- Badaczki z Uniwersytetu we Fryburgu potwierdzają, że problem scanxiety dotyczy ponad połowy pacjentów po leczeniu raka
- Silne napięcie psychiczne często manifestuje się poprzez bezsenność oraz rozlane i trudne do zlokalizowania bóle ciała
- Ustalenie z lekarzem prostych komunikatów na temat wyników skutecznie redukuje medyczne nieporozumienia oraz poziom stresu
Co to jest scanxiety? Objawy lęku przed badaniami kontrolnymi
Zakończenie leczenia onkologicznego to ogromna ulga, ale konieczność wykonywania regularnych badań kontrolnych często budzi duże napięcie. Jeśli ty lub twój bliski odczuwacie silny stres przed kolejnym rezonansem czy tomografią, wiedzcie, że jest to całkowicie naturalna reakcja. Lekarze nazywają ten stan scanxiety, co oznacza lęk związany z samym badaniem oraz paraliżujące oczekiwanie na diagnozę.
Badaczki z Uniwersytetu we Fryburgu, w tym Katharina Seibel i Barbara Sauer, potwierdzają, że problem ten dotyczy ponad połowy pacjentów po leczeniu raka. Chorzy zmagają się z powracającym strachem przed nawrotem choroby, lękiem przed śmiercią oraz ciągłym niepokojem o własną przyszłość. Dodatkowo napięcie psychiczne bardzo często manifestuje się poprzez konkretne dolegliwości ze strony ciała:
- bezsenność i trudności z zasypianiem
- rozlane i trudne do zlokalizowania bóle w ciele
- nawracające myśli o nawrocie choroby
- silne napięcie i stres mentalny.
Jak obniżyć stres przed rezonansem i tomografią? Skuteczne metody
Odzyskanie poczucia kontroli to najlepszy sposób na to, aby zmniejszyć strach przed wizytą w zakładzie radiologii. Zawsze staraj się umawiać badania na wczesne godziny poranne, co pozwoli ci uniknąć wielogodzinnego nakręcania się i nerwowego zerkania na zegarek. Warto również ustalić z lekarzem prowadzącym, jakiego języka będzie używał podczas omawiania wyników, ponieważ z góry określone komunikaty typu brak nowych zmian skutecznie redukują medyczne nieporozumienia.
W dniu samego badania skup się na technikach, które pozwolą ci uspokoić oddech i rozluźnić napięte mięśnie. Jeśli technik radiolog wyrazi na to zgodę, możesz wykonywać proste ćwiczenia bezpośrednio w skanerze. Skuteczne metody na opanowanie stresu w trakcie procedury medycznej to:
- skupienie uwagi na przepływie powietrza przez nos i płuca
- wyobrażanie sobie bezpiecznego i spokojnego miejsca
- stopniowe rozluźnianie poszczególnych partii ciała od czubka głowy aż po palce u stóp
- rozmowa z technikiem o dokładnym przebiegu badania.
Długie oczekiwanie na wyniki onkologiczne w Polsce. Jak sobie radzić?
Oczekiwanie na opis badania to dla wielu chorych najtrudniejszy etap, który nierzadko wiąże się ze skrajnym wyczerpaniem emocjonalnym. Zamiast czekać na telefon w nieskończoność, zaplanuj z wyprzedzeniem termin konsultacji z lekarzem, która odbędzie się zaraz po uzyskaniu wyników. Pamiętaj, że niektórzy specjaliści zaczynają wizytę od natychmiastowego przekazania kluczowych informacji, aby od razu zdjąć z pacjenta ciężar niepewności.
Wsparcia psychologicznego warto szukać u profesjonalistów, jednak polskie realia pokazują, że czas oczekiwania na wizytę na NFZ potrafi być przytłaczający. Dane z maja 2026 roku wskazują, że w poradni psychoonkologii Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie na pierwszy wolny termin trzeba czekać dokładnie rok. Dlatego w tym trudnym czasie oczekiwania na wynik kluczowe jest odwracanie własnej uwagi i samodzielne dbanie o głowę:
- słuchanie ulubionej muzyki lub wciągających podcastów
- nauka nowych umiejętności i rozwijanie hobby
- lekki wysiłek fizyczny dopasowany do twoich możliwości
- dołączenie do grup wsparcia dla osób zmagających się z rakiem.
Jak mądrze wspierać bliskiego, który czeka na wyniki badań?
Twoja obecność jest dla bliskiego chorego nieocenionym buforem bezpieczeństwa, który pomaga przetrwać najtrudniejsze momenty. Zaproponuj, że pójdziesz z nim na badanie oraz na wizytę, podczas której lekarz przekaże ostateczne wyniki. Nawet jeśli możesz towarzyszyć choremu wyłącznie wirtualnie przez telefon, to takie wsparcie daje pacjentowi silne poczucie stabilności i obniża poziom lęku.
Najważniejszym krokiem w łagodzeniu napięcia jest po prostu szczera rozmowa o pojawiających się emocjach, bez oceniania i udzielania dobrych rad z perspektywy zdrowego człowieka. Zachęcaj bliskiego do wyrażania swoich obaw, ponieważ zrzucenie z siebie tego ciężaru przynosi wyraźną ulgę obu stronom. W oczekiwaniu na wizytę u onkologa możecie wspólnie zaplanować angażujące aktywności, takie jak jednodniowa wycieczka, obejrzenie dobrego filmu czy zwykłe spędzanie czasu razem.
Skuteczne i proste metody na sytuacje stresowe GALERIA
7
Źródła:
- BMC Psychology — “Scanxiety” and a sense of control: the perspective of lung cancer survivors and their caregivers on follow-up - a qualitative study (Katharina Seibel; Barbara Sauer; Bernd Wagner; Gerhild Becker)
- Memorial Sloan Kettering Cancer Center (MSKCC) — Patient & Community Education: “Managing Scanxiety During Your Cancer Treatment” (No author identified)
- Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) — Institutional source / No author identified
- American Brain Tumor Association (ABTA) — No author identified (“What Is Scanxiety?”)
