- Nieprzyjemny zapach pojawia się, gdy bakterie na skórze rozkładają składniki potu
- Dezodorant pomaga ograniczyć zapach, a antyperspirant zmniejsza wydzielanie potu
- Silniejszy antyperspirant nakłada się na całkowicie suchą skórę, zwykle wieczorem
- Nagłe nasilenie potliwości, nocne poty lub wyraźna zmiana zapachu ciała warto skonsultować z lekarzem
Przykry zapach spod pach nie bierze się z samego potu
Przykry zapach spod pach pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy pot miesza się z bakteriami żyjącymi na skórze. Sam świeży pot ma zwykle niewielki zapach, lecz wilgotna okolica pach sprzyja namnażaniu bakterii i rozkładaniu składników wydzieliny. Dlatego problem może pojawiać się nawet u osoby, która myje się regularnie.
Intensywne pocenie zwiększa ilość wilgoci, ale nie musi automatycznie oznaczać silniejszego zapachu. Znaczenie ma też dokładne osuszenie skóry, szybka zmiana wilgotnej koszulki i to, czy materiał nie zatrzymał zapachu z poprzedniego noszenia. Zapach może utrzymywać się w syntetycznych ubraniach, nawet mimo stosowania dezodorantu.
Dezodorant i antyperspirant działają inaczej
Dezodorant przede wszystkim ogranicza nieprzyjemny zapach lub go maskuje. Antyperspirant zmniejsza ilość potu wydzielanego pod pachami, więc pośrednio pomaga też zmniejszyć warunki sprzyjające powstawaniu zapachu. Przy nasilonej potliwości sam dezodorant często nie wystarcza, nawet jeśli ma intensywny zapach.
Dobrym wyborem może być produkt, który łączy działanie antyperspirantu i dezodorantu. Antyperspiranty zwykle zawierają związki glinu, na przykład chlorowodorek glinu lub kompleksy glinowo-cyrkonowe. To one czasowo ograniczają wydzielanie potu. Produkt nakłada się na czystą i całkowicie suchą skórę, ponieważ wilgoć zwiększa ryzyko pieczenia i podrażnienia.
Jeśli dostępny bez recepty antyperspirant nie przynosi poprawy, warto zapytać dermatologa lub lekarza rodzinnego o silniejszy preparat. Silniejsze produkty zwykle stosuje się wieczorem, zgodnie z ulotką albo zaleceniem lekarza. Nie należy nakładać ich bezpośrednio po goleniu ani na podrażnioną, uszkodzoną skórę.
Codzienna pielęgnacja pach, która pomaga ograniczyć zapach
Codzienna pielęgnacja pach powinna skupiać się na usunięciu potu i bakterii, a nie na dokładaniu kolejnych warstw zapachu. Warto umyć pachy łagodnym środkiem myjącym i bardzo dokładnie osuszyć skórę, zamiast nakładać perfumowany spray na wilgotne pachy. Jeśli skóra łatwo reaguje zaczerwienieniem, lepiej wybierać produkty bezzapachowe lub przeznaczone do skóry wrażliwej.
W ograniczaniu zapachu pomagają także proste nawyki związane z ubraniami:
- Zmiana koszulki po wysiłku, zwłaszcza gdy materiał jest wilgotny
- Pranie ubrań po mocnym spoceniu, zanim zapach utrwali się we włóknach
- Wybieranie luźniejszych fasonów oraz materiałów, które sprawnie odprowadzają wilgoć
- Noszenie wkładek pod pachy, jeśli problemem są głównie widoczne plamy na ubraniu
Nie warto codziennie intensywnie szorować pach peelingami, sodą ani silnymi detergentami. Takie metody mogą naruszyć barierę ochronną skóry, wywołać pieczenie i paradoksalnie utrudnić regularne stosowanie antyperspirantu. Gdy pojawia się świąd, łuszczenie skóry albo bolesne krostki, najpierw warto zrezygnować z drażniących produktów i poczekać, aż skóra się zagoi.
Nadpotliwość pod pachami. Kiedy może oznaczać hiperhydrozę?
Hiperhydroza, nazywana też nadpotliwością, oznacza pocenie się wyraźnie silniejsze, niż wynikałoby to z temperatury, wysiłku fizycznego lub stresu. Często ma ona charakter miejscowy i dotyczy głównie pach, dłoni, stóp albo twarzy. Jeżeli mokre plamy regularnie przeszkadzają w pracy, w kontaktach z innymi lub zmuszają do częstego przebierania się, warto potraktować problem jak dolegliwość zdrowotną, a nie wyłącznie kosmetyczną.
Pocenie mogą okresowo nasilać upał, aktywność fizyczna, stres, ostre potrawy, alkohol i zmiany hormonalne. Zdarza się też, że jest związane z przyjmowanymi lekami albo inną chorobą. Przez kilka tygodni warto zapisywać, kiedy potliwość jest największa, co ją nasila i czy dotyczy tylko pach, czy także innych części ciała.
Kiedy domowe sposoby na potliwość nie wystarczają?
Z nadmierną potliwością i zapachem warto zgłosić się do lekarza, jeśli problem zaczął się nagle, wyraźnie się nasila lub nie poprawia się mimo regularnej higieny i stosowania antyperspirantu. Warto skonsultować także nagłą, niewyjaśnioną zmianę zapachu ciała oraz nocne poty bez wyraźnej przyczyny. Lekarz może ocenić, czy przyczyną jest nadpotliwość pierwotna, czyli niewynikająca z innej choroby, działanie leków czy inny problem zdrowotny.
W leczeniu dostępne są silniejsze antyperspiranty, leki stosowane miejscowo oraz zabiegi ograniczające pracę gruczołów potowych. Wybór metody zależy od nasilenia potliwości, stanu skóry oraz tego, czy problem dotyczy wyłącznie pach, czy także innych części ciała. Gdy obfitemu poceniu towarzyszą ból w klatce piersiowej, nudności lub zawroty głowy, potrzebna jest pilna pomoc medyczna.
Na co dzień najlepiej zacząć od prostego planu: stosować antyperspirant na suchą skórę, dbać o szybkie przebranie wilgotnej odzieży i obserwować, co nasila potliwość. Jeśli po kilku tygodniach nie ma poprawy albo pod pachami pojawia się podrażnienie, nie zwiększaj samodzielnie częstotliwości nakładania produktu. Wtedy warto skonsultować się z lekarzem, zamiast samodzielnie zmieniać sposób stosowania preparatu.
7
Źródła:
- American Academy of Dermatology (Hyperhidrosis: Diagnosis and treatment)
- American Academy of Dermatology (Hyperhidrosis: 6 tips dermatologists give their patients)
- MedlinePlus (Sweat)
- NHS (Body odour)
- Mayo Clinic (Excessive sweating: Causes and definition)
- PubMed (Hyperhidrosis: Prevalence, Diagnosis, and Stepwise Treatment)
