Utrata smaku po chemii nie musi oznaczać rezygnacji z jedzenia. Dietetycy wskazują skuteczne rozwiązania

Metaliczny posmak w ustach, utrata smaku po chemioterapii i brak apetytu potrafią zamienić każdy posiłek w wyzwanie. Problem nie ogranicza się jednak do dyskomfortu. Może prowadzić do niedożywienia i osłabienia organizmu. Na szczęście istnieją sposoby, które pomagają złagodzić zaburzenia smaku i ułatwiają codzienne odżywianie podczas leczenia onkologicznego.

Blondwłosa kobieta w średnim wieku trzyma szklankę wody, a obok jej twarzy znajduje się duży liść monstery. Suchość w ustach, którą porusza Poradnik Zdrowie, to częsty problem w trakcie leczenia onkologicznego.
Autor: Ludmila Nilava/ Pexels.com Kobieta w średnim wieku, z krótkimi blond włosami, trzyma w dłoniach szklankę z wodą, stojąc obok dużej zielonej rośliny. Obraz symbolizuje dbałość o nawodnienie, co jest kluczowe przy utracie smaku po chemioterapii, o czym można przeczytać na Poradniku Zdrowie.
  • Według badań przeprowadzonych przez Uniwersytet w Turynie problem suchości w ustach dotyka 64 proc. chorych
  • Metaliczny posmak podczas jedzenia można zneutralizować poprzez zamianę standardowych sztućców na ich bambusowe lub plastikowe odpowiedniki
  • Pacjenci onkologiczni znacznie lepiej tolerują posiłki schłodzone lub serwowane w temperaturze pokojowej

Dlaczego chemioterapia zmienia smak potraw i czy to normalne?

Nagła utrata smaku lub jego drastyczna zmiana w trakcie chemioterapii jest całkowicie naturalnym zjawiskiem. Wynika to z faktu, że komórki węchowe i smakowe żyją zaledwie od siedmiu do dziesięciu dni, przez co są niezwykle wrażliwe na toksyczne działanie terapii. Uszkodzenie tych receptorów następuje często już kilka dni po podaniu pierwszego cyklu leczenia, ale na szczęście równie szybko regenerują się one po jego zakończeniu.

Zaburzenia smaku mogą wiązać się również z uszkodzeniem nerwów czaszkowych, stanem zapalnym organizmu oraz suchością w ustach, która według badań przeprowadzonych przez Uniwersytet w Turynie dotyka aż 64 proc. chorych. Dodatkowo niektóre leki, w tym antracykliny oraz terapie oparte na taksanach, wywołują ten problem u zdecydowanej większości przyjmujących je pacjentów. Świadomość tych biologicznych mechanizmów pozwala lepiej przygotować się na nadchodzące zmiany i wdrożyć odpowiednie działania łagodzące.

Poradnik Zdrowie - Chemioterapia

Metaliczny posmak w ustach przy chemioterapii. Jak sobie pomóc?

Metaliczny posmak w ustach to bardzo częsty skutek uboczny, który wynika z przenikania składników leków bezpośrednio do receptorów smakowych w twojej jamie ustnej. Problem ten potęguje dodatkowo obniżony próg wrażliwości na metale, co sprawia, że jedzenie standardowymi sztućcami staje się niezwykle odrzucające. Na szczęście istnieją sprawdzone i polecane przez dietetyków metody, które pozwolą ci zneutralizować te wrażenia i odzyskać choć część przyjemności z posiłków.

Aby skutecznie zminimalizować metaliczny posmak w trakcie posiłków, wprowadź w swojej kuchni następujące zmiany:

  • zamień standardowe sztućce na odpowiedniki wykonane z plastiku lub bambusa
  • zrezygnuj z gotowania w metalowych garnkach na rzecz naczyń szklanych lub ceramicznych
  • unikaj kupowania jakichkolwiek napojów i produktów spożywczych w metalowych puszkach
  • płucz usta roztworem sody oczyszczonej i wody przed każdym planowanym jedzeniem.

Posiłki są gorzkie lub mdłe. Jak mądrze odżywiać bliskiego z rakiem?

Jeśli przygotowujesz posiłki dla chorego członka rodziny, musisz wiedzieć, że jego układ nerwowy inaczej interpretuje teraz dobrze znane wam aromaty. Ulubione dania mogą nagle wydawać się bardzo gorzkie lub całkowicie pozbawione wyrazu, co z reguły prowadzi do silnej niechęci wobec jedzenia. Dietetycy onkologiczni zalecają w takiej sytuacji radykalną zmianę temperatury podawanych potraw, ponieważ jedzenie schłodzone lub serwowane w temperaturze pokojowej jest przez pacjentów znacznie łatwiejsze do tolerowania.

Kiedy zmagasz się z brakiem apetytu u bliskiej osoby, wypróbuj w kuchni sprawdzone triki kulinarne:

  • zastąp czerwone mięso delikatniejszym drobiem, rybami, jajkami lub serami
  • dodawaj do dań naturalne słodziki w postaci miodu, syropu z agawy lub przetworów owocowych
  • stosuj marynaty na bazie cytrusów, octu i musztardy, aby skutecznie przełamać gorycz
  • wykorzystuj wyraziste zioła oraz przyprawy, takie jak świeża bazylia, cynamon czy czosnek
  • urozmaicaj fakturę posiłków, łącząc na jednym talerzu elementy chrupiące z kremowymi.

Wsparcie żywieniowe w Polsce. Dlaczego musisz odwiedzić dietetyka?

Kiedy zmagasz się ze spadkiem apetytu i utratą smaku, bardzo łatwo o skrajne niedożywienie, które może niebezpiecznie opóźnić twój proces leczenia onkologicznego. Zgodnie z polskimi standardami medycznymi, każdy oddział szpitalny w kraju ma obowiązek przeprowadzać u pacjentów badania przesiewowe pod kątem niedożywienia. Profesjonalna konsultacja z dietetykiem to podstawowy krok, który powinieneś podjąć natychmiast po usłyszeniu diagnozy i kontynuować na każdym etapie terapii.

Eksperci zwracają również uwagę na ogromną rolę odpowiedniej suplementacji, szczególnie w przypadku cynku, którego niedobory bezpośrednio uszkadzają komórki smakowe na języku. Zgodnie z oficjalnymi wytycznymi, przyjmowanie siarczanu cynku pod ścisłą kontrolą lekarza prowadzącego nierzadko pomaga pacjentom odzyskać właściwe odczuwanie smaków. W razie wystąpienia poważnych problemów z przyjmowaniem posiłków Narodowy Fundusz Zdrowia refunduje specjalistyczne leczenie żywieniowe w warunkach domowych, dlatego bez wahania pytaj swojego onkologa o dostępne formy pomocy.

Źródła: