Torbiele jajników - przyczyny i leczenie. Dlaczego powstaje torbiel na jajniku?

2015-05-20 9:18 Jolanta Dyjecińska - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie" | Konsultacja: dr n. med. Marzena Mazurek, ginekolog położnik, Szpital Bielański w Warszawie

Torbiele jajników mogą powstać niespodziewanie, nie dając żadnych dolegliwości. Jest około 40 typów torbieli jajnika. Te, które powstają w wyniku zaburzeń hormonalnych, zwykle po kilku cyklach miesiączkowych znikają same. Czasami jednak torbiele uparcie tkwią na swoim miejscu i rosną, stając się zagrożeniem dla zdrowia kobiety.

Torbiele jajników wyglądem przypominają balonik wypełniony płynem surowiczym, krwią lub litą tkanką.

Jest około 40 typów torbieli jajnika. Te, które powstają w wyniku zaburzeń hormonalnych, zwykle po kilku cyklach miesiączkowych znikają same.

Czasami torbiel na jajniku osiąga znaczne rozmiary. Zdarzają się torbiele wielkości grejpfruta, a nawet główki dziecka. Mogą znajdować się we wnętrzu jajnika, w jego ścianie lub urosnąć, co się zdarza rzadko, na szypułce na zewnętrznej jego powierzchni. Większość torbieli tworzy się na skutek zaburzeń hormonalnych.

Torbiel jajnika często wykrywa się przypadkiem

Torbiel jajnika (cysta) na ogół nie daje objawów. Kobieta dowiaduje się więc o jej istnieniu podczas badania ginekologicznego lub USG dopochwowego, na które zgłosiła się z zupełnie innych powodów. Czasami jednak pojawiają się symptomy pozwalające przypuszczać istnienie torbieli: pobolewanie, kłucie, uczucie ciągnięcia w podbrzuszu, wrażenie pełności, opuchnięcia brzucha. Duża torbiel może uciskać okoliczne narządy, dlatego niekiedy pojawiają się również parcie na pęcherz i objawy gastryczne, takie jak zaparcia, wzdęcia. Gdy cysta pęknie, towarzyszy temu nagły i ostry ból, niekiedy także nudności, wymioty, gorączka. Silny ból może też sygnalizować skręcenie torbieli na szypułce.

Zmiany na jajnikach zazwyczaj są łagodne

Torbiele jajnika mogą powstawać na każdym etapie życia kobiety, najczęściej jednak tworzą się w okresie rozrodczym. Większość z nich ma bowiem związek z pracą jajnika. Tuż przed owulacją, czyli przed uwolnieniem komórki jajowej, pęcherzyk Graafa osiąga średnicę 2,5-2,8 cm. Potem pęka i przekształca się w tzw. ciałko żółte, które zanika, gdy nie dojdzie do ciąży. Zdarza się jednak, że pęcherzyk Graafa nie pęka i przekształca się w torbiel. Można przypuszczać jej istnienie, gdy osiągnie rozmiar powyżej 3 cm. Taki rodzaj torbieli nazywamy czynnościowymi. Nie występują przed pokwitaniem i po przekwitaniu. Stanowią zdecydowaną większość wykrywanych torbieli. Nie zmieniają się w nowotwór złośliwy.

Powstanie torbieli po menopauzie jest zawsze niepokojącym sygnałem. Nie wolno jej bagatelizować.

  • Kobiety po 45. roku życia powinny wykonywać USG dopochwowe co 1-2 lata lub zgodnie z zaleceniem lekarza, ponieważ rośnie u nich ryzyko raka jajnika.
  • Nagłe powiększenie się obwodu brzucha to powód do szybkiej wizyty u ginekologa, ponieważ może świadczyć o istnieniu torbieli nowotworowej.

2 rodzaje cyst: o budowie prostej i złożonej

Torbiele o gładkich, cienkich ścianach, bez wewnętrznych struktur, wypełnione płynem to torbiele proste, które są zmianami łagodnymi. Mogą być czynnościowe lub endometrialne (tzw. czekoladowe). Te drugie, wypełnione zbrązowiałą, gęstą krwią, pojawiają się u kobiet cierpiących na endometriozę. Torbiele złożone mają grube ściany, przegrody i inne wewnętrzne struktury. Większość jest niegroźna, ale właśnie wśród nich może się kryć rak jajnika. Dlatego też wykonuje się nie tylko USG dopochwowe, ale także bada się marker raka jajnika – CA 125 (uwaga: jest podwyższony również przy innych schorzeniach, np. endometriozie, stanach zapalnych w obrębie miednicy mniejszej). Zdarzają się również torbiele skórzaste, tzw. potworniaki, które tworzą się w życiu płodowym i rosną w ciągu całego życia. Powstają z listków zarodkowych, które potem różnicują się w różne tkanki. We wnętrzu tych torbieli mogą znajdować się m.in. włosy, łój, zęby. Zmiany te są niezłośliwe.

Kiedy usuwa się torbiele jajnika?

