Nowe przepisy o stażu pracy obowiązujące w 2026 roku pozwalają doliczyć umowy zlecenia, działalność gospodarczą i inne okresy aktywności zawodowej. Dzięki temu część pracowników może zyskać nawet 6 dodatkowych dni urlopu rocznie. Aby skorzystać z nowych uprawnień, trzeba złożyć elektroniczny wniosek USP do ZUS i przekazać zaświadczenie pracodawcy w ustawowym terminie.
Nowe przepisy o stażu pracy obejmują umowy zlecenia i działalność gospodarczą
Od 2026 roku obowiązują nowe zasady naliczania stażu pracy, które rozszerzają katalog okresów uwzględnianych przy ustalaniu uprawnień pracowniczych. Reforma została wdrożona etapami. Pracownicy sektora publicznego zostali objęci nowymi regulacjami od 1 stycznia 2026 r., natomiast osoby zatrudnione w firmach prywatnych od 1 maja 2026 r. Najważniejsza zmiana polega na możliwości zaliczenia do stażu pracy okresów wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia, umów agencyjnych i umów o świadczenie usług, a także prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. Nowe przepisy obejmują również okresy współpracy przy prowadzeniu firmy jako osoba współpracująca, czas korzystania z ulgi na start, udokumentowaną pracę za granicą, przerwy związane z opieką nad dzieckiem podczas prowadzenia działalności gospodarczej, członkostwo w spółdzielniach rolniczych oraz służbę w wybranych formacjach mundurowych. Regulacje działają wstecz, dlatego możliwe jest odzyskanie stażu sprzed wejścia ustawy w życie.
Doliczenie umowy zlecenia do stażu pracy może oznaczać dodatkowy urlop
Zmiana przepisów wpływa na uprawnienia wynikające z Kodeksu pracy. Największe znaczenie ma dla osób, które po uwzględnieniu dodatkowych okresów przekroczą próg 10 lat stażu pracy. W takiej sytuacji wymiar urlopu wypoczynkowego wzrasta z 20 do 26 dni rocznie. Dodatkowy staż może mieć również znaczenie przy ustalaniu dodatków stażowych, nagród jubileuszowych, długości okresu wypowiedzenia oraz wysokości niektórych odpraw pracowniczych. Przepisy nie obejmują natomiast umów o dzieło. W materiale wskazano, że powodem jest charakter tych umów, które służą osiągnięciu określonego rezultatu i nie mają cech typowych dla zatrudnienia pracowniczego. Ustawodawca przewidział także wyłączenia dotyczące części grup zawodowych objętych odrębnymi regulacjami.
Zaświadczenie ZUS do stażu pracy trzeba uzyskać samodzielnie
Samo wejście w życie nowych przepisów, nie powoduje automatycznego doliczenia dodatkowych okresów do stażu pracy. Każdy pracownik musi sam wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wydanie odpowiedniego zaświadczenia. Służy do tego Wniosek USP, czyli „Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy”. Dokument można złożyć wyłącznie elektronicznie za pośrednictwem portalu eZUS. Po zalogowaniu należy przejść do zakładki „Kreator wniosku stażowe”, utworzyć nowy wniosek, sprawdzić dane osobowe, wskazać okresy wymagające potwierdzenia, podpisać formularz i przesłać go do ZUS. Gotowe zaświadczenie zostanie udostępnione na koncie użytkownika. Jeżeli w rejestrach ZUS brakuje części starszych danych, możliwe jest przedstawienie dokumentów archiwalnych do weryfikacji. Otrzymane zaświadczenie należy następnie przekazać pracodawcy.
Wniosek USP ZUS trzeba złożyć, w określonym terminie
Przepisy przewidują ograniczony czas na dostarczenie dokumentów do pracodawcy. W sektorze publicznym termin upływa 31 grudnia 2027 r., natomiast pracownicy firm prywatnych mają czas do 30 kwietnia 2028 r. Zaświadczenie może zostać wykorzystane również po zmianie miejsca zatrudnienia. Dokument przekazany nowemu pracodawcy staje się częścią akt osobowych i służy do potwierdzenia stażu pracy w kolejnych miejscach zatrudnienia. W przypadku pracy na umowach zlecenia dla różnych podmiotów wszystkie udokumentowane okresy mogą zostać zsumowane, pod warunkiem że były odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne. ZUS podkreśla jednocześnie, że nowe regulacje nie mają wpływu na staż emerytalny ani wysokość przyszłej emerytury. Zmiany dotyczą wyłącznie stażu pracowniczego regulowanego przez Kodeks pracy.
