- Życie w ciągłym strachu przed oceną innych ludzi silnie wiąże się z negatywnym obrazem własnej osoby i brakiem wiary w swoje sukcesy
- Ogromne trudności z przyjmowaniem pochwał i branie na siebie zbyt wielu obowiązków w pracy stanowią klasyczne objawy tego uciążliwego syndromu
- Badanie opublikowane w bazie PubMed Central ujawnia, że ciągły brak wiary w siebie bardzo często wynika ze zbyt mocnej kontroli i wygórowanych oczekiwań rodziców w czasach dzieciństwa
Czym jest syndrom oszusta? Dlaczego czujemy, że udajemy
Syndrom oszusta to stan psychologiczny, w którym ciągle wydaje nam się, że kogoś oszukujemy i nie zasługujemy na swoje własne osiągnięcia. Ludzie zmagający się z tym problemem żyją w ciągłym strachu, że otoczenie w końcu odkryje ich całkowity brak kompetencji. Jak możemy przeczytać na portalu Cleveland Clinic, choć nie jest to oficjalna diagnoza medyczna, wiąże się to z ogromnym brakiem wiary w siebie i negatywnym obrazem własnej osoby.
Osoba z tym syndromem uważa, że wszystko co jej się udało to po prostu kwestia szczęścia, przypadku albo dobrej woli innych ludzi. W pracy takie myślenie sprawia, że boimy się poprosić o podwyżkę czy awans, bo w głębi duszy uważamy, że wcale na to nie zasłużyliśmy. Z kolei w życiu prywatnym możemy czuć się niegodni uczuć partnera, co czasem prowadzi do tego, że sami niszczymy dobry związek ze strachu przed ewentualnym odrzuceniem.
Po czym poznać syndrom oszusta? Typowe objawy u dorosłych
Rozpoznanie tego zjawiska nie zawsze jest łatwe, ale istnieje kilka zachowań, które bardzo często towarzyszą osobom wątpiącym w swoje sukcesy:
- ciągłe umniejszanie swoim własnym sukcesom i osiągnięciom
- przypisywanie dobrych wyników ślepemu trafowi zamiast ciężkiej pracy
- ogromne trudności z przyjmowaniem pochwał i zwykłych komplementów
- branie na siebie zbyt wielu obowiązków w celu zadowolenia innych ludzi
- nieustanne porównywanie swojego życia do tego co mają inni
Jeśli zauważasz u siebie te zachowania, dobrym pomysłem może być przyjrzenie się temu, jak na co dzień podchodzisz do swoich zwycięstw. Ciągłe gonienie za nierealnymi standardami i próba zadowolenia wszystkich dookoła bardzo szybko kończy się ogromnym przemęczeniem.
Skąd bierze się brak wiary w siebie? Wpływ dzieciństwa
Poczucie bycia oszustem bardzo często zaczyna kiełkować w naszej głowie już w czasach dzieciństwa oraz w trudnym okresie dorastania. Badanie opublikowane w PubMed Central pokazuje, że to właśnie doświadczenia z wczesnych lat życia i to, jak wychowywali nas rodzice, odgrywają tutaj kluczową rolę. Zbyt mocna kontrola ze strony opiekunów i ciągłe patrzenie na ręce sprawiają, że dorastający człowiek zaczyna powoli tracić wiarę w swoje możliwości.
Dzieci wychowywane pod dużą presją żyją w ciągłym strachu, że nigdy nie sprostają wygórowanym oczekiwaniom swoich rodziców. Z czasem zaczynają budować swoją samoocenę wyłącznie na podstawie pochwał z zewnątrz, dobrych ocen w szkole czy późniejszych osiągnięć w pracy. Kiedy brakuje zwykłego i ciepłego wsparcia, młody człowiek staje się dla siebie najgorszym krytykiem i ustala sobie poprzeczkę tak wysoko, że nie sposób jej przeskoczyć bez ciągłego stresu.
Jak radzić sobie z syndromem oszusta każdego dnia?
Aby skutecznie oswoić ten problem, warto zacząć od spisywania swoich codziennych sukcesów, co pomaga budować wewnętrzną pewność siebie bez czekania na oklaski od innych. Na łamach czasopisma Frontiers in Psychology przeczytamy, że świetnie sprawdza się prowadzenie tak zwanego dziennika komplementów, w którym po prostu notujemy każdą miłą rzecz usłyszaną na swój temat.
Dobrym rozwiązaniem jest również nauka odmawiania i wyznaczanie prostych celów, które łatwo zrealizować krok po kroku każdego dnia. Szczera rozmowa z kimś bliskim lub dołączenie do grupy wsparcia to kolejne sprawdzone sposoby, by zobaczyć, że nie tylko my zmagamy się z takimi wątpliwościami. Warto uczyć się cieszyć z małych zwycięstw i powoli odpuszczać silną potrzebę bycia idealnym w absolutnie każdej sytuacji.