Torbiele czynnościowe albo się obserwuje, albo leczy hormonalnie. Jeśli się nie zmniejszają, są duże, usuwa się je chirurgicznie, bo mogą powodować dolegliwości lub pęknąć. Wycina się także torbiele endometrialne i skórzaste. Zabieg ten przeprowadza się metodą laparoskopową. Usuwa się również wszystkie torbiele złożone w związku z niebezpieczeństwem przekształcenia się w raka jajnika. W ich przypadku preferuje się operację klasyczną (otwarcie powłok brzusznych), która umożliwia dokładne obejrzenie jajnika i okolicznych tkanek. W ten sam sposób usuwa się duże torbiele jajnika.

Potrzebna jest błyskawiczna interwencja chirurgiczna, gdy dojdzie do:

  • pęknięcia dużej torbieli – jego następstwem może być wewnętrzne krwawienie
  • skręcenia torbieli – jego skutkiem bywa zaciśnięcie naczyń krwionośnych, zatrzymanie dopływu krwi do jajnika i rozwój martwicy

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE
Gabi
|

Ja miałam dokładnie tak samo , cysta urosła w tydzień i ma 6 cm wielkości . Dziś byłam u lekarza i powiedział ze nie ma się czym przejmować i ze powinno się samo wchłonąć . Nie na leży tylko robić sportów ekstremalnych , skoków i tym podobnych rzeczy , gdyz może się to przekręcić i zablokuje się dopływ krwi , albo może tez pęknąć .

XXDDD
|

Witam, czy ktoś się może orientuje ile czasu "rośnie" torbiel? Byłam swą tyg temu na usg jamy brzusznej( z innego powodu) i nic nie wykazało, usg dopochwowe miałam ok 1.5 mc temu i też czysto a od jakiegos tygodnia boli mnie jajnik prawy, głównie przy chodzeniu ale miałam też dwa razy takie bóle, że nie mogłam sie wyprostować. Do ginekologa mam termin dopiero za kilka dni, czy to możliwe, żeby w tak krótkim pojawiła się torbiel i dawała już takie objawy?

qqqqq
|

nie jedzcie kurczakow z supermarketow, rozwalaja uklad hormonalny , ale o tym oczywiscie zaden lekarz nie powie

magda
|

nie wyleczysz co najwyzej uspisz. mozna usunac cyste, torbiel ale ednometrioza juz zostaje. i nie jest powiedzianie ze co sie kiedys nie odnowi. niestety. siostra choruje odkad skonczyla 18 lat, stracila przez to jajnik, ale na szczescie po 3 latach od operacji urodzila zdrowa cureczke poczeta silami naury choc niektorzy lekare twierdza ze przy edometriozie to problem.

Dorota1987
|

Czy ktora z Was miala problem z brakiem miesiaczki, po czym stwierdzili ze to przez wystepujacy torbiel?
Przepisali mi hormony ktore mialy zlikwidowac ta torbiel, ale niestety nie udalo sie jej nawet zmniejszyc i jestem skazana na zabieg.
Nie mam dzieci a bardzo bym chaial je miec, tym bardziej ze mam 30 lat wiec juz czas najzywzszy, a przez
Czy ktoraz z Was robila zabieg w Wawie na NFZ?
Pozdrawiam serdecznie

Ewa
|

Witam. Jak mozna wyleczyć endometrioze?

Ola
|

dziękuję za te wiadomości!

viki
|

przede wszystkim TA TORBIEL 1, nie TEN TORBIEL !!
Torbiel o średnicy 5 cm nie jest zbyt duża, ale zależy, jaka ma strukturę - jeśli złożoną to trzeba ją usuwać, jak prostą ( wykazuje to TK , czy dopochwowoe USG)

Malina777
|

Witam. Pierwsze co wywal te tabletki. Miałam taką samą sytuację. Zaczęłam brać tabletki a następnie miałam bóle lewego jajnika. Lekarz mówił ze nic nie ma no i ogółem spokój. Lecz pewnego pięknego dnia dowiedziałem się ze moja torbiel ma 7cm. Miałam czekać na zabieg usunięcia. Niestety nie doczekałam się. Trafiłam do szpitala z silnym bólem, żadne leki przeciwbólowe nie pomagały. Lekarze musieli położyć mnie na stół. Okazało się, że torbiel ma ponad 8cm. Urośla ponad 1cm przez ok 14 dni. W ostateczności usunięto mi jajowod i część jajnika:(

sara
|

Witam! Mam torbiel i nie wiem co z nia robic. chodze regularnie co trzy miesiące do ginekologa bo biorę tabletki antykoncepcyjne. właściwie od kiedy zaczelam je brac pojawiła sie torbiel na jajniku. Ginekolog powiedzial ze ma 1,2 cm i bedziemy ja obserwować. Na dwoch kolejnych wizytach podobno byla bez zmian. Raz zdarzylo mi sie miec plamienia. Gin potraktowal mnie troche nie powaznie. zarzucil mi ze to krwawienie z cewki moczowej. Tak jak bym nie wiedziala gdzie jest pochwa. Dzisiaj bylam na USG jamy brzusznej gdyz bolalo mnie w prawym podrzebzu. Radiolog powiedzial że mam powiekszony prawy jajnik o wym. 52x42 mm i torbiel ma 40 mm. Wizyte u ginekologa mam dopiero za dwa tygodnie. Boli mnie podbrzusze, czesto, biore tabletki. Ani jeden lekarz nie powiedział jaka to torbiel