej wykorzystują rezonans magnetyczny oraz badania przewodnictwa nerwowego EMG
- Leczenie zależy od postawionej diagnozy i może obejmować zarówno techniki relaksacyjne, jak i terapię neurologiczną
Mrowienie twarzy - co oznacza i skąd się bierze?
Mrowienie twarzy, czyli parestezja, to uczucie kłucia, drętwienia albo „przebiegania prądu” pod skórą. Najczęściej oznacza, że nerwy odpowiedzialne za czucie są podrażnione lub ich praca jest chwilowo zaburzona. Objaw może dotyczyć jednego miejsca, na przykład okolicy ust, albo obejmować całą połowę twarzy.
Warto szukać przyczyny, bo mrowienie może mieć wiele źródeł. Serwis Healthline podaje, że bywa skutkiem krótkotrwałego ucisku, ale może też towarzyszyć chorobom przewlekłym. Najczęściej pojawia się wtedy, gdy nerw jest uszkodzony albo coś zaburza jego prawidłową pracę.
Najczęstsze przyczyny mrowienia i drętwienia twarzy
Jest kilka chorób i stanów, które mogą dawać mrowienie w obrębie twarzy. Często towarzyszy migrenie i może pojawić się jeszcze przed bólem głowy jako element tak zwanej aury. Healthline wymienia też inne możliwe przyczyny:
- stwardnienie rozsiane (SM), w którym mrowienie jest jednym z najpowszechniejszych objawów
- uszkodzenia konkretnych nerwów twarzowych
- fibromialgia, która objawia się mrowieniem twarzy oraz kończyn
- reakcje alergiczne na pokarmy lub substancje chemiczne
Nagłe mrowienie tylko po jednej stronie twarzy może być objawem udaru mózgu albo przemijającego ataku niedokrwiennego (TIA). W takiej sytuacji liczy się czas, dlatego nie wolno ignorować jednostronnego osłabienia lub utraty czucia. Zdarza się też, że mrowienie ma związek z silnym stresem lub napadem paniki.
Kiedy mrowienie twarzy to pilny objaw i trzeba jechać na SOR?
Jeśli mrowieniu twarzy towarzyszą inne niepokojące objawy, nie zwlekaj z pomocą. MedlinePlus wskazuje sytuacje, w których potrzebna jest pilna ocena na SOR. Zwróć szczególną uwagę, jeśli:
- mrowienie wystąpiło tuż po urazie głowy, szyi lub pleców
- pojawiła się bełkotliwa mowa, trudności z chodzeniem lub zmiana widzenia
- występuje paraliż lub osłabienie uniemożliwiające ruch
- doszło do utraty przytomności lub nagłego zdezorientowania
- nastąpiła utrata kontroli nad pęcherzem lub jelitami
Narodowy Fundusz Zdrowia przypomina, że w stanie nagłego zagrożenia życia, na przykład przy podejrzeniu udaru, trzeba niezwłocznie zadzwonić pod 112 lub 999. Ratownicy medyczni mogą rozpocząć działania jeszcze w karetce. Jeśli objawy są łagodne i nie wskazują na zagrożenie życia, zgłoś się do lekarza rodzinnego w przychodni POZ.
Jakie badania przy mrowieniu twarzy może zlecić lekarz?
To, jakie badania będą potrzebne, zależy od objawów towarzyszących i od tego, co lekarz ustali w wywiadzie. Gdy przyczyna nie jest jasna, rozważa się badania obrazowe mózgu lub kręgosłupa. Merck Manual wskazuje, że najczęściej są to rezonans magnetyczny (MRI) albo tomografia komputerowa (TK), które pomagają wykluczyć zmiany strukturalne i choroby demielinizacyjne.
Gdy podejrzenie dotyczy nerwów obwodowych, lekarz może zlecić badania przewodnictwa nerwowego oraz elektromiografię (EMG). Te badania oceniają, czy przewodzenie impulsów nerwowych przebiega prawidłowo. Często zlecane są też badania krwi, żeby wykluczyć częste przyczyny zaburzeń czucia, na przykład:
- cukrzyca i związane z nią uszkodzenia nerwów
- niedobory witamin (szczególnie z grupy B)
- choroby nerek wpływające na gospodarkę organizmu
Jak łagodzić mrowienie twarzy i leczyć jego przyczynę?
Leczenie zależy od przyczyny, dlatego pierwszym krokiem jest trafna diagnoza. Jeśli mrowienie towarzyszy migrenie, ważne jest szybkie opanowanie napadu. MedlinePlus wskazuje, że pomocne mogą być nawodnienie i leki przeciwbólowe bez recepty, na przykład paracetamol lub ibuprofen. Przy częstszych lub silniejszych napadach lekarz może włączyć triptany albo leki stosowane przewlekle, na przykład beta-blokery.
Jeśli mrowienie ma związek z silnym lękiem lub stresem, pomocne mogą być techniki relaksacyjne i ćwiczenia oddechowe. Gdy objaw wynika z choroby przewlekłej, na przykład stwardnienia rozsianego, potrzebne jest leczenie prowadzone przez neurologa. Nie stosuj na własną rękę silnych leków, dopóki lekarz nie potwierdzi przyczyny.
Co robić, gdy mrowi twarz? Plan działania krok po kroku
Jeśli mrowienie twarzy pojawia się po raz pierwszy, obserwuj objaw i sprawdź, czy nie ma sygnałów alarmowych. Zwróć uwagę na opadanie kącika ust oraz trudności z mówieniem. Jeżeli poza mrowieniem czujesz się dobrze, umów wizytę u lekarza POZ. Pomocny bywa też krótki dzienniczek, w którym zapisujesz, kiedy objaw się pojawia i jak długo trwa.
W codziennym funkcjonowaniu warto zadbać o rzeczy, które wspierają układ nerwowy. Pomagają przede wszystkim sen, ograniczenie nadmiaru kofeiny i zróżnicowana dieta, zwłaszcza gdy objaw wiąże się z przemęczeniem lub niedoborami. Powtarzającego się mrowienia nie ignoruj, ale zachowaj spokój, bo w wielu przypadkach przy właściwej diagnostyce i leczeniu można je opanować.
7
Źródła:
