Kosmetyki do makijażu, pielęgnacji skóry i stylizacji włosów są obecne niemal w każdym domu. Choć na co dzień nie kojarzą się z zagrożeniem dla wzroku, ich kontakt z oczami może skończyć się oparzeniem, skaleczeniem lub otarciem. Dotyczy to nie tylko preparatów nakładanych w okolicach powiek, ale również sprayów, produktów do paznokci i urządzeń wykorzystujących wysoką temperaturę. Naukowcy przeanalizowali dane z amerykańskiego systemu gromadzącego informacje o urazach leczonych na szpitalnych oddziałach ratunkowych. Wyniki przedstawiono 8 października 2026 roku podczas dorocznego kongresu Amerykańskiej Akademii Okulistyki (AAO) w Nowym Orleanie.
Kobiety i dziewczynki stanowiły 82 proc. poszkodowanych, a średni wiek pacjentów wynosił 24 lata. Szczególną uwagę zwraca jednak udział najmłodszych. Dzieci w wieku do czterech lat stanowiły niemal jedną czwartą wszystkich odnotowanych przypadków.
Urazy oczu u dzieci. Najmłodsi stanowili niemal jedną czwartą poszkodowanych
Rodzaj obrażeń wyraźnie różnił się w zależności od wieku. U pacjentów poniżej 18. roku życia oparzenia chemiczne odpowiadały za 46 proc. urazów oczu związanych z kosmetykami i produktami do pielęgnacji. Wśród dorosłych stanowiły mniej niż 1 proc. przypadków.
Analiza wykazała również, że 83 proc. oparzeń chemicznych oczu objętych badaniem wiązało się z sytuacjami, w których dziecko miało dostęp do produktu kosmetycznego. Wśród takich przypadków 40 proc. dotyczyło kosmetyków do pielęgnacji skóry i produktów zapachowych, 22 proc. preparatów do paznokci, a kolejne 22 proc. sprayów i szamponów.
W przypadku najmłodszych duże znaczenie miał brak nadzoru. Aż 70 proc. dzieci w wieku do czterech lat doznało urazu podczas korzystania z produktu bez kontroli osoby dorosłej.
Jakie kosmetyki mogą uszkodzić oczy? Nie chodzi tylko o klej do rzęs
Na liście produktów związanych z urazami znalazły się kleje do sztucznych rzęs, kosmetyki do makijażu oczu, spraye do twarzy, preparaty do włosów i paznokci oraz urządzenia do stylizacji wykorzystujące wysoką temperaturę.
– Kosmetyki mogą wydawać się stosunkowo bezpieczne, ponieważ są przedmiotami codziennego użytku. Jednak ich kontakt z okiem, szczególnie w przypadku substancji chemicznych lub bardzo gorących urządzeń, może spowodować poważne obrażenia – ostrzega Aatif Syed, student medycyny na University of Missouri-Kansas City, który kierował badaniem.
Zagrożenie nie ogranicza się zatem do składu chemicznego preparatów. Do obrażeń może dojść również podczas używania akcesoriów do makijażu lub pielęgnacji, a także wskutek przypadkowego kontaktu oka z rozgrzanym urządzeniem.
Badanie nie pozwala jednak wskazać jednego kosmetyku, którego stosowanie wiąże się z największym ryzykiem. Naukowcy przeanalizowali przypadki wymagające pomocy na oddziałach ratunkowych, nie porównywali natomiast częstości urazów wśród wszystkich użytkowników poszczególnych produktów.
Oparzenia chemiczne i termiczne oczu. U dzieci i dorosłych dominują inne urazy
Wśród dorosłych pacjentów najczęściej występowały obrażenia mechaniczne. Skaleczenia, stłuczenia i otarcia stanowiły 56 proc. przypadków, natomiast 22 proc. dotyczyło oparzeń termicznych, czyli spowodowanych działaniem wysokiej temperatury.
Różnice między grupami wiekowymi mają znaczenie dla zapobiegania takim wypadkom. W przypadku dzieci szczególnym problemem jest dostęp do preparatów mogących spowodować chemiczne uszkodzenie oka. U dorosłych większą rolę odgrywają urazy powstające podczas korzystania z narzędzi i urządzeń do pielęgnacji.Nie wszystkie obrażenia miały przy tym jednakowy przebieg. Zgromadzone dane obejmowały zarówno powierzchowne uszkodzenia, jak i oparzenia, ale nie określały, u ilu pacjentów doszło do trwałego pogorszenia widzenia.
Jak zapobiegać urazom oczu? Badacze wskazują dwa najważniejsze zagrożenia
Zdaniem autorów badania podstawowe znaczenie ma odpowiednie przechowywanie kosmetyków w domach, w których przebywają małe dzieci. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku produktów płynnych i rozpylanych, które mogą przypadkowo dostać się do oczu.
– W przypadku dzieci oznacza to przede wszystkim bezpieczne przechowywanie kosmetyków i ograniczanie dostępu do nich bez nadzoru, szczególnie gdy chodzi o płyny i spraye. U młodzieży i dorosłych ostrożniejsze używanie gorących urządzeń do stylizacji oraz akcesoriów pielęgnacyjnych może pomóc zmniejszyć liczbę urazów – podkreśla Syed.
Wyniki zaprezentowano podczas konferencji naukowej, dlatego do czasu opublikowania ich w recenzowanym czasopiśmie należy traktować je jako wstępne. Nie zmienia to faktu, że analiza obejmująca dwie dekady dostarcza informacji o okolicznościach wypadków związanych z produktami codziennego użytku.
Dla autorów badania najważniejsze są dwa kierunki działań: ograniczenie dzieciom dostępu do kosmetyków bez nadzoru oraz ostrożniejsze korzystanie z gorących urządzeń i akcesoriów do pielęgnacji. To właśnie na tych obszarach powinny koncentrować się działania mające zmniejszyć liczbę urazów oczu.
23
medicalxpress.com
