Swędzące i zaczerwienione powieki. Co może być przyczyną i kiedy iść do lekarza?

Swędzenie i zaczerwienienie powiek łatwo zrzucić na niewyspanie albo nowy kosmetyk. Czasem rzeczywiście chodzi o podrażnienie, ale podobne objawy mogą też towarzyszyć alergii, zapaleniu brzegów powiek lub infekcji. O przyczynie wiele mówią drobne szczegóły: miejsce zmian, obecność łusek, wydzieliny, bólu oraz objawy dotyczące samego oka.

Zbliżenie na zaczerwienioną i spuchniętą górną powiekę oka. O przyczynach takich zmian przeczytasz na Poradnik Zdrowie.
Autor: Kwangmoozaa/ Getty Images
  • Kontaktowe zapalenie skóry powiek mogą wywołać kosmetyki, substancje zapachowe, lakiery do paznokci i metale
  • Łuski u nasady rzęs i poranne sklejanie powiek mogą wskazywać na zapalenie brzegów powiek
  • Na czas podrażnienia warto odstawić makijaż oczu, soczewki kontaktowe oraz produkty, które mogły wywołać objawy
  • Ból oka, światłowstręt lub pogorszenie widzenia wymagają pilnego kontaktu z lekarzem

Swędzące i zaczerwienione powieki. Najczęstsze przyczyny problemu

Swędzące i zaczerwienione powieki często są objawem kontaktowego zapalenia skóry. Delikatna skóra wokół oczu reaguje zarówno na substancje drażniące, jak i alergeny. Zmiany mogą piec, łuszczyć się, być suche, obrzęknięte, a czasem pojawiają się też drobne pęcherzyki lub nadżerki po drapaniu.

Inną częstą przyczyną jest zapalenie brzegów powiek. Typowe są wtedy łuski lub zaschnięta wydzielina przy nasadzie rzęs, uczucie piasku pod powiekami, pieczenie oraz sklejanie powiek po przebudzeniu. Problem może nawracać, zwłaszcza u osób z łojotokowym zapaleniem skóry, trądzikiem różowatym, egzemą lub zespołem suchego oka.

Zaczerwienienie powiek może też towarzyszyć alergii sezonowej, zapaleniu spojówek, jęczmieniowi lub gradówce. Bolesny, wyraźnie odgraniczony guzek na brzegu powieki częściej wskazuje na jęczmień niż na alergię. Jeśli objawy dotyczą głównie skóry powieki, a białko oka nie jest zaczerwienione, przyczyna częściej dotyczy skóry niż samego oka.

Poradnik Zdrowie kiedy udać się do dermatologa

Kosmetyk nie musi dotknąć powieki, by wywołać podrażnienie

Przy kontaktowym zapaleniu skóry winny bywa nowy tusz, cień, płyn do demakijażu, krem do twarzy, filtr przeciwsłoneczny, szampon albo farba do włosów. Reakcję mogą wywoływać kompozycje zapachowe i konserwanty, ale nie da się wskazać jednego składnika bez oceny konkretnego przypadku. Oznaczenia takie jak naturalny, hipoalergiczny czy dla skóry wrażliwej nie wykluczają podrażnienia ani alergii.

Źródło problemu może znajdować się także poza okolicą oczu. Substancje uczulające z lakieru hybrydowego, sztucznych paznokci, metalowej zalotki, oprawek okularów, a nawet kluczy mogą trafić na powieki za pośrednictwem palców. Warto przypomnieć sobie, co zmieniło się w pielęgnacji, makijażu, manicure lub środkach do prania w ostatnich dniach.

Jeżeli zaczerwienienie wraca mimo odstawienia podejrzanych produktów albo nie wiadomo, co je wywołuje, dermatolog może zlecić testy płatkowe, które pomagają wykryć alergię kontaktową. Nie warto sprawdzać podejrzanego kosmetyku ponownie na powiece. Kolejny kontakt może nasilić reakcję.

Co zrobić, gdy powieki swędzą i są zaczerwienione?

Na początku najlepiej uprościć pielęgnację. Odstaw makijaż oczu, preparaty do demakijażu, odżywki do rzęs oraz produkty, po których użyciu objawy pojawiły się lub wyraźnie się nasiliły. Nie zakładaj soczewek kontaktowych, dopóki powieki i oko są podrażnione. Nie pocieraj też oczu, ponieważ tarcie nasila świąd i może uszkadzać skórę.

Przy obrzęku i swędzeniu ulgę może przynieść chłodny, czysty kompres przykładany do zamkniętej powieki. Gdy przy rzęsach pojawiają się łuski, a powieki sklejają się rano, pomocne mogą być codzienna, delikatna higiena brzegów powiek i ciepły kompres. Jeśli podczas takiej pielęgnacji pojawi się silne pieczenie lub zaczerwienienie wyraźnie się nasili, przerwij ją i skonsultuj się z lekarzem.

Nie stosuj samodzielnie maści ze sterydem ani kropli przeznaczonych dla kogoś innego. Okolica oka wymaga ostrożności, a leczenie zależy od przyczyny. Przy alergii, egzemie, zapaleniu brzegów powiek i zakażeniu potrzebne mogą być zupełnie inne preparaty.

Objawy alarmowe przy zaczerwienionych powiekach. Kiedy potrzebna jest pilna pomoc?

Umów wizytę u lekarza rodzinnego, okulisty lub dermatologa, jeśli objawy utrzymują się mimo odstawienia podejrzanych produktów, często wracają albo pojawiają się łuski, strupy, wydzielina czy guzek na powiece. Konsultacja jest też potrzebna, gdy zaczerwienione jest również białko oka, a nie tylko skóra powiek. Lekarz oceni, czy chodzi o alergię, chorobę skóry, zapalenie brzegów powiek czy infekcję.

Pilnego kontaktu z lekarzem wymagają przede wszystkim objawy dotyczące samego oka, a nie tylko swędzącej skóry powieki. Nie czekaj, jeśli wystąpi którykolwiek z poniższych objawów:

  • ból w oku lub ból nasilający się przy poruszaniu okiem
  • pogorszenie ostrości widzenia, podwójne widzenie albo widzenie świetlistych obręczy wokół świateł
  • silny światłowstręt, bardzo czerwone oko lub trudność z otwarciem powieki
  • ciepła w dotyku, bolesna i szybko narastająca opuchlizna powieki, zwłaszcza gdy towarzyszy jej gorączka
  • uraz oka, ciało obce lub kontakt oka z substancją chemiczną

Nagły obrzęk powiek z dusznością, świszczącym oddechem albo obrzękiem ust lub języka może być objawem ciężkiej reakcji alergicznej. W takiej sytuacji wezwij pomoc ratunkową, dzwoniąc pod numer 112 lub 999. Jeśli nie ma objawów alarmowych, najpierw przerwij kontakt z produktem, który może podrażniać skórę, i obserwuj, czy stan powiek się poprawia.

Źródła: