- Niedoczynność tarczycy oraz anemia należą do najczęstszych medycznych przyczyn nadmiernej wrażliwości na niskie temperatury
- Według danych z badania PolSenior problem niedokrwistości dotyczy nawet co dziesiątej starszej osoby w kraju
- Fenomen Raynauda powoduje gwałtowne kurczenie się naczyń krwionośnych w palcach pod wpływem zimna lub stresu
- Pilnej konsultacji wymagają dreszcze występujące jednocześnie z dusznością, zawrotami głowy lub przewlekłym, silnym zmęczeniem
Nietolerancja zimna, czyli dlaczego marzniesz nawet w ciepłym pomieszczeniu
Ciągłe uczucie zimna bywa określane jako nietolerancja zimna. Oznacza to, że odczuwasz chłód wyraźniej niż inni, także wtedy, gdy w pomieszczeniu jest obiektywnie ciepło. Często wiąże się to z tym, że metabolizm pracuje wolniej i organizm ma trudność z utrzymaniem stałej temperatury ciała.
Nie zawsze oznacza to poważną chorobę. MedlinePlus Medical Encyclopedia wskazuje, że na częste marznięcie szczególnie narażone są osoby bardzo szczupłe, w tym starsze kobiety. Powód bywa prosty: mniej tkanki tłuszczowej oznacza słabszą „izolację” i szybszą utratę ciepła.
Na odczuwanie temperatury wpływają też codzienne nawyki. Gdy niedawno zacząłeś intensywniej ćwiczyć albo zmieniłeś dietę, organizm może szybciej zużywać zapasy tłuszczu, a ty możesz częściej odczuwać chłód. Podczas snu tempo procesów życiowych naturalnie spada, dlatego po przebudzeniu łatwiej poczuć się wychłodzonym.
Niedoczynność tarczycy i anemia. Częste przyczyny ciągłego marznięcia
Jedną z najczęstszych medycznych przyczyn ciągłego marznięcia jest niedoczynność tarczycy. Gdy tarczyca produkuje za mało hormonów, metabolizm zwalnia, a organizm wytwarza mniej ciepła. Jeśli masz wrażenie, że marzniesz „od środka”, to właśnie ten mechanizm może być jedną z przyczyn.
Drugą częstą przyczyną jest anemia (niedokrwistość), przez którą do tkanek dociera mniej tlenu. Badanie PolSenior, opisane w serwisie Cells, wskazuje, że niedokrwistość dotyczy nawet co dziesiątej osoby starszej w Polsce. Najczęściej wynika z niedoborów żywieniowych, zwłaszcza żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego, co sprzyja osłabieniu i większej wrażliwości na chłód.
Nie tylko tarczyca i anemia mogą stać za marznięciem. Inne możliwe przyczyny to:
- problemy z podwzgórzem, czyli częścią mózgu odpowiedzialną za temperaturę
- jadłowstręt psychiczny (anoreksja), który prowadzi do skrajnego wyniszczenia organizmu
- ogólny zły stan zdrowia wynikający z długotrwałych, ciężkich chorób
- niedożywienie spowodowane źle zbilansowaną dietą.
Zimne dłonie i stopy. Jak krążenie wpływa na marznięcie
Jeśli marzniesz głównie w dłonie i stopy, przyczyna często leży w układzie krwionośnym. Gdy naczynia w kończynach są zwężone, krew gorzej dopływa do palców, a one szybciej się wychładzają. Cleveland Clinic opisuje takie dolegliwości jako typowe dla osób z zaburzeniami krążenia obwodowego.
Szczególnym przykładem jest fenomen Raynauda, gdy naczynia w palcach rąk i stóp gwałtownie się kurczą. Powoduje to krótkotrwałe niedokrwienie, dlatego palce mogą zrobić się białe lub sine i bardzo zimne. Takie napady może wywołać nie tylko zimno, lecz także silny stres.
Przy przewlekłych problemach z krążeniem warto obserwować skórę dłoni i palców. Jeśli na zimnych dłoniach pojawiają się niepokojące zmiany, nie odkładaj reakcji. Zwróć uwagę na:
- trudno gojące się rany na palcach
- pojawiające się nagle owrzodzenia
- zmiany w zabarwieniu skóry, które nie znikają po ogrzaniu
- utratę czucia w opuszkach palców.
Ciągłe uczucie zimna i objawy alarmowe. Kiedy nie zwlekać z konsultacją
Marznięcie często kojarzy się z niską masą ciała albo niedoborami, ale czasem bywa objawem alarmowym. Jeśli uczuciu zimna towarzyszą nowe, niepokojące dolegliwości, nie zwlekaj z konsultacją. Taki zestaw objawów może mieć związek z zaburzeniami, które dotyczą m.in. serca lub płuc.
Cleveland Clinic zaleca pilny kontakt z lekarzem, jeśli oprócz marznięcia pojawia się duszność albo trudność w złapaniu tchu. Niepokojące są też nawracające zawroty głowy i przewlekłe, silne zmęczenie, które nie mija po odpoczynku. Taki zestaw objawów może mieć związek z poważnymi zaburzeniami metabolicznymi lub kardiologicznymi.
U osób starszych warto obserwować nagłą zmianę zachowania albo spadek aktywności, zwłaszcza gdy towarzyszy temu skarżenie się na chłód. Jeśli senior zaczyna kulić się z zimna nawet w ciepłe dni i staje się apatyczny, to ważny sygnał ostrzegawczy. Szybka reakcja pomaga wcześniej wychwycić niedobory lub infekcję, która u seniorów może przebiegać bez wysokiej gorączki.
Jakie badania przy ciągłym marznięciu i co możesz zrobić na co dzień
Jeśli ciągłe marznięcie utrudnia ci normalne funkcjonowanie, zacznij od podstawowych badań laboratoryjnych. MedlinePlus Medical Encyclopedia podaje, że diagnostyka często obejmuje wywiad i morfologię krwi, aby wykluczyć anemię. Przydatny bywa też pełny panel metaboliczny oraz badania tarczycy: TSH i wolne hormony T3 oraz T4.
Poza badaniami możesz wprowadzić proste zmiany, które poprawiają komfort termiczny. Pomaga dieta z odpowiednią ilością żelaza i witamin z grupy B, bo wspierają procesy krwiotwórcze. Znaczenie ma też sen i regeneracja, ponieważ wypoczęty organizm sprawniej reguluje temperaturę ciała.
Na co dzień możesz też pomóc sobie w prosty sposób:
- regularne badania krwi (przynajmniej raz w roku)
- unikanie gwałtownego wychłodzenia organizmu
- stosowanie technik relaksacyjnych w celu redukcji stresu
- dbanie o aktywność fizyczną, która naturalnie poprawia krążenie krwi
Jeśli ciągle marzniesz, nie sprowadzaj tego wyłącznie do „takiej urody”. Zacznij od podstawowych badań krwi i parametrów tarczycy, a równolegle zadbaj o odżywczą dietę, sen i ograniczanie stresu. Dzięki temu łatwiej ocenisz, czy problem wynika z niedoborów lub spowolnionego metabolizmu, czy wymaga dalszej diagnostyki.
Źródła: