Amerykańskie Centers for Disease Control and Prevention (CDC) zalecają szczepionkę przeciwko półpaścowi wszystkim dorosłym w wieku 50 lat i starszym, a także młodszym osobom z osłabionym układem odpornościowym. Szczepionka chroni przed półpaścem, chorobą powodującą bolesną wysypkę, która czasami może prowadzić do długotrwałego bólu. Dochodzi do niej, gdy wirus wywołujący ospę wietrzną reaktywuje się w organizmie, zazwyczaj długo po ustąpieniu pierwotnej infekcji ospą wietrzną.
Dlaczego wirus zagraża krążeniu?
Wcześniejsze badania sugerowały, że zakażenie półpaścem może powodować tworzenie się zakrzepów krwi, zwiększając ryzyko takich zdarzeń, jak zawały serca, udary mózgu i żylna choroba zakrzepowo-zatorowa. Uważa się, że szczepionka przeciwko półpaścowi, zapobiegając zakażeniu, pomaga również zapobiegać tworzeniu się tych niebezpiecznych zakrzepów.
Naukowcy z University of California w Riverside wykorzystali TriNetX, bazę danych zawierającą dokumentację medyczną milionów Amerykanów, do oceny częstości występowania poważnych zdarzeń sercowych u osób z miażdżycą w wieku 50 lat i starszych. Badania objęły lata 2018–2025. Wzięło w nim udział 246 822 Amerykanów – w tym 123 411 osób, które otrzymały co najmniej jedną dawkę szczepionki przeciw półpaścowi Shingrix lub Zostavax, oraz taka sama liczba osób, które nie otrzymały żadnej dawki szczepionki. Dane demograficzne i inne niż dotyczące serca i naczyń problemy zdrowotne były podobne w obu grupach.
Spektakularny spadek ryzyka
W przypadku osób z chorobami serca, które otrzymały szczepionkę przeciwko półpaścowi, ryzyko poważnych incydentów sercowych rok później było prawie o połowę niższe w porównaniu z osobami, które nie otrzymały szczepionki. Wyniki badania stanowią kolejny dowód na to, że szczepionka przeciwko półpaścowi nie tylko chroni przed półpaścem, ale może również zmniejszać ryzyko wystąpienia innych problemów zdrowotnych, takich jak choroby serca i demencja.
- Ta szczepionka wielokrotnie wykazywała działanie kardioprotekcyjne, zmniejszając ryzyko zawału serca, udaru mózgu i zgonu – powiedział dr Robert Nguyen, główny autor badania. - Biorąc pod uwagę populację najwyższego ryzyka, czyli osoby z chorobami układu krążenia, te efekty ochronne mogą być nawet większe niż w przypadku ogółu społeczeństwa - .
Liczby, które dają do myślenia
Kiedy naukowcy przeanalizowali zdarzenia sercowe występujące w okresie od jednego miesiąca do jednego roku po szczepieniu, odkryli, że wiązało się ono z niższym ryzykiem we wszystkich badanych punktach końcowych:
- o 46 proc. mniejsze ryzyko poważnych zdarzeń sercowych,
- o 66 proc. mniejsze ryzyko śmierci z jakiejkolwiek przyczyny,
- o 32 proc. mniejsza szansa na zawał serca,
- o 25 proc. mniejsza szansa na udar mózgu i niewydolność serca.
Jak podkreślił dr Nguyen, takie poziomy redukcji ryzyka są znaczące i porównywalne z tym, czego można by oczekiwać po rzuceniu palenia. Jego zdaniem wyniki te stanowią kluczowy argument dla pacjentów, którzy wahają się przed podjęciem decyzji o szczepieniu.
Czy efekt utrzymuje się latami?
Badanie koncentrowało się na wynikach w pierwszym roku po szczepieniu, dlatego naukowcy zauważyli, że skutki długofalowe mogą się różnić. Niemniej poprzednie analizy z 2025 roku wykazały, że kardioprotekcyjne działanie szczepionki może utrzymywać się nawet do ośmiu lat.
Choć badacze zastrzegają, że osoby szczepiące się mogą ogólnie dbać o zdrowie bardziej niż nieszczepione (co mogło nieco zawyżyć wyniki), duża skala projektu i precyzyjna metodologia statystyczna dają wysoką pewność: szczepionka przeciwko półpaścowi realnie chroni nasz układ krążenia. Wyniki zostaną oficjalnie zaprezentowane 30 marca podczas sesji naukowej American College of Cardiology w Nowym Orleanie.
