Leki GLP-1 od kilku lat wykorzystywane są przede wszystkim w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz otyłości. Coraz więcej badań sprawdza jednak, czy preparaty tej grupy mogą wpływać również na choroby związane ze stanem zapalnym i metabolizmem, w tym migrenę.
GLP-1 a migrena. Naukowcy analizują wpływ leków na napady bólu głowy
Podczas dorocznego spotkania American Academy of Neurology w kwietniu przedstawiono wyniki badania obserwacyjnego dotyczącego pacjentów z przewlekłą migreną. Analiza wykazała, że osoby rozpoczynające terapię lekami GLP-1 rzadziej trafiały na szpitalne oddziały ratunkowe i rzadziej wymagały hospitalizacji. Badacze porównali semaglutyd, liraglutyd, dulaglutyd i eksenatyd z topiramatem, czyli jednym z najczęściej stosowanych leków zapobiegających migrenie. Analiza objęła ponad 20 tys. dorosłych pacjentów z migreną. Osoby przyjmujące leki GLP-1 były o 10 proc. rzadziej kierowane na SOR i o 14 proc. rzadziej hospitalizowane niż pacjenci stosujący topiramat. Autorzy badania zaznaczyli jednak, że analiza wykazała jedynie związek statystyczny i nie dowodzi, że leki GLP-1 bezpośrednio zapobiegają napadom migreny.
Ozempic a migrena. Badania dotyczą także ciśnienia wokół mózgu
Naukowcy zainteresowali się zależnością między GLP-1 a migreną podczas badań nad idiopatycznym nadciśnieniem śródczaszkowym. To schorzenie powoduje wzrost ciśnienia wokół mózgu. Część badań sugeruje, że około 63 proc. osób z tym schorzeniem doświadcza również migreny. W jednym z małych badań klinicznych 15 kobiet z idiopatycznym nadciśnieniem śródczaszkowym otrzymywało eksenatyd. Lek obniżał ciśnienie wokół mózgu i zmniejszał częstotliwość bólów głowy nawet wtedy, gdy uczestniczki nie traciły znacząco na wadze. Wyniki sugerują, że leki GLP-1 mogą zmniejszać ciśnienie wokół mózgu niezależnie od utraty masy ciała. Podobne sygnały pojawiły się także w badaniach dotyczących przewlekłej migreny i otyłości. Jedno z małych badań wykazało, że osoby z przewlekłą migreną i otyłością, które przyjmowały liraglutyd, doświadczały mniejszej liczby epizodów migrenowych jeszcze przed znaczną utratą masy ciała.„Trudno byłoby to stwierdzić bez przebadania każdego GLP-1 oddzielnie” – zaznacza endokrynolog Jodi Nagelberg. „Różne leki GLP-1 wpływają w odmienny sposób na poziom cukru, masę ciała i zdrowie metaboliczne” – dodaje ekspert.
Leki GLP-1 na migrenę. Eksperci ostrzegają przed stosowaniem off-label
Specjaliści podkreślają, że obecne badania nad GLP-1 i migreną są nadal ograniczone i opierają się głównie na małych badaniach klinicznych oraz analizach obserwacyjnych. „Nie jest jasne, czy dane dotyczą konkretnego leku GLP-1, określonego rodzaju bólu głowy albo czy istnieją kwestie bezpieczeństwa i tolerancji, na które trzeba zwrócić uwagę” – podkreśla neurolog Jessica Ailani, specjalizująca się w leczeniu migren i przewlekłych bólów głowy.
Leki GLP-1 nie są obecnie zatwierdzone do leczenia migreny. Lekarze mogą przepisywać je poza oficjalnymi wskazaniami, jednak eksperci podkreślają, że obecnie byłaby to przedwczesna decyzja. „Potrzebne byłyby dwa badania kontrolowane placebo, które sprawdzałyby redukcję liczby dni migrenowych, zanim możliwe byłoby rozważenie zatwierdzenia takiego leczenia w profilaktyce migreny” – podkreśla Jessica Ailani. „Badania musiałyby dotyczyć migreny epizodycznej albo przewlekłej i sprawdzać, czy zmniejszenie liczby dni migrenowych wiąże się z utratą masy ciała” - dodaje lekarka.
Nowe leczenie migreny. Naukowcy analizują wpływ GLP-1 na stan zapalny
Badania pokazują również, że leki GLP-1 mają właściwości przeciwzapalne. Naukowcy analizują ich wpływ nie tylko na migrenę, ale również na inne schorzenia neurologiczne i zapalne. „Obecne dowody są obiecujące i wskazują, że GLP-1 przynoszą korzyści przynajmniej części pacjentów z migreną” – ocenia Robert Bonakdar, specjalista zajmujący się leczeniem bólu głowy. „To, co jest interesujące, to fakt, że w badaniach dotyczących utraty masy ciała bardzo niewielki spadek wagi był potrzebny do osiągnięcia redukcji migren” – dodaje Bonakdar.
Naukowcy przypuszczają, że leczenie GLP-1 może wpływać na migrenę jednocześnie poprzez oddziaływanie na stan zapalny i metabolizm, a nie wyłącznie dzięki redukcji masy ciała. Potwierdzenie tej zależności wymaga jednak dalszych badań klinicznych. „Widzimy coraz bardziej zaawansowane badania nad GLP-1 w innych chorobach zapalnych, takich jak łuszczycowe zapalenie stawów czy choroby neurodegeneracyjne, między innymi choroba Alzheimera” – zaznacza Bonakdar. „Badania dotyczące migreny są na wcześniejszym etapie, dlatego przypuszczam, że przez pewien czas leki GLP-1 będą stosowane poza oficjalnymi wskazaniami u części pacjentów z migreną albo współistniejącą otyłością czy bezdechem sennym, zanim badania nadrobią zaległości” - dodaje.
