Szczepienia w aptekach na sezon jesienno-zimowy 2026/27. Jedna wizyta, kilka szczepień

Ponad 2,3 mln osób zaszczepiło się przeciw grypie w sezonie 2025/2026, co oznacza wzrost o 28% w porównaniu z poprzednim sezonem. Był to również pierwszy sezon, w którym pełną refundacją objęto szczepienia przeciw RSV dla osób po 65. roku życia oraz kobiet w ciąży.² Mimo rosnącego zainteresowania szczepieniami osoby najbardziej narażone na ciężki przebieg zakażeń nadal zbyt rzadko korzystają z profilaktyki.

Farmaceuci wykonują szczepienia w aptekach. Podczas jednej wizyty możliwe jest podanie kilku szczepionek

Na przełomie 2025 i 2026 roku w aptekach wykonano około 1,2 mln szczepień³. To efekt zmian wprowadzonych w 2025 roku, które skróciły drogę pacjenta do szczepienia z kilku wizyt do jednej.

Wszystko podczas jednej wizyty. Cała ścieżka pacjenta związana ze szczepieniem realizowana jest zazwyczaj podczas jednej wizyty – od wypełnienia kwestionariusza i wywiadu zdrowotnego, przez kwalifikację do szczepienia, wystawienie recepty farmaceutycznej i zakup szczepionki, aż po wykonanie szczepienia, wpis do elektronicznej karty szczepień oraz krótką obserwację po szczepieniu.

Kilka szczepień za jednym razem. Szczepienia przeciw grypie, RSV i pneumokokom można wykonać podczas jednej wizyty – to tzw. koadministracja, czyli jednoczesne podanie kilku szczepionek. Takie postępowanie jest uznawane za bezpieczne i skuteczne, a dla pacjenta oznacza szybsze uzyskanie szerokiej ochrony przed sezonem infekcyjnym.

Szczepienia wykonują wyłącznie farmaceuci przeszkoleni w kwalifikacji i podawaniu szczepionek. Obowiązują wymogi sanitarne i zasady łańcucha chłodniczego, czyli przechowywania preparatu w stałej, kontrolowanej temperaturze – to warunek zachowania jego skuteczności. Farmaceuci znają też procedury reagowania na niepożądane odczyny poszczepienne (NOP).

Zasady refundacji szczepień^4,5

Dowiedz się więcej o szczepieniach sezonowych na grypę, RSV i pneumokoki w aptekach.

Grypa – szczepienie, które warto powtarzać co sezon

Grypa wraca każdej jesieni i zimy, a najmocniej odczuwają ją seniorzy – w sezonie 2024/2025 z jej powodu do szpitali w Polsce trafiło około 25 tys. osób, głównie pacjentów po 60. roku życia. Jednocześnie jest to jedna z tych chorób, przed którymi można się skutecznie zabezpieczyć.

Osobom po 60. roku życia polscy eksperci zalecają w pierwszej kolejności szczepionkę wysokodawkową – zawierającą więcej antygenu, czyli substancji „uczącej" układ odpornościowy rozpoznawać wirusa. Z wiekiem odporność reaguje słabiej, dlatego mocniejszy bodziec przynosi lepszy efekt: w badaniach jej zastosowanie wiązało się z około 64% mniejszym ryzykiem hospitalizacji z powodu grypy lub zapalenia płuc niż szczepionki standardowej.

Szczepienie przeciw grypie powtarza się przed każdym sezonem – wirus co roku nieco się zmienia, a odporność po szczepieniu z czasem słabnie. Regularne szczepienie jest więc najprostszym sposobem, by utrzymać ochronę na wysokim poziomie. Program Szczepień Ochronnych zaleca je również kobietom w ciąży, u których grypa częściej przebiega ciężej i zwiększa ryzyko powikłań.

RSV – ochrona dla seniorów i dla najmłodszych

RSV, czyli syncytialny wirus oddechowy, przez lata kojarzył się głównie z infekcjami u dzieci. Dziś wiadomo, że jest też jedną z częstszych przyczyn poważnych zakażeń dolnych dróg oddec

howych – czyli oskrzeli i płuc – u osób starszych oraz przewlekle chorych. U seniorów leczenie szpitalne z powodu RSV trwa średnio około 8 dni, wobec około 5 dni przy grypie, dlatego szczepienie przeciw RSV stanowi ważny element profilaktyki osób starszych i pacjentów z chorobami przewlekłymi⁷.

Szczególnie dużo do zyskania mają kobiety w ciąży. Jedna dawka pozwala przekazać dziecku przeciwciała jeszcze przed narodzeniem: ryzyko ciężkiego zakażenia dolnych dróg oddechowych spada u niemowlęcia o ponad 80% w pierwszych 3 miesiącach życia i o 69,4% w pierwszym półroczu. W pierwszych 12 miesiącach obowiązywania refundacji skorzystało z niej około 40% uprawnionych pacjentek⁸.

Szczepienie działa też szerzej: osoba zaszczepiona rzadziej przenosi wirusa na bliskich, tworząc wokół nich tzw. ochronę kokonową.

Pneumokoki – jedna dawka, długotrwała ochrona

Pneumokoki to bakterie odpowiedzialne m.in. za zapalenie płuc. W Polsce wywołują około 30–50% przypadków zapalenia płuc nabyte

go poza szpitalem⁹, czyli tego, którym zarażamy się w codziennym życiu. Zakażenia występują we wszystkich grupach wiekowych, ale najbardziej narażone są małe dzieci oraz osoby po 65. roku życia, a także osoby chorujące przewlekle; szczepienie jest zalecane już od 50. roku życia.¹⁰

Największą zaletą tego szczepienia jest prostota: u większości dorosłych wystarcza 1 lub 2 dawki, zapewniająca długotrwałą ochronę – nie trzeba jej powtarzać co sezon. W 2025 roku przeciw pneumokokom zaszczepiło się w Polsce ponad 200 tys. dorosłych¹¹. Eksperci OPZCI rekomendują u dorosłych koadministrację, czyli podanie szczepionek przeciw pneumokokom, grypie i RSV w czasie jednej wizyty, o ile istnieją odpowiednie wskazania medyczne. To bezpieczna i skuteczna metoda ochrony przed zakażeniami układu oddechowego, która oszczędza czas i kolejne dojazdy.

Realną barierą bywa cena: w badaniu Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym" 88% seniorów zadeklarowało, że zaszczepiłoby się przeciw pneumokokom, gdyby szczepienie było w pełni bezpłatne¹².

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest RSV i przed czym chroni szczepienie? RSV (syncytialny wirus oddechowy) to powszechny wirus wywołujący zakażenia dróg oddechowych i płuc u dzieci i osób starszych. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową lub kontaktową. Szczepienie chroni przed ciężkim przebiegiem zakażenia, hospitalizacją oraz groźnymi powikłaniami.

Kiedy zaszczepić się na RSV w ciąży? Szczepienie przeciw RSV jest zalecane między 24. a 36. tygodniem ciąży, przy czym towarzystwa naukowe rekomendują¹³ podanie go między 32. a 36. tygodniem ciąży, w celu profilaktyki biernej choroby dolnych dróg oddechowych wywołanej przez RSV u niemowląt.

Ile dawek szczepionki na pneumokoki potrzebuje dorosły i jak długo działa?Liczba dawek szczepionki przeciw pneumokokom u dorosłych zależy od wieku, stanu zdrowia, grupy ryzyka, historii wcześniejszych szczepień oraz rodzaju preparatu. U większości osób wystarcza jedna lub dwie dawki, zapewniające wieloletnią ochronę.

Czy można przyjąć kilka szczepień naraz (grypa + RSV + pneumokoki)? 

Tak, możliwa jest koadministracja szczepionki przeciw RSV, grypie i pneumokokom. Ich jednoczesne podanie jest bezpieczne i skuteczne.

Źródła:

• Antczak, A., & Tworek, D. (2020). Zapalenia płuc u dorosłych. Termedia.
• Antczak, A., Balcerzak, M., & Tymińska, J. (2023). Jak rozmawiać z pacjentami o szczepieniach przeciw pneumokokom? Poradnik dla farmaceuty. Fundacja Nadzieja dla Zdrowia. https://opzci.pl/wp-content/uploads/2023/12/Przewodnik-PNEUMOKOKI.pdf
• Begley, K. M., Monto, A. S., Lamerato, L. E., Malani, A. N., Lauring, A. S., Talbot, H. K., Gaglani, M., McNeal, T., Silveira, F. P., Zimmerman, R. K., Middleton, D. B., Ghamande, S., Murthy, K., Kim, L., Ferdinands, J. M., Patel, M. M., & Martin, E. T. (2023). Prevalence and clinical outcomes of respiratory syncytial virus vs influenza in adults hospitalized with acute respiratory illness from a prospective multicenter study. Clinical Infectious Diseases, 76(11), 1980–1988. https://doi.org/10.1093/cid/ciad031
• Główny Inspektorat Sanitarny. (b.d.). Jesień bez infekcji. https://www.gov.pl/web/gis/jesien-bez-infekcji
• Kampmann, B., Madhi, S. A., Munjal, I., Simões, E. A. F., Pahud, B. A., Llapur, C., Baker, J., Pérez Marc, G., Radley, D., Shittu, E., Glanternik, J., Snaggs, H., Baber, J., Zachariah, P., Barnabas, S. L., Fausett, M., Adam, T., Perreras, N., Van Houten, M. A., … Gurtman, A. (2023). Bivalent prefusion F vaccine in pregnancy to prevent RSV illness in infants. The New England Journal of Medicine, 388(16), 1451–1464. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2216480
• Koalicja „Na pomoc niesamodzielnym". (2026). Bariery w szczepieniach seniorów – wyniki badania ankietowego [komunikat prasowy, czerwiec 2026]. Za: Rynek Zdrowia, Seniorzy potrzebują szerszej ochrony. Eksperci apelują o znoszenie barier do szczepień. https://www.rynekzdrowia.pl/Farmacja/Seniorzy-potrzebuja-szerszej-ochrony-Eksperci-apeluja-o-znoszenie-barier-do-szczepien,285462,6.html
• Ministerstwo Zdrowia, Projekt obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, który wejdzie w życie 1 października 2026 r., 15.09.2026, https://www.gov.pl/web/zdrowie/projekt-obwieszczenia-ministra-zdrowia-w-sprawie-wykazu-refundowanych-lekow-srodkow-spozywczych-specjalnego-przeznaczenia-zywieniowego-oraz-wyrobow-medycznych-ktory-wejdzie-w-zycie-1-pazdziernika-2026-r
• MGR.FARM. (2025, 4 grudnia). Eksperci: „W Polsce przez długie lata nie widzieliśmy tej choroby u dorosłych" [informacja prasowa; źródło: Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia]. https://mgr.farm/aktualnosci/eksperci-w-polsce-przez-dlugie-lata-nie-widzielismy-tej-choroby-u-doroslych/
• Naczelna Izba Aptekarska. (2026, 28 kwietnia). Polska Farmacja zaskakuje Europę! https://www.nia.gov.pl/2026/04/28/polska-farmacja-zaskakuje-europe/
• Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – PIB. (b.d.-a). Gdzie można zrealizować szczepienia, które są zalecane kobiecie w ciąży? Szczepienia.Info. https://szczepienia.pzh.gov.pl/faq/gdzie-mozna-zrealizowac-szczepienia-ktore-sa-zalecane-kobiecie-w-ciazy/
• Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – PIB. (b.d.-b). Jakie szczepionki są na liście leków refundowanych? Szczepienia.Info. https://szczepienia.pzh.gov.pl/faq/jakie-szczepionki-sa-na-liscie-lekow-refundowanych/
• Nitsch-Osuch, A., Jankowski, P., Kokoszka-Paszkot, J., Kuchar, E., Mastalerz-Migas, A., Mitkowski, P., Wysocki, J., Zmysłowska, A., & Antczak, A. (2024). W stronę lepszej ochrony przed grypą osób starszych. Polskie rekomendacje dotyczące wysokodawkowej szczepionki przeciw grypie. Lekarz POZ, 10(2), 77–87.
• Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 20 sierpnia 2025 r. w sprawie wykazu szczepień ochronnych przeprowadzanych w aptekach, które mogą być w całości lub w części finansowane ze środków publicznych, Dz.U. Min. Zdr. 2025, poz. 54. https://dziennikmz.mz.gov.pl/DUM_MZ/2025/54/oryginal/akt.pdf
• Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 17 września 2025 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (obowiązujące od 1 października 2025 r.).
• Ogólnopolski Program Zwalczania Chorób Infekcyjnych. (b.d.). Najlepszy moment na zabezpieczenie siebie i bliskich przed sezonem. https://opzci.pl/najlepszy-moment-na-zabezpieczenie-siebie-i-bliskich-przed-sezonem/
• Ogólnopolski Program Zwalczania Chorób Infekcyjnych. (2026a, 24 marca). Czy sezon infekcyjny 2025/2026 był dla Polski przełomem w ochronie przed chorobami układu oddechowego? https://opzci.pl/czy-sezon-infekcyjny-2025-2026-byl-dla-polski-przelomem-w-ochronie-przed-chorobami-ukladu-oddechowego/
• Ogólnopolski Program Zwalczania Chorób Infekcyjnych. (2026b, 20 maja). Dwa filary profilaktyki RSV. Czy jest szansa na kompleksową ochronę dla niemowląt? https://opzci.pl/dwa-filary-profilaktyki-rsv-czy-jest-szansa-na-kompleksowa-ochrone-dla-niemowlat/
• Polskie Towarzystwo Pediatryczne & Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii. (2024, sierpień). Profilaktyka zakażeń syncytialnym wirusem oddechowym (RSV) u dzieci. Rekomendacje. https://ptp.edu.pl/profilaktyka-zakazen-syncytialnym-wirusem-oddechowym-rsv-u-dzieci-rekomendacje-polskiego-towarzystwa-pediatrycznego-i-konsultanta-krajowego-w-dziedzinie-pediatrii-sierpien-2024-r/
• Shoar, S., & Musher, D. M. (2020). Etiology of community-acquired pneumonia in adults: A systematic review. Pneumonia, 12, 11. https://doi.org/10.1186/s41479-020-00074-3
• Skoczyńska, A., Ronkiewicz, P., Wróbel-Pawelczyk, I., Gołębiewska, A., Kiedrowska, M., Błaszczyk, K., Kuch, A., & Hryniewicz, W. (2025). Inwazyjna choroba pneumokokowa w Polsce w 2024 roku (dane KOROUN). Narodowy Instytut Leków. https://koroun.nil.gov.pl/wp-content/uploads/2025/04/Inwazyjna-choroba-pneumokokowa-IChP-w-Polsce-w-2024-roku.pdf
• Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2025, poz. 129.