- Amerykańskie Towarzystwo Hematologiczne (ASH) zmienia standardy diagnozowania niedoboru żelaza, by miliony ludzi otrzymywały szybszą i trafniejszą opiekę.
- Nowe wytyczne podnoszą progi stężenia ferrytyny we krwi, co pozwoli lekarzom wcześniej rozpoznać to powszechne schorzenie.
- Zmiany są kluczowe, bo niedobór żelaza, dotykający co trzecią osobę, często pozostaje nierozpoznany, prowadząc do uciążliwych objawów i poważnych komplikacji.
Nowe wytyczne zmieniają diagnostykę niedoboru żelaza. Diagnoza może przyjść wcześniej
Niedobór żelaza jest jednym z najczęściej występujących problemów zdrowotnych na świecie. Mimo to miliony ludzi przez długie miesiące, a nawet lata, żyją z uciążliwymi objawami, zanim usłyszą diagnozę. Odpowiedzią na tę krytyczną, dotychczas niezaspokojoną potrzebę są nowe wytyczne kliniczne opublikowane właśnie przez Amerykańskie Towarzystwo Hematologiczne (ASH).
Ich celem jest znacząca poprawa rozpoznawania i diagnozowania niedoboru żelaza w kluczowych grupach populacji: u dorosłych, małych dzieci, osób miesiączkujących i kobiet w ciąży, a także u osób cierpiących na stany zapalne. Oparte na dowodach naukowych zalecenia ASH odpowiadają na wieloletnie wyzwania związane z diagnostyką niedoboru żelaza.
Dotychczas problem stanowiły zróżnicowane praktyki testowania, niespójne progi referencyjne oraz trudności z identyfikacją niedoboru w skomplikowanych scenariuszach klinicznych. Niedobór żelaza diagnozuje się za pomocą prostych badań krwi, które pozwalają zmierzyć poziom ferrytyny - białka odpowiedzialnego za magazynowanie żelaza w organizmie.
Najnowsze wytyczne ASH rekomendują wyższe wartości progowe ferrytyny. Ma to pomóc lekarzom szybciej i znacznie dokładniej rozpoznawać niedobór żelaza.
„Niedobór żelaza i wynikająca z niego niedokrwistość z niedoboru żelaza należą do najczęstszych, a jednocześnie najbardziej zaniedbywanych schorzeń medycznych na świecie” — podkreśla prezes ASH, dr n. med. Robert S. Negrin. „Wielu pacjentów doświadcza objawów takich jak zmęczenie, osłabienie, zawroty głowy czy trudności z koncentracją przez miesiące, a nawet lata, zanim niedobór żelaza zostanie wykryty. Te wytyczne stanowią ważny krok w kierunku zniwelowania tej luki, wspierając lekarzy w postawieniu diagnozy wcześniej i precyzyjniej, dzięki czemu więcej pacjentów może otrzymać niezbędną opiekę”. - czytamy na stronie internetowej ASH.
Niedobór żelaza może długo pozostać niewykryty. Objawy łatwo przypisać innym przyczynom
Żelazo jest pierwiastkiem kluczowym dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Magazynowane w ferrytynie, jest niezbędne do produkcji hemoglobiny - cząsteczki transportującej tlen w całym ciele. Odgrywa również istotną rolę w zdrowiu mózgu, układu odpornościowego, mięśni, skóry, włosów i paznokci. Do niedoboru żelaza dochodzi, gdy zapasy tego pierwiastka w organizmie są zbyt niskie.
Niedobór żelaza może powodować m.in. brak energii, duszność, szybkie bicie serca, ból głowy i bladość skóry. Nieleczony może przekształcić się w niedokrwistość z niedoboru żelaza, która wpływa na poziom hemoglobiny i jest najpowszechniejszą chorobą hematologiczną, czyli dotyczącą krwi, na świecie.
Brak leczenia może prowadzić do powikłań zagrażających życiu. Problem dotyka około 10 milionów dorosłych w Stanach Zjednoczonych i aż 2 miliardów ludzi na całym świecie.
Szczególnie narażone na niedobór żelaza są:
- kobiety w ciąży lub miesiączkujące,
- dzieci,
- osoby z chorobami układu pokarmowego,
- osoby stosujące restrykcyjne diety,
- osoby doświadczające utraty krwi,
- osoby z innymi przewlekłymi schorzeniami.
Wiele przypadków nadal pozostaje niezdiagnozowanych. Szacuje się, że nawet 70 proc. przypadków w grupach wysokiego ryzyka może umykać uwadze z powodu ograniczonych badań przesiewowych i zmienności zakresów referencyjnych.
Nowe progi, lepsza diagnoza: co zmieniają wytyczne ASH?
Niedobór żelaza diagnozuje się na podstawie badania krwi. Nowe wytyczne ASH wprowadzają zaktualizowane progi stężenia ferrytyny w surowicy, czyli wartości graniczne, poniżej których pacjent ma zbyt mało żelaza w organizmie. Celem jest usprawnienie diagnostyki i wykrycie przypadków, które dotąd były pomijane.
Oto nowe progi stężenia ferrytyny w surowicy służące do diagnozowania niedoboru żelaza:
- Dzieci w wieku od 9 miesięcy do 4 lat: 20 ng/ml lub mniej
- Dorośli, kobiety miesiączkujące lub ciężarne: 30 ng/ml lub mniej
- Osoby z grup wysokiego ryzyka, w tym obficie miesiączkujące oraz kobiety w ciąży z anemią: 50 ng/ml lub mniej
- Dorośli ze stanem zapalnym, w tym pacjenci onkologiczni, osoby chorujące na nieswoiste zapalenia jelit lub choroby zakaźne: stężenie ferrytyny w surowicy poniżej 100 ng/ml lub wysycenie transferyny - białka transportującego żelazo - poniżej 20%.
Nowe progi ferrytyny zmieniają diagnozę. Ten wynik może dziś znaczyć coś innego
Najważniejsza zmiana dla pacjentów dotyczy sposobu diagnozowania niedoboru żelaza. Wytyczne dla lekarzy zostały zaktualizowane, a zalecane wartości graniczne ferrytyny są teraz wyższe we wszystkich populacjach.
W praktyce oznacza to, że osoby, których wcześniejsze wyniki badań nie wskazywały na niedobór żelaza, mogą mieć zapasy tego pierwiastka na tyle niskie, by spełniać nowe kryteria diagnostyczne. Dotyczy to szczególnie osób, u których poziom ferrytyny był bliski poprzednim wartościom granicznym.
Jeśli należysz do grupy podwyższonego ryzyka niedoboru żelaza lub doświadczasz jego objawów, porozmawiaj z lekarzem o badaniu poziomu ferrytyny z uwzględnieniem nowych wartości granicznych. Wczesne i dokładne rozpoznanie jest kluczowe dla skutecznego leczenia i poprawy jakości życia.
Najczęstsze objawy niedoboru żelaza GALERIA
13
Źródło: Amerykańskie Towarzystwo Hematologiczne (ASH)
