- W badaniu opisanym w „Annals of Medicine and Medical Sciences” bóle głowy zgłaszał co czwarty pacjent z nadciśnieniem
- Dane GUS z 2019 roku: niemal 27 proc. dorosłych w Polsce ma nadciśnienie
- W „Annals of Medicine and Medical Sciences” 45 proc. osób z nowo rozpoznanym nadciśnieniem nie zgłaszało wcześniej objawów
- American Heart Association: wynik 180/120 mmHg lub wyższy wymaga pilnej pomocy medycznej
- European Society of Cardiology: nadciśnienie rozpoznaje się przy wartościach co najmniej 140/90 mmHg (pomiar w gabinecie)
Co to jest nadciśnienie tętnicze i dlaczego nazywa się je „cichym zabójcą”?
Nadciśnienie tętnicze oznacza, że krew w naczyniach zbyt mocno i przez dłuższy czas napiera na ich ściany. W efekcie serce musi pracować ciężej, co z czasem może je osłabiać. Według danych GUS z 2019 roku nadciśnienie dotyczy niemal 27 proc. dorosłych w Polsce.
Największy problem polega na tym, że nadciśnienie przez lata może nie dawać wyraźnych objawów. W badaniu opublikowanym w „Annals of Medicine and Medical Sciences” 45 proc. osób z nowo rozpoznanym nadciśnieniem nie zgłaszało wcześniej żadnych dolegliwości. Dlatego regularne pomiary mają sens także wtedy, gdy na co dzień czujesz się dobrze.
Objawy nadciśnienia tętniczego. Na co zwrócić uwagę na co dzień?
Nadciśnienie często rozwija się bezobjawowo, ale czasem daje sygnały, które warto potraktować poważnie. Łatwo je zrzucić na zmęczenie lub stres, choć mogą mieć związek z układem krążenia. Jeśli dolegliwości wracają, skonsultuj się z lekarzem i zacznij regularnie mierzyć ciśnienie w domu.
W badaniu opisanym w „Annals of Medicine and Medical Sciences”, obejmującym ponad 11 tys. pacjentów, sprawdzono, jakie objawy najczęściej towarzyszą nadciśnieniu. Najczęściej wymieniano:
- bóle głowy (występujące u co czwartego chorego)
- nagłe zasłabnięcia
- zawroty głowy
- duszność
- kołatanie serca
- nudności lub wymioty.
Bardzo wysokie ciśnienie: kiedy wzywać pomoc medyczną?
Czasem ciśnienie rośnie tak mocno, że trzeba działać natychmiast. American Heart Association podaje, że wynik 180/120 mmHg lub wyższy oznacza przełom nadciśnieniowy. W takiej sytuacji nie czekaj na samoistny spadek ciśnienia, wezwij pomoc medyczną lub jedź na szpitalny oddział ratunkowy.
Przy bardzo wysokim ciśnieniu mogą pojawić się objawy alarmowe. Jeśli ty lub ktoś bliski ma wysokie wartości na ciśnieniomierzu i wystąpią poniższe dolegliwości, zadzwońcie pod numer alarmowy:
- silny ból w klatce piersiowej lub ból pleców
- problemy z widzeniem lub trudności w mówieniu
- drętwienie lub wyraźne osłabienie ciała
- poważne problemy z oddychaniem.
Jak rozpoznać nadciśnienie i jak mierzyć ciśnienie w domu?
Rozpoznanie rzadko opiera się na jednym pomiarze, bo ciśnienie zmienia się w ciągu dnia, np. po wysiłku albo w stresie. European Society of Cardiology podaje, że nadciśnienie rozpoznaje się, gdy w gabinecie lekarskim wartości wielokrotnie wynoszą co najmniej 140/90 mmHg. Przy pomiarach domowych próg jest niższy i wynosi 135/85 mmHg.
Aby przekazać lekarzowi wiarygodne wyniki, prowadź domowy pomiar ciśnienia przez kilka dni. Wykonuj co najmniej dwa pomiary rano i dwa wieczorem, najlepiej o stałych porach. Czasem lekarz zleca też całodobowe monitorowanie specjalnym urządzeniem noszonym na ręku przez 24 godziny.
Nieleczone nadciśnienie: jakie grożą powikłania?
Nieleczone nadciśnienie może latami uszkadzać organizm, nawet gdy nie daje wyraźnych objawów. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wskazuje, że jest ono główną przyczyną groźnych chorób serca, nerek i mózgu. Zbyt wysokie ciśnienie zmniejsza elastyczność tętnic, co utrudnia przepływ krwi i tlenu do narządów.
