Przełomowe odkrycie. Witamina D pomoże w walce z niebezpieczną zakaźną chorobą

2023-01-10 14:17

Choroby zakaźne stanową poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjentów. Niestety, niektóre z nich są niezwykle trudne do wyleczenia. Taką chorobą jest m. in. gruźlica. Naukowcy, na podstawie analizy przypadku jednej z pacjentek, udowodnili, że w leczeniu tej choroby może pomóc witamina D.

Przełomowe odkrycie. Witamina D pomoże w walce z niebezpieczną zakaźna chorobą
Autor: Getty Images Jest nadzieja na nowe formy zapobiegania i zwalczania gruźlicy.

Na gruźlicę cierpi ok. 2 miliardy ludzi na całym świecie. Każdego roku umiera z jej powodu ponad 1,5 miliona ludzi — głównie na półkuli południowej, w krajach takich jak RPA, Namibia i Mozambik. Dotychczas w leczeniu gruźlicy lekarze stosowali antybiotyki. Jednak najnowsze odkrycie naukowców może być kluczem do wdrożenia nowych metod leczenia tej choroby. Wszystko dzięki witaminie D.

Poradnik Zdrowie: Zdrowo Odpytani, odc. 14 Witamina D

Przełomowe odkrycie

„Po raz pierwszy wykazaliśmy, że witamina D poprawia zdolność układu odpornościowego do zwalczania bakterii gruźlicy, Mycobacterium tuberculosis” — mówi profesor nadzwyczajny Martin Kongsbak-Wismann z LEO Foundation Skin Immunology Research Center na Uniwersytecie w Kopenhadze.

Do badania naukowców zainspirowała przypadłość pewnej pacjentki. Kobieta urodziła się z mutacją, która sprawia, że jej organizm nie jest w stanie reagować na witaminę D. Taką mutację obserwuje się u bardzo niewielu osób - na całym świecie zgłoszono zaledwie ok. 200 przypadków.

Pacjentka wytwarzała bardzo mało katelicydyny, która jest naturalną toksyną występującą w komórkach odpornościowych płuc, potrzebną do walki z gruźlicą. U większości osób zakażonych gruźlicą bakterie gruźlicy atakują właśnie te komórki odpornościowe płuc.

„Można powiedzieć, że bakteria gruźlicy opracowała sposób usypiania komórek odpornościowych. Dzięki temu choroba może ukryć się w komórkach odpornościowych, czyniąc ją niewidoczną dla innych części układu odpornościowego” – wyjaśnia Martin Kongsbak-Wismann.

Jednak witamina D jest w stanie przeciwdziałać usypianiu komórek odpornościowych przez bakterie gruźlicy. Wszystko dlatego, że ta witamina powoduje większe wytwarzanie katelicydyny przez komórki odpornościowe.

„Katelicydyna jest jak mikroskopijna igła, która jest w stanie przebić bakterie gruźlicy. A kiedy to się dzieje, osłabia usypiające działanie bakterii na komórki odpornościowe. To przywraca zdolność komórek odpornościowych do zabijania bakterii gruźlicy” – tłumaczy profesor.

Okazało się, że podanie witaminy D u grupy kontrolnej, która jest wolna od mutacji, spowodowała wzmożoną walkę komórek z bakterią gruźlicy.

„Byliśmy zdumieni działaniem witaminy D. W komórkach odpornościowych zdrowych osób z grupy kontrolnej witamina D poprawiła zdolność komórek do walki z prątkami gruźlicy, podczas gdy w komórkach odpornościowych pacjentki nie zaobserwowaliśmy odpowiedzi na witaminę D. To pokazuje, że witamina D jest kluczem do zdolności układu odpornościowego do zwalczania prątków i zapobiegania gruźlicy” - mówi Martin Kongsbak-Wismann.

To, że witamina D może pomóc w walce z gruźlicą podejrzewano już wcześniej

Choć obecnie gruźlicę leczy się antybiotykami, w przeszłości podejmowano próby zwalczania tej choroby za pomocą witaminy D. Pacjentom zalecano leżenie na słońcu, co powodowało wzrost tej witaminy. Do tej pory nie odnaleziono jednak żadnego bezpośredniego dowodu świadczącego o skuteczności w walce z gruźlicą. Dlatego przeprowadzone niedawno badanie jest swego rodzaju przełomem.

Martin Kongsbak-Wismann ma nadzieję, że badanie stanie się użytecznym narzędziem w profilaktyce i leczeniu tej choroby.

„Dobrym pomysłem może być podawanie witaminy D osobom bardzo narażonym na zakażenie gruźlicą, np. populacje określonych krajów afrykańskich. Mimo że nadal nie wiemy, jak różne poziomy witaminy D wpływają na ryzyko i ciężkość infekcji choroby, przynajmniej nie powodowałoby to żadnych negatywnych skutków ubocznych” - podkreśla.

Choć suplementacja witaminy D może pomóc w leczeniu gruźlicy, wciąż istnieje ryzyko zarażenia się tą chorobą, zaznaczają naukowcy.