- Niskie ciśnienie i ciemnienie skóry mogą wskazywać na niedoczynność nadnerczy
- Przebarwienia najczęściej widać na liniach dłoni, bliznach i na błonach śluzowych jamy ustnej
- Silny ból brzucha, wysoka gorączka i wymioty mogą oznaczać przełom nadnerczowy, czyli stan zagrożenia życia
- Wytyczne Endocrine Society wskazują test stymulacji kortykotropiną jako kluczowe badanie potwierdzające u dorosłych
Niskie ciśnienie i ciemnienie skóry: co mogą oznaczać te objawy?
Połączenie niskiego ciśnienia i ciemniejszej skóry może wskazywać na niedoczynność nadnerczy, rzadkie, ale poważne zaburzenie hormonalne. Nadnercza to niewielkie narządy położone nad nerkami, które wytwarzają hormony regulujące między innymi ciśnienie krwi i reakcję organizmu na stres. Gdy pracują nieprawidłowo, rozregulowaniu ulega wiele procesów w całym organizmie.
National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) wskazuje niskie ciśnienie jako jeden z ważnych sygnałów ostrzegawczych niedoczynności nadnerczy. W praktyce pacjenci opisują zawroty głowy lub omdlenia, które nasilają się szczególnie przy szybkim wstawaniu z łóżka albo z krzesła. Jeśli jednocześnie pojawia się zmiana koloru skóry, konsultacja endokrynologiczna powinna być pilna.
Przebarwienia w chorobie Addisona: gdzie pojawiają się najczęściej?
Charakterystyczne ciemnienie skóry, czyli hiperpigmentacja, to typowy objaw pierwotnej niedoczynności nadnerczy, nazywanej chorobą Addisona. To nie jest zwykła opalenizna, tylko zmiana barwy związana ze wzrostem produkcji melaniny. Przebarwienia zwykle nie pojawiają się równomiernie, tylko w konkretnych miejscach.
Ciemniejsze plamy w miejscach niewystawionych na słońce mogą być sygnałem ostrzegawczym. Warto zwrócić uwagę szczególnie na:
- blizny po dawnych skaleczeniach lub operacjach
- naturalne fałdy skóry i linie na dłoniach
- punkty ucisku, takie jak łokcie, kolana oraz kłykcie u rąk
- wargi oraz błony śluzowe wewnątrz jamy ustnej (np. na policzkach).
Objawy przełomu nadnerczowego: kiedy trzeba wzywać pogotowie?
Przy niedoczynności nadnerczy może dojść do przełomu nadnerczowego, czyli stanu bezpośredniego zagrożenia życia. Taki kryzys pojawia się, gdy w organizmie brakuje hormonów, często w związku z silnym stresem, infekcją albo urazem. Wtedy potrzebna jest natychmiastowa pomoc medyczna.
MedlinePlus opisuje przełom nadnerczowy jako gwałtowne pogorszenie stanu zdrowia. Jeśli pojawią się objawy poniżej, trzeba wezwać pogotowie:
- silny ból brzucha, pleców lub nóg
- wysoka gorączka połączona z dreszczami
- nudności, gwałtowne wymioty i odwodnienie
- splątanie, utrata przytomności lub nadmierna senność
- bardzo niskie ciśnienie i przyspieszone tętno.
Jakie badania robi się przy podejrzeniu niedoczynności nadnerczy?
Przy objawach takich jak osłabienie i zmiana koloru skóry diagnostyka zwykle zaczyna się od badań laboratoryjnych. Serwis Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia wskazuje oznaczenie kortyzolu i ACTH we krwi jako kluczowe. Lekarz ocenia też elektrolity, bo w tej chorobie może dochodzić do spadku sodu i wzrostu potasu.
Najważniejszym badaniem potwierdzającym jest test stymulacji kortykotropiną. Wytyczne Endocrine Society opisują podanie dożylne standardowej dawki leku, u dorosłych zwykle 250 μg, i ocenę reakcji po 30 lub 60 minutach. To badanie sprawdza, czy nadnercza potrafią wytworzyć odpowiednią ilość hormonów w sytuacji obciążenia dla organizmu.
Jak wygląda leczenie niedoczynności nadnerczy i o czym pamiętać na co dzień?
Po rozpoznaniu niedoczynności nadnerczy wprowadza się stałe leczenie farmakologiczne, najczęściej hydrokortyzonem. Celem terapii jest uzupełnienie brakujących hormonów i ograniczenie objawów, w tym przewlekłego osłabienia. Nie należy samodzielnie przerywać leczenia, ponieważ organizm nie ma wtedy wystarczającej „rezerwy” hormonów.
Dla bezpieczeństwa warto mieć przy sobie opaskę medyczną lub kartę informacyjną. Powinna zawierać informację o chorobie i o konieczności podania leków sterydowych w razie wypadku. Infekcja, zabieg stomatologiczny, na przykład wyrwanie zęba, oraz silny stres wymagają konsultacji z lekarzem, bo może być potrzebne czasowe zwiększenie dawki, żeby zmniejszyć ryzyko przełomu nadnerczowego.
7 ważnych badań, które możesz zrobić na NFZ. Warto! GALERIA
7
Źródła:
