Poród: twoje prawa w szpitalu

Podczas porodu powinnaś mieć dobrą opiekę i być traktowana z szacunkiem - gwarantują ci to prawa pacjenta. Warto poznać prawa pacjenta, aby potem wiedzieć, czego możemy się domagać w szpitalu. Jeśli twoje prawa zostaną złamane, możesz dochodzić sprawiedliwości u Rzecznika Praw Pacjenta.

Nie wszyscy wiedzą, że osobom przebywającym w szpitalu i korzystającym z usług medycznych przysługują określone prawa. Prawa pacjenta są po to, aby chronić interesy pacjentów i wzmocnić ich pozycję w relacji z pracownikami służby zdrowia. Prawa te nie są zebrane w osobnym kodeksie, poszczególne przepisy są częścią różnych ustaw (patrz ramka), toteż trudniej je ogarnąć osobie nieobeznanej z prawem. Są one szczególnie ważne dla ciężarnej, zwłaszcza podczas wyjątkowego wydarzenia, jakim są narodziny dziecka.

Co ci zapewniają prawa pacjenta podczas porodu?

Prawa pacjenta stanowią część szeroko rozumianych praw człowieka. Ich podstawą jest uznanie niezbywalnej godności człowieka, jego autonomii i wolności w każdej sytuacji. Co z tego konkretnie wynika?

  • Prawo do poszanowania intymności i godności. Oznacza szacunek dla indywidualnego poczucia wstydu każdej kobiety, które jest naruszane przez konieczność obnażania się przed nieznanymi osobami i mówienia o sprawach intymnych. Pacjentka nie powinna być narażona na to, by mogły ją zobaczyć podczas badania osoby inne niż biorące udział w badaniu czy porodzie. Zadaniem szpitala jest więc zapewnienie intymnej izby przyjęć i sali porodowej (powinna być jednoosobowa, a gdy tak nie jest, niezbędne są dobrze izolujące ścianki między łóżkami), parawanów podczas obchodu na sali poporodowej, pilnowanie, aby zawsze zamykano drzwi itp. Osoby z personelu powinny traktować pacjentkę podmiotowo, tzn. jak pełnego człowieka, a nie przypadek medyczny, a więc: przedstawiać się, zwracać się do niej w sposób kulturalny oraz unikać zadawania zbędnego bólu (np. podczas zszywania krocza). Jeśli przy porodzie asystują studenci, rodząca musi wyrazić na to zgodę, a ich liczbę należy ograniczyć do minimum.
  • Prawo do informacji. Oznacza, że powinnaś być informowana o stanie twojego zdrowia, wszystkich przeprowadzanych zabiegach, podawanych lekach i innych czynnościach. Prawo to wynika z konstytucyjnego prawa jednostki do stanowienia o sobie oraz do ochrony swojej integralności. Naruszeniem tego prawa jest np. brak informacji o stanie zdrowia, manipulowanie informacją (np. proponowanie oksytocyny bez informowania, że skurcze będą bardziej bolesne), brak informacji o stosowanych środkach i zabiegach, ich celu i skutkach, udzielanie informacji tylko na wyraźne żądanie rodzącej, ukrywanie informacji o powikłaniach u matki i dziecka.

  • Prawo do wyrażenia zgody lub odmowy. Zanim zostanie wykonane jakiekolwiek badanie, zabieg czy podanie leku – powinnaś wyrazić na to zgodę. Aby była ona ważna, musi zostać poprzedzona zrozumiałą informacją na temat interwencji, jakiej ma dotyczyć. Sposób wyrażenia zgody może być różny: ustny, pisemny lub tzw. dorozumiany – kiedy swoim zachowaniem wyraźnie dajesz do zrozumienia, jaka jest twoja decyzja. Jednak w przypadku zabiegu operacyjnego lub interwencji stwarzającej stan podwyższonego ryzyka – musi to być zgoda pisemna. Najczęstszym naruszeniem tego prawa jest traktowanie ogólnej zgody na leczenie, podpisywanej przy przyjęciu do szpitala, jako zgody na wszystkie działania podejmowane w czasie całego pobytu w szpitalu. Tymczasem zgoda taka (tzw. blankietowa) jest pozostałością po przepisach, które dziś już nie obowiązują, a więc leczenie podjęte tylko według zgody ogólnej jest równoznaczne z działaniem bez zgody pacjentki. Na przykład jeśli krocze mocno nacięto, a nie byłaś pytana o zgodę na ten zabieg, to w razie komplikacji możesz wystąpić o zadośćuczynienie, bo zgoda ogólna była niewystarczająca.
  • Ważne

    Uregulowanie prawne praw pacjenta znajduje się w szeregu ustaw, w szczególności w Konstytucji RP z 2.04.1997 r., ustawie z 6.11.2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009 r. Nr 52 poz. 417); ustawie z dnia 5.12.1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2002 r. Nr 21 poz. 204 z późn. zm.) oraz ustawie z 5.07.1996 o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. nr 91 poz. 410). Unormowania z tego zakresu zawarte są też w Kodeksie Etyki Lekarskiej oraz Kodeksie Etyki Pielęgniarki i Położnej.

  • Prawo do ochrony życia prywatnego i więzi rodzinnych. Zapewnia ono prawo do kontaktu osobistego, telefonicznego lub korespondencyjnego z osobami bliskimi, a także prawo do opieki ze strony osób bliskich lub innych wskazanych przez pacjentkę. To ostatnie uprawnienie jest szczególnie ważne podczas porodu i oznacza, że rodząca może skorzystać ze wsparcia wybranej przez siebie bliskiej osoby. Oczywiście, tak jak każdy inny pacjent, rodząca ma też prawo do poufności informacji związanych z leczeniem oraz prawo wglądu do swojej dokumentacji medycznej.
  • Dochodzenie praw pacjenta

    Gdy podczas pobytu w szpitalu naruszono przysługujące ci prawa, możesz ich dochodzić na drodze administracyjnej lub sądowej. Dochodzenie może zmierzać do żądania zaniechania naruszenia prawa, ukarania sprawcy naruszenia prawa z tytułu odpowiedzialności służbowej lub karnej oraz żądania zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub odszkodowania za wyrządzoną naruszeniem szkodę. Skargę można złożyć do kierownika zakładu opieki zdrowotnej, samorządu zawodów medycznych (okręgowa izba lekarska lub okręgowa izba pielęgniarek i położnych), organów ścigania (podejrzenie popełnienia przestępstwa) lub sądu powszechnego (w celu wynagrodzenia poniesionej szkody). Na początku warto jednak zwrócić się do Rzecznika Praw Pacjenta, który może wszcząć postępowanie wyjaśniające lub przynajmniej wskazać, jakie możesz podjąć środki prawne (jak skontaktować się z rzecznikiem – czytaj w ramce obok). Jeśli prawa zostały naruszone w szpitalu, który ma umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia, złóż też skargę do rzecznika praw pacjenta przy NFZ (w centrali albo przy danym oddziale Funduszu).

    Gdzie szukać pomocy

     

    Z Biurem Rzecznika Praw Pacjenta można skontaktować się drogą pocztową – Al. Zjednoczenia 25, 01-829 Warszawa, telefonicznie – bezpłatna infolinia: 0 800 190 590 (pn. – pt. 9.00–21.00), tel. 22 831 42 81 w. 364 lub drogą elektroniczną – sekretariat@bpp.gov.pl. Strona internetowa: www.bpp.gov.pl

    miesięcznik "M jak mama"
    Czy artykuł był przydatny?
    Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

    NOWY NUMER

    W magazynie Dziecko Zakupy i My: ponad 200 polecanych produktów dla mamy, dziecka i kobiet w ciąży, a także inspiracje i porady dla całej rodziny! Sprawdź, jak zadbać o najbliższych!

    Pobierz
    Dziecko zakupy i my
    KOMENTARZE
    emii
    |

    Podczas badań i zabiegów mamy prawo nawet w szpitalu do obecnosci osoby bliskiej poza znieczuleniem ogólnym i zagrożeniem epidemiologicznym w placówce nie wymysłem lekarza bo wtedy może dojść do wypłacenia pacjentce wysokiego odszkodowania za naruszenie ust 2008 r art 21 Prawo Pacjenta a było w zeszłym roku naruszeń Praw Pacjenta (złożonych skarg) ponad 60 tyś!!!.W cywilizowanych państwach nie wolno być sam na sam ginekologowi z pacjentkom jest w większości partner gdy go brak załtwia się położną.W Polsce to w większości jest zacofanie pacjentek i ginekologów!!!Wspólny poród czy badanie to norma w większych miastach bo jak można sie wstydzić podczas badania na fotelu meża czy odwrotnie.