Temperatura w sypialni a serce – co mówi nauka?
Mamy tendencję do myślenia o temperaturze w sypialni głównie w kontekście komfortu – czy jest wystarczająco chłodno, żeby zasnąć, czy może budzimy się mokrzy od potu. Okazuje się jednak, że stawką jest coś więcej niż tylko spokojny sen. Według badania opublikowanego w czasopiśmie BMC Medicine, temperatura panująca w sypialni w nocy może mieć bezpośredni wpływ na zdrowie układu sercowo-naczyniowego – i to wcale nie błahy.
Jaki? Sprawdzili to naukowcy.
Badanie zostało zaprojektowane z myślą o rosnącym problemie: coraz cieplejszych nocy wywołanych zmianami klimatycznymi. Naukowcy chcieli sprawdzić, jak wzrost temperatury otoczenia podczas snu odbija się na organizmie, szczególnie u osób starszych.
Badanie w Australii. Uczestnicy spali z opaskami monitorującymi serce
W eksperymencie wzięło udział 47 uczestników z Queensland w Australii, którzy mieli 65 lat lub więcej. Przez całe lato uczestnicy nosili opaski fitness podczas snu – urządzenia monitorowały ich tętno oraz zmienność rytmu serca (HRV), czyli czas między kolejnymi uderzeniami serca. To właśnie HRV jest uznawane za czuły wskaźnik funkcjonowania autonomicznego układu nerwowego.
W sypialniach uczestników zainstalowano czujniki temperatury, które rejestrowały warunki panujące w pomieszczeniach przez całą dobę. Temperatury wahały się od poniżej 26°C do 32°C – czyli wartości, które w polskim klimacie latem nie są rzadkością.
Co dzieje się z organizmem, gdy w sypialni jest za gorąco
Wyniki okazały się niepokojące. Im wyższa była temperatura w sypialni, tym wyraźniejsze były niekorzystne zmiany w organizmie uczestników. U osób śpiących w cieplejszych warunkach naukowcy zaobserwowali:
- przyspieszenie akcji serca,
- obniżenie HRV, wskazujące na zaburzenia autonomicznego układu nerwowego,
- wzrost ogólnego stresu fizjologicznego – nasilający się proporcjonalnie do temperatury.
To ostatnie odkrycie jest szczególnie istotne w kontekście kardiologii. „Autonomiczny układ nerwowy odgrywa ważną rolę w zdrowiu układu sercowo-naczyniowego, regulując ważne układy, w tym tętno, ciśnienie krwi i siłę skurczu mięśnia sercowego" – wyjaśnia dr Cheng-Han Chen, certyfikowany kardiolog interwencyjny i dyrektor medyczny Programu Strukturalnego Serca w MemorialCare Saddleback Medical Center w Laguna Hills w Kalifornii. „Zaburzenia w tym układzie mogą prowadzić do poważnych chorób serca, takich jak arytmia, niewydolność serca, a nawet nagła śmierć".
Dlaczego jakość snu ma kluczowe znaczenie dla zdrowia serca?
Zaburzenia snu rzadko ograniczają się wyłącznie do uczucia zmęczenia następnego dnia. Ich skutki rozlewają się na wiele obszarów zdrowia. „Lepsza jakość snu jest ważna dla zdrowia metabolicznego, zdrowia psychicznego, a ostatecznie zdrowia układu krążenia" – podkreśla Lily Dastmalchi, DO, MA, certyfikowana kardiolog. „Słaba jakość snu może zwiększać ryzyko chorób serca, ponieważ jest jednym z czynników ryzyka wymienionych w Life's Essential 8, liście kluczowych działań na rzecz poprawy zdrowia układu krążenia opracowanej przez Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne (AHA)".
Innymi słowy: nocne warunki w sypialni to nie drobnostka – to jeden z elementów szerszej układanki, od której zależy kondycja naszego serca.
Idealna temperatura do spania. Kardiolog wskazuje konkretną wartość
Dobra wiadomość jest taka, że zmiana może być prosta i niewymagająca żadnych specjalistycznych interwencji. „Dla zdrowia serca ważne jest, by temperatura w sypialni wynosiła około 15 stopni Celsjusza" – wskazuje dr Chen. „Stres, w tym ten spowodowany wysoką temperaturą, może negatywnie wpływać na jakość snu".
Warto jednak pamiętać, że optymalna temperatura snu nie jest jednakowa dla wszystkich. Dr Dastmalchi zaznacza, że zbyt niska temperatura również może być problemem. „Związek między jakością snu a temperaturą jest różny – zarówno zbyt niska, jak i zbyt wysoka temperatura może pogorszyć jakość snu" – wyjaśnia. „Istnieją grupy dorosłych, którym cieplejsze temperatury pomagają, na przykład osoby z zaburzeniami krążenia lub schorzeniami takimi jak zespół Raynauda".
Nie tylko temperatura. Te nawyki także pogarszają sen
Regulacja termostatu to skuteczny, ale niejedyny krok w stronę lepszego snu i zdrowszego serca. Eksperci przypominają, że równie ważne jest unikanie nawyków, które rutynowo degradują jakość nocnego odpoczynku: zostawiania włączonych ekranów przez całą noc, picia kawy lub alkoholu zbyt późno w ciągu dnia czy intensywnych treningów wieczorową porą.
Naukowcy wskazują też ograniczenia badania
Naukowcy i kardiolodzy zgodnie przyznają, że wyniki są obiecujące, ale wymagają potwierdzenia. To badanie „stanowi ważny punkt wyjścia dla przyszłych badań nad wpływem temperatury snu na zdrowie serca" – ocenia dr Chen. Zwraca jednak uwagę na istotne ograniczenie: „Było to niewielkie badanie z udziałem 47 osób; wyniki będą musiały zostać zweryfikowane na większej i bardziej zróżnicowanej populacji".
Dr Dastmalchi dodaje kolejny kontekst: badanie miało charakter obserwacyjny, a uczestnicy spali we własnych domach, a nie w warunkach laboratoryjnych. Oznacza to, że nie można wykluczyć wpływu innych, niezidentyfikowanych czynników na uzyskane wyniki, a wyciąganie wniosków o bezpośredniej przyczynowości między temperaturą a stanem serca byłoby przedwczesne.
Mimo tych zastrzeżeń płynący z badania komunikat jest czytelny: tak prosta czynność jak przestawienie pokrętła na termostacie może okazać się jednym z najłatwiejszych sposobów na zadbanie o serce podczas snu.
