Kurkuma i kurkumina - właściwości i zastosowanie

2018-11-09 9:45 Monika Majewska

Kurkuma to przyprawa, której właściwości od dawna wykorzystuje się w zarówno w kuchni, jak i tradycyjnej medycynie Dalekiego Wschodu. Kurkuma znalazła zastosowanie m.in. w łagodzeniu bólu miesiączkowego, dolegliwościach żołądkowