Rak migdałka może przez długi czas nie dawać jednoznacznych objawów, a pierwsze dolegliwości łatwo pomylić z infekcją gardła, dlatego bywają bagatelizowane. Objawy są często niejednoznaczne, trudne do powiązania z jedną przyczyną i łatwe do zignorowania.
Czym jest rak migdałka?
Choroba rozwija się w tylnej części gardła i jest najczęstszą postacią nowotworów części ustnej gardła, choć wciąż nie należy do najczęstszych nowotworów ogółem. W Polsce co roku rozpoznaje się około 11–13 tys. nowotworów głowy i szyi, a coraz większy odsetek dotyczy zmian związanych z zakażeniem wirusem HPV. O chorobie szczególnie w Stanach Zjednoczonych zrobiło się głośno po tym, jak aktor Moshe Kasher poinformował o diagnozie. Jak sam przekazał, około trzy miesiące wcześniej zauważył guzek na migdałku podczas pracy nad projektem The Comeback Kid. Później rozpoznano u niego nowotwór związany z HPV. Celebryta przyznał, że odczuwa ból i jest w trakcie bardzo trudnego procesu leczenia, jednocześnie podkreślając, że ten typ nowotworu ma wysoką skuteczność terapii sięgającą około 95 proc. Aktor zwrócił też uwagę, że choroba coraz częściej dotyczy mężczyzn przed 55. rokiem życia i zaapelował o badania oraz szczepienia przeciw HPV.
Objawy raka migdałka
Objawy raka migdałka mogą występować pojedynczo albo łączyć się ze sobą, co dodatkowo utrudnia ich rozpoznanie. Wspólną cechą większości z nich jest to, że utrzymują się i dotyczą jednej strony. Jednym z najczęstszych sygnałów jest przewlekły ból gardła obejmujący jedną stronę. „To przewlekły, jednostronny ból” – wskazuje profesor otolaryngologii, Daniel L. Faden, dodając, że może mu towarzyszyć uczucie obecności ciała obcego w gardle.
U części pacjentów pojawia się również jednostronny ból ucha, mimo że jego badanie nie wykazuje żadnych nieprawidłowości. „Ból ucha, zwłaszcza po jednej stronie, może być jednym z pierwszych objawów” – zwraca uwagę chirurg, Kanwar Kelley. Doktor Faden mówi również, że migdałek i ucho mają wspólne unerwienie, dlatego guz może powodować ból promieniujący do ucha, a samo ucho wygląda prawidłowo, co jest typowym obrazem tej choroby.
Częstym powodem wizyty u lekarza jest także bezbolesny guzek na szyi, czyli powiększony węzeł chłonny. „Najczęściej pierwszym objawem jest bezbolesna masa na szyi” – zaznacza Faden. Jednak do mniej oczywistych objawów należy choćby nieprzyjemny zapach z ust. „Guzy mogą mieć nieprzyjemny zapach” – onkolog Caitlin McMullen, wyjaśniając, że zmiana może zatrzymywać resztki pokarmowe, a ból utrudnia szczotkowanie i płukanie jamy ustnej. Wśród innych objawów wymienia się także krew w ślinie, trudności w połykaniu, mówieniu lub żuciu, ból w jamie ustnej oraz zmiany w tylnej części jamy ustnej, które się nie goją. Objawy mogą pojawiać się pojedynczo lub jednocześnie, a nawet jeden utrzymujący się symptom po jednej stronie powinien wzbudzić czujność.
Czy to zawsze rak migdałka?
Podobne dolegliwości nie zawsze oznaczają nowotwór i mogą wynikać z zapalenia migdałków, mononukleozy, ropnia okołomigdałkowego, kamieni migdałkowych czy powiększenia węzłów chłonnych po infekcji. „Wiele łagodnych schorzeń może dawać podobne objawy” – zaznacza Faden. Lekarze podkreślają jednak, że objawów nie należy ignorować. „Zwykłe infekcje wirusowe mogą powodować podobne dolegliwości” – wskazuje McMullen, dodając, że jeśli utrzymują się dłużej niż dwa tygodnie, należy zgłosić się do lekarza.
Pierwszym krokiem jest konsultacja z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej lub laryngologiem, który przeprowadzi badanie fizykalne, oceni, czy zmiana budzi niepokój, i w razie potrzeby zleci dalszą diagnostykę, w tym badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa.
Jak podkreśla Faden, kluczowa jest jedna zasada: objawy są uporczywe i jednostronne, a nawet pojedynczy, utrzymujący się objaw po jednej stronie to wystarczający powód, aby zgłosić się do lekarza i nie odkładać diagnostyki. Coraz więcej przypadków raka migdałka wiąże się z zakażeniem wirusem HPV i dotyczy osób, które nie mają typowych czynników ryzyka, takich jak palenie papierosów czy nadużywanie alkoholu, dlatego utrzymujących się objawów nie należy bagatelizować.