Skutki braku leczenia mogą być dramatyczne i obejmować wiele różnych schorzeń. Do najpoważniejszych konsekwencji, o których informuje WHO, należą:
- zawał serca i niewydolność serca
- udar mózgu spowodowany pęknięciem lub zablokowaniem tętnicy
- uszkodzenie nerek prowadzące do ich niewydolności
- dławica piersiowa objawiająca się silnym bólem
- nieregularne bicie serca
Nadciśnienie tętnicze można skutecznie kontrolować lekami i zmianą stylu życia, co pomaga zmniejszyć ryzyko powikłań. Kluczowe jest regularne mierzenie ciśnienia i zapisywanie wyników, aby lekarz mógł je ocenić. Jeśli pomiary często przekraczają normę, umów wizytę u lekarza rodzinnego.
Jak zapobiegać nadciśnieniu tętniczemu GALERIA
6
Co zwiększa ryzyko nadciśnienia? Dieta, stres i geny
Nadciśnienie pierwotne, czyli takie bez jednej, konkretnej przyczyny, rozwija się stopniowo na przestrzeni lat. Sprzyja mu wiele czynników związanych ze stylem życia i uwarunkowaniami, na które nie mamy wpływu. Kluczową rolę odgrywa dieta bogata w sól, którą znajdziemy głównie w żywności przetworzonej, jak gotowe dania, wędliny czy pieczywo. Ryzyko rośnie także przy nadmiernym spożyciu alkoholu, braku regularnej aktywności fizycznej oraz przewlekłym stresie, który utrzymuje w organizmie wysoki poziom hormonów podnoszących ciśnienie.
Istotne są również czynniki genetyczne – jeśli nadciśnienie występowało u rodziców lub rodzeństwa, prawdopodobieństwo zachorowania jest wyższe. Problem może być też skutkiem innych schorzeń, takich jak choroby nerek, cukrzyca, zaburzenia tarczycy czy obturacyjny bezdech senny. Niekiedy za wzrostem ciśnienia stoją powszechnie stosowane leki, na przykład niektóre środki przeciwbólowe, leki na przeziębienie czy antykoncepcja hormonalna.
Leki na nadciśnienie: jak działają i jakie są skutki uboczne?
Gdy zmiana stylu życia nie wystarcza do obniżenia ciśnienia, lekarz może zdecydować o włączeniu leków. Istnieje kilka głównych grup farmaceutyków, które działają na różne sposoby, aby kontrolować ciśnienie krwi. Wybór odpowiedniego preparatu zależy od wartości ciśnienia, wieku pacjenta i ewentualnych chorób współistniejących.
Do najczęściej stosowanych leków należą diuretyki (leki moczopędne), które pomagają organizmowi pozbyć się nadmiaru wody i sodu. Inne popularne grupy to inhibitory ACE, rozszerzające naczynia krwionośne, oraz beta-blokery, które spowalniają pracę serca i zmniejszają siłę jego skurczu. Stosuje się również blokery kanału wapniowego, które rozluźniają mięśnie naczyń krwionośnych. Każdy z tych leków może powodować skutki uboczne, takie jak zawroty głowy, zmęczenie, suchy kaszel czy obrzęki kostek. Dlatego tak ważne jest, aby leczenie odbywało się pod ścisłą kontrolą lekarza.
Dieta DASH – niefarmakologiczny sposób na obniżenie ciśnienia
Jednym z najskuteczniejszych niefarmakologicznych sposobów leczenia nadciśnienia jest dieta DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension). Jej głównym założeniem jest ograniczenie sodu, tłuszczów nasyconych i cukrów prostych. Zamiast tego, jadłospis opiera się na produktach bogatych w potas, magnez i błonnik, które naturalnie wspomagają rozluźnienie naczyń krwionośnych i obniżają ciśnienie.
Dieta DASH zachęca do spożywania dużej ilości warzyw i owoców, pełnoziarnistych produktów zbożowych, chudego nabiału, ryb, drobiu oraz nasion i orzechów. Zaleca natomiast unikanie czerwonego mięsa, słodyczy i słodzonych napojów. Dzięki takiemu podejściu można osiągnąć spadek ciśnienia porównywalny z efektami stosowania niektórych leków, co czyni ją kluczowym elementem terapii i profilaktyki.
Źródła:
