Amerykanie wydają rocznie ponad miliard dolarów na suplementy zawierające kwasy omega-3 pochodzące z ryb, wierząc, że wspierają one pamięć i chronią mózg przed starzeniem. Te niezbędne kwasy tłuszczowe odgrywają ważną rolę w budowie i utrzymaniu połączeń między komórkami nerwowymi, które odpowiadają za myślenie i zapamiętywanie. Najnowsze badanie pokazuje jednak, że mimo skutecznego dostarczania DHA do mózgu, suplementy nie poprawiają funkcji poznawczych ani nie wpływają na zmiany związane z chorobą Alzheimera.
Kwasy omega-3 z ryb a pamięć
W dwuletnim badaniu klinicznym sprawdzono, czy kwasy omega-3 pochodzące z ryb wpływają na pamięć i funkcje poznawcze. Wzięło w nim udział 365 osób w wieku od 55 do 80 lat, które rzadko spożywały ryby. Uczestników losowo przydzielono do grupy otrzymującej codziennie 2000 mg DHA (kwasu dokozaheksaenowego) lub placebo. Po dwóch latach nie stwierdzono żadnej poprawy pamięci ani zdolności poznawczych u osób przyjmujących suplement. Wyniki obu grup były porównywalne, mimo że kwasy omega-3 są niezbędne do budowy i utrzymania połączeń między komórkami mózgu.
Czy omega-3 chroni przed Alzheimerem?
Badanie objęło osoby z podwyższonym ryzykiem choroby Alzheimera, w tym 47 procent uczestników będących nosicielami genu APOE4. Analizy wykazały, że suplementacja DHA nie spowolniła zaniku hipokampu, czyli obszaru kluczowego dla pamięci. Nie odnotowano również wpływu na utratę komórek nerwowych w regionach związanych z chorobą Alzheimera. „Wszyscy chcielibyśmy, aby istniało jedno skuteczne rozwiązanie zapobiegające chorobie Alzheimera, ale nasze wyniki pokazują, że suplementy z oleju rybiego nie wydają się chronić zdrowia mózgu” - powiedział Hussein Naji Yassine, jedne z autorów badania.
DHA a pamięć
W badaniu sprawdzono także, czy DHA dociera do mózgu. Pomiar poziomu tego kwasu tłuszczowego w płynie mózgowo-rdzeniowym wykazał jego wzrost o średnio 17 procent po sześciu miesiącach suplementacji. Oznacza to, że składnik skutecznie trafia do ośrodkowego układu nerwowego. Nie przełożyło się to jednak na poprawę pamięci ani funkcji poznawczych, ani na spowolnienie zmian związanych ze starzeniem mózgu. „Koncentrujemy się na lepszym zrozumieniu, w jaki sposób mózg przetwarza kwasy omega-3 oraz czy takie czynniki jak stan zdrowia, dieta, ryzyko genetyczne i wiek mogą wpływać na zdolność mózgu do ich wykorzystania” - dodał Yassine. Badacze wskazują także, że trwają prace nad opracowaniem leków, które mogłyby poprawić wykorzystanie tych składników przez mózg.
Profilaktyka Alzheimera
Autorzy badania podkreślają, że większe znaczenie dla zdrowia mózgu ma styl życia niż pojedyncze suplementy. Zwracają uwagę na rolę diety, zwłaszcza modelu śródziemnomorskiego, który naturalnie dostarcza kwasów omega-3, a także na znaczenie aktywności fizycznej i snu. „Utrzymanie dobrego zdrowia przez całe życie pozostaje najskuteczniejszym narzędziem ograniczania ryzyka choroby Alzheimera, w tym regularna aktywność fizyczna, odpowiednia ilość snu i zbilansowana dieta” - podkreślił badacz. Dodał również, że zdrowy styl życia można porównać do regularnej konserwacji samochodu — jego brak prowadzi do pogorszenia działania całego systemu. Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie eBioMedicine.
