Bakterie zamiast rafinerii: Jak plastikowe odpady zmieniają się w ratunek dla chorych

2026-03-17 10:40

Naukowcy z Edynburga zmodyfikowali genetycznie bakterie E. coli, które potrafią przekształcać zużyte butelki PET w L-DOPA – kluczowy lek na chorobę Parkinsona. To przełomowe rozwiązanie łączy walkę z zanieczyszczeniem plastikiem z nowoczesną medycyną, otwierając drogę do ekologicznego bio-upcyklingu na szeroką skalę.

Przezroczyste, puste butelki plastikowe PET z widocznymi kroplami wody, leżące razem w stosie, symbolizujące problem zanieczyszczenia środowiska i segregację plastiku, o czym można przeczytać na portalu Poradnik Zdrowie.

i

Przezroczyste, puste butelki plastikowe PET z widocznymi kroplami wody, leżące razem w stosie, symbolizujące problem zanieczyszczenia środowiska i segregację plastiku, o czym można przeczytać na portalu Poradnik Zdrowie.

Mechanizm działania leku

L-dopa należy do najskuteczniejszych leków stosowanych w chorobie Parkinsona. Chorym brakuje w mózgu dopaminy, jednak jej podawanie byłoby bezcelowe, ponieważ nie przekracza bariery krew-mózg. Natomiast L-dopa przechodzi przez barierę krew-mózg. Gdy już dotrze do ośrodkowego układu nerwowego, jest metabolizowana do dopaminy.

Bakterie w służbie medycyny

Naukowcy z University of Edinburgh zmodyfikowali bakterie E. coli w taki sposób, aby przekształcały politereftalan etylenu (PET) plastik pochodzący z recyklingu butelek, w L-DOPA. Najpierw odpady PET – których rocznie produkuje się około 50 milionów ton – rozkładane są na kwas tereftalowy. Cząsteczki kwasu tereftalowego są następnie przekształcane przez zmodyfikowane bakterie w L-DOPA w wyniku szeregu reakcji biologicznych.

Ekologiczna alternatywa dla przemysłu

Zdaniem autorów badań nowa technika produkcji L-DOPA jest bardziej przyjazna dla środowiska niż tradycyjne metody wytwarzania leków, które opierają się na wykorzystaniu ograniczonych zasobów paliw kopalnych. PET jest powszechnie stosowany w opakowaniach żywności i napojów. To lekkie i wytrzymałe tworzywo sztuczne, pochodzące z surowców nieodnawialnych, takich jak ropa naftowa i gaz. Istniejące procesy jego recyklingu nie są w pełni wydajne i nadal przyczyniają się do zanieczyszczenia środowiska plastikiem na całym świecie.

Gadaj Zdrów - Jak dbać o mózg

Przyszłość bio-upcyklingu

Opracowanie technologii przekształcania PET w leki może utorować drogę do rozwoju przemysłu bio-upcyklingu, zajmującego się produkcją nie tylko leków, ale także szerokiej gamy produktów, w tym aromatów, zapachów, kosmetyków i chemikaliów przemysłowych. Szkocki zespół skupi się teraz na rozwoju technologii w kierunku zastosowań przemysłowych. Będzie to wymagało dalszej optymalizacji procesu, poprawy jego skalowalności oraz pogłębiego oceny jego wpływu na środowisko i ekonomię.

Poradnik Zdrowie Google News