- Mięsak to złośliwy nowotwór rozwijający się w tkance tłuszczowej, mięśniach, nerwach lub naczyniach krwionośnych
- Niepokojącym sygnałem jest każdy guzek o średnicy powyżej 5 cm, nawet jeśli nie powoduje on bólu
- Diagnostyka opiera się na rezonansie magnetycznym oraz biopsji gruboigłowej przeprowadzonej w wyspecjalizowanym ośrodku onkologicznym
- Główną metodą walki z chorobą jest chirurgiczne usunięcie guza, często wspierane przez radioterapię lub leczenie celowane
- W Polsce rocznie odnotowuje się do 1800 przypadków, a czujność onkologiczna ma kluczowe znaczenie dla terapii
Mięsak tkanek miękkich: co to za nowotwór i skąd się bierze
Mięsaki tkanek miękkich to grupa nowotworów złośliwych rozwijających się w tkankach łącznych. Mogą powstać niemal w każdej okolicy, na przykład w tkance tłuszczowej, mięśniach, nerwach, naczyniach krwionośnych lub w głębszych warstwach skóry. National Cancer Institute podaje, że klasyfikacja mięsaków zależy m.in. od tego, z jakiej tkanki wywodzi się guz. Najczęściej wymienia się m.in.:
- tłuszczakomięsaki (wywodzące się z tkanki tłuszczowej)
- mięsaki gładkokomórkowe (powstające w mięśniach gładkich)
- mięsaki maziówkowe (często występujące w okolicach stawów)
- włókniakomięsaki
W ocenie mięsaka ważny jest stopień złośliwości, czyli informacja o tym, jak bardzo komórki guza różnią się od komórek prawidłowych. Im wyższy wynik w skali punktowej, tym większa agresywność nowotworu i szybsze tempo jego podziałów. Ta ocena pomaga dobrać leczenie do konkretnego przypadku.
Niebolesny guzek pod skórą: kiedy to może być objaw mięsaka
Najczęstszym objawem mięsaka tkanek miękkich jest guz lub obrzęk wyczuwalny pod skórą. Taka zmiana bywa niebolesna, dlatego część osób odkłada konsultację. Najczęściej pojawia się na rękach lub nogach, choć może wystąpić w dowolnej okolicy. National Cancer Institute zwraca uwagę, że warto obserwować każdą nową zmianę, która nie znika samoistnie.
Inaczej bywa, gdy mięsak rozwija się w jamie brzusznej, gdzie przez długi czas ma przestrzeń, by rosnąć. Objawy mogą nie pojawiać się aż do momentu, gdy guz zacznie uciskać sąsiednie narządy, nerwy lub naczynia krwionośne. Wtedy mogą wystąpić m.in.:
- uporczywy ból w danej okolicy
- uczucie pełności w brzuchu
- trudności w oddychaniu
- widoczna asymetria między kończynami
Podobne objawy mogą mieć także inne, mniej groźne schorzenia, dlatego same dolegliwości nie przesądzają o rozpoznaniu. Jednocześnie wczesne wykrycie zmiany zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Jeśli guzek rośnie szybko lub nie znika, diagnostyki nie warto odkładać.
Podejrzenie mięsaka tkanek miękkich: jakie badania wykonuje się w diagnostyce
Przy podejrzeniu mięsaka ważne jest skierowanie do ośrodka, który ma doświadczenie w diagnostyce i leczeniu nowotworów tkanek miękkich. Wytyczne opisane w serwisie Discovery UCL zwracają uwagę m.in. na zmiany głębokie oraz guzki o średnicy 5 cm lub większej. Podstawowym badaniem obrazowym jest rezonans magnetyczny (MRI), a w wybranych sytuacjach wykonuje się też tomografię komputerową (CT), aby ocenić klatkę piersiową lub jamę brzuszną.
Badania obrazowe nie wystarczają do postawienia rozpoznania. Standardem jest biopsja gruboigłowa, czyli pobranie fragmentu tkanki do oceny pod mikroskopem. Zalecenia kliniczne podkreślają, że biopsję powinien wykonać chirurg lub radiolog doświadczony w diagnostyce mięsaków, ponieważ źle zaplanowany zabieg może utrudnić późniejszą operację.
Leczenie mięsaka tkanek miękkich: operacja, radioterapia i inne metody
Podstawą leczenia mięsaka tkanek miękkich jest operacyjne usunięcie guza wraz z marginesem zdrowych tkanek. Przy lokalizacji na rękach lub nogach celem jest także zachowanie możliwie dobrej sprawności kończyny. National Cancer Institute podaje, że zabieg często łączy się z radioterapią przed operacją, aby zmniejszyć guz, albo po operacji, aby zniszczyć pozostałe komórki nowotworowe.
W bardziej zaawansowanej chorobie lub przy przerzutach stosuje się dodatkowe metody leczenia. W czwartym stadium najczęściej rozważa się chemioterapię, immunoterapię albo leczenie celowane, zależnie od typu mięsaka i stanu chorego. Celem jest zahamowanie wzrostu nowotworu i poprawa jakości życia, a plan terapii ustala zespół specjalistów.
Mięsaki tkanek miękkich w Polsce: ile jest zachorowań i co warto zapamiętać
Mięsaki tkanek miękkich zalicza się do nowotworów rzadkich, ale w Polsce co roku rozpoznaje się ok. 1500 do 1800 nowych przypadków. Serwis Onkologia po Dyplomie podaje, że częstość występowania wynosi ok. 5 zachorowań na 100 000 osób rocznie. U dorosłych przerzuty mogą dotyczyć blisko połowy chorych, dlatego wczesne wykrycie zmiany ma duże znaczenie dla dalszego leczenia.
W praktyce pomaga zasada pięciu centymetrów: guzek pod skórą o średnicy ok. 5 cm warto skonsultować i ocenić w badaniu USG lub MRI. Ból nie musi pojawić się szybko, dlatego brak dolegliwości nie wyklucza problemu. U dzieci i osób starszych tym bardziej warto dopilnować, aby diagnostyka była wykonana rzetelnie w ośrodku mającym doświadczenie w leczeniu nowotworów tkanek miękkich.
7
Źródła:
