- Przed badaniem należy powstrzymać się od jedzenia i picia przez co najmniej 6 do 8 godzin
- Przyjmujący leki na krzepliwość lub cukrzycę powinni ustalić z lekarzem zasady ich odstawienia przed badaniem
- Po zastosowaniu środków uspokajających nie wolno prowadzić pojazdów i konieczne jest zapewnienie sobie pomocy opiekuna
- W przypadku znieczulenia gardła sprayem należy wstrzymać się od posiłków przez około 2 godziny po badaniu
Co to jest gastroskopia i jak wygląda badanie?
Gastroskopia (czyli endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, EGD) pozwala obejrzeć od środka przełyk, żołądek i dwunastnicę. Badanie polega na wprowadzeniu przez usta cienkiego, giętkiego endoskopu z kamerą. Dzięki temu lekarz widzi błonę śluzową na monitorze, może zauważyć nieprawidłowości i w razie potrzeby pobrać wycinki do analizy.
To standardowa procedura pomocna w diagnostyce m.in. bólu brzucha, zgagi oraz trudności z połykaniem.
Ile godzin przed gastroskopią nie jeść i nie pić?
Przed gastroskopią trzeba być na czczo, bo pusty żołądek pozwala bezpiecznie i dokładnie ocenić śluzówkę. Zalecenia Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie wskazują, że przy badaniach wykonywanych m.in. w ramach NFZ należy nie jeść co najmniej 6 godzin. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK) opisuje standardy, w których ten czas wynosi 8 godzin.
Chodzi nie tylko o posiłki, ale też o napoje. To wpływa na bezpieczeństwo i wiarygodność wyniku badania.
Jakie leki można brać przed gastroskopią?
To, czy można przyjąć leki przed gastroskopią, zależy od rodzaju preparatu i od tego, czy w trakcie badania mają być pobierane wycinki. Wytyczne European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) wskazują, że przy większości badań diagnostycznych zwykle kontynuuje się aspirynę. Przy nowszych doustnych lekach przeciwzakrzepowych często zaleca się pominięcie porannej dawki w dniu badania.
Jeśli przyjmujesz leki wpływające na krzepliwość krwi, zwróć uwagę na poniższe zasady.
- kontynuuj przyjmowanie aspiryny, chyba że lekarz zalecił inaczej przed konkretnym zabiegiem
- pomiń poranną dawkę doustnych leków przeciwzakrzepowych (tzw. DOAC) w dniu badania
- upewnij się, że wskaźnik INR mieści się w normie w tygodniu poprzedzającym badanie, jeśli przyjmujesz warfarynę
- poinformuj personel o wszystkich przyjmowanych preparatach już na etapie rejestracji.
Gastroskopia a cukrzyca: jak przygotować się do badania?
Przy cukrzycy przygotowanie do gastroskopii wymaga większej uwagi, żeby uniknąć groźnych spadków glukozy podczas bycia na czczo.
Polskie Towarzystwo Diabetologiczne w zaleceniach na 2025 rok wskazuje, że większość leków doustnych należy wstrzymać w dniu badania. Przy insulinie dawki zwykle się modyfikuje, zwłaszcza gdy gastroskopia jest zaplanowana rano.
Poniżej zebrane są zasady postępowania z lekami przeciwcukrzycowymi:
- metformina – przyjmij dawkę dzień przed, ale wstrzymaj ją w dniu badania
- pochodne sulfonylomocznika – nie przyjmuj ich rano w dniu zabiegu
- leki z grupy flozyn (inhibitory SGLT2) – najlepiej wstrzymać ich przyjmowanie nawet na 3 doby przed badaniem
- insulina – dawki podawane do posiłków zazwyczaj się pomija, jeśli nie jesz śniadania, a dawkę bazy (insuliny długodziałającej) ustala się z lekarzem
Znieczulenie do gastroskopii i powrót do domu po badaniu
Podczas gastroskopii często stosuje się środki uspokajające lub znieczulenie, bo wiele osób obawia się dyskomfortu. NIDDK podaje, że takie leki pomagają zachować spokój i sprawiają, że badanie bywa niemal nieodczuwalne. Po ich podaniu nie wolno prowadzić samochodu ani obsługiwać maszyn. Trzeba zorganizować bezpieczny transport do domu.
Najlepiej, by osoba towarzysząca odebrała pacjenta z gabinetu i została z nim przez kilka godzin, aż działanie leków całkowicie minie.
Jak przygotować się do gastroskopii w dniu badania? Ubranie, dokumenty i jedzenie po badaniu
Dobre przygotowanie to nie tylko post, ale też organizacja dnia badania i dopilnowanie formalności. Załóż luźne, niekrępujące ruchów ubranie. Zabierz dokumentację medyczną i listę przyjmowanych leków.
Po gastroskopii możliwe jest lekkie drapanie w gardle lub wzdęcia i zwykle mijają w ciągu kilku godzin. Jeśli zastosowano znieczulenie gardła sprayem, wstrzymaj się z jedzeniem i piciem przez około 2 godziny, żeby zmniejszyć ryzyko zakrztuszenia.
4
Źródła:
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK), National Institutes of Health
- European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE)
- Polskie Towarzystwo Diabetologiczne (PTD)
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK), National Institutes of Health
- Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie
