- Nowa, niechirurgiczna metoda leczenia bólu kolan związanego z chorobą zwyrodnieniową stawów może przynieść trwałą ulgę wielu pacjentom.
- Embolizacja tętnic kolanowych (GAE) to minimalnie inwazyjny zabieg, który celuje w nieprawidłowe naczynia krwionośne, redukując stan zapalny i ból.
- Badanie na niemal 200 osobach potwierdziło bezpieczeństwo i wysoką skuteczność tej terapii, oferując realną alternatywę dla operacji.
Miliony cierpiących i luka w leczeniu
Choroba zwyrodnieniowa stawów kolanowych to globalny problem zdrowotny, dotykający ponad 365 milionów dorosłych na całym świecie. Jest jedną z głównych przyczyn niepełnosprawności, powodując przewlekły stan zapalny, sztywność, ból i znaczne ograniczenie ruchomości.
Niejeden pacjent zmagający się z tym schorzeniem doświadcza sytuacji, w której tradycyjne metody leczenia, takie jak fizjoterapia czy zastrzyki dostawowe, przestają być skuteczne, a operacja wymiany stawu z różnych powodów nie wchodzi w grę. "W przypadku wielu pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów kolanowych istnieje obecnie realna luka w leczeniu" - powiedział dr Florian Nima Fleckenstein ze szpitala Charité - Universitätsmedizin w Berlinie. - "Metody zachowawcze, takie jak iniekcje dostawowe, nie przynoszą już wystarczającej ulgi, ale endoprotezoplastyka stawu nie jest opcją z przyczyn medycznych lub osobistych".
Tę lukę ma szansę wypełnić nowatorska, minimalnie inwazyjna procedura, która skutecznie eliminuje ból i poprawia funkcjonowanie kolan.
Embolizacja tętnic kolanowych (GAE) - na czym polega?
Mowa o embolizacji tętnic kolanowych (GAE), metodzie, która skupia się na problematycznych, nieprawidłowo rozwiniętych naczyniach krwionośnych wokół stawu. W kolanie dotkniętym chorobą zwyrodnieniową to właśnie te naczynia odpowiadają za stan zapalny i uporczywy ból. Podczas zabiegu radiolog interwencyjny wprowadza bardzo cienki cewnik bezpośrednio do każdego takiego naczynia, a następnie wstrzykuje drobne cząsteczki.
Ich zadaniem jest zablokowanie (embolizacja) tych nieprawidłowych naczyń, co prowadzi do zmniejszenia stanu zapalnego i złagodzenia bólu. Cała procedura odbywa się bez konieczności interwencji chirurgicznej. Niemieccy naukowcy w swoim badaniu zastosowali szybko wchłanialne mikrosfery na bazie żelatyny. Są to skalibrowane pod względem rozmiaru, kuliste cząsteczki, które rozpuszczają się w ciągu kilku godzin.
Ich zastosowanie miało połączyć zalety tymczasowych i trwałych środków embolicznych, jednocześnie eliminując ich ograniczenia. Dr Fleckenstein podkreśla, że GAE to "zupełnie nowy schemat leczenia, ukierunkowany na nieprawidłową hiperwaskularyzację wokół stawu, a tym samym moduluje patologiczne środowisko nerwowo-naczyniowe".
Przełomowe badanie potwierdza skuteczność GAE
Skuteczność tej metody potwierdziło prospektywne badanie przeprowadzone w jednej placówce, opublikowane w prestiżowym piśmie "Radiology". Wzięło w nim udział 194 pacjentów (114 kobiet i 80 mężczyzn) z bólem kolana spowodowanym chorobą zwyrodnieniową stawów. Wszyscy uczestnicy nie reagowali na co najmniej trzymiesięczne leczenie zachowawcze, takie jak fizjoterapia, leki przeciwzapalne czy zastrzyki dostawowe.
Mediana wieku uczestników wynosiła 69 lat, a mediana wskaźnika masy ciała (BMI) - 28,4. Wszyscy pacjenci przeszli zabieg GAE z użyciem resorbowalnych mikrosfer. U 45 uczestników (23 procent) przeprowadzono dwa zabiegi z powodu obustronnej choroby, co łącznie dało 239 wykonanych procedur. Każda embolizacja była przeprowadzana pod kontrolą obrazowania rentgenowskiego w czasie rzeczywistym (fluoroskopowo).
Wszystkie zabiegi zakończyły się sukcesem technicznym. Co ważne, nie zaobserwowano żadnych umiarkowanych ani ciężkich działań niepożądanych. Jedynie u 6,7 procent badanych wystąpiły łagodne reakcje, które ustąpiły samoistnie.
Znacząca ulga w bólu i lepsza jakość życia
Wyniki badania analizowano na początku terapii, a następnie po sześciu tygodniach, trzech, sześciu i dwunastu miesiącach od zabiegu. Dane jednoznacznie wykazały znaczną poprawę. "W naszej kohorcie zaobserwowaliśmy znaczący spadek bólu i znaczący wzrost sprawności, w tym w zakresie sportu i rekreacji oraz codziennej aktywności" - zaznaczył dr Fleckenstein. - "Co najważniejsze, jakość życia znacząco wzrosła".
Mediana bólu, oceniana w Skali Oceny Numerycznej (od 0 do 10, gdzie 10 to skrajny ból), szybko spadła i stale się poprawiała:
- z 7 na początku badania,
- do 4 po sześciu tygodniach,
- i do 3 po 6 i 12 miesiącach obserwacji.
Równie imponujące były wyniki w Skali Wyników Urazów Kolana i Choroby Zwyrodnieniowej Stawów (KOOS), która ocenia różne aspekty funkcjonowania stawu:
- mediana dziennej aktywności wzrosła z 53 do 71,5,
- wyniki w sporcie i rekreacji poprawiły się z 15 do 36,
- objawy związane z chorobą zwyrodnieniową wzrosły z 51 do 68,
- wyniki w zakresie bólu poprawiły się z 44 do 65 (gdzie 0 oznacza skrajny ból kolana, a 100 oznacza całkowity brak bólu),
- a jakość życia wzrosła z 19 do 40.
Nowa nadzieja dla pacjentów z bólem kolan
"Nasze badanie pokazuje, że GAE z wykorzystaniem szybko wchłanialnych mikrosfer na bazie żelatyny jest bezpieczną, małoinwazyjną terapią, która zapewnia znaczącą ulgę w bólu i poprawę funkcjonalną u uczestników z objawami choroby zwyrodnieniowej stawów kolanowych przez co najmniej 12 miesięcy" - podsumował dr Fleckenstein. - "Embolizując patologiczne naczynia, jesteśmy w stanie znormalizować strukturę naczyń - a tym samym strukturę neuronalną kolana".
Badanie, w którym wzięło udział prawie 200 pacjentów, jest jak dotąd największym zbiorem dowodów na skuteczność GAE z wykorzystaniem szybko wchłanialnych mikrosfer. To pozwala naukowcom mówić o bezpieczeństwie i skuteczności tej metody z prawdziwym przekonaniem. Dla pacjentów, którzy nie mogą poddać się operacji, a dotychczasowe metody leczenia nie przyniosły ulgi, GAE może oznaczać trwałą poprawę po jednym, minimalnie inwazyjnym zabiegu.
Stanowi to istotną nową alternatywę w spektrum leczenia, plasującą się między iniekcjami a endoprotezoplastyką stawu.
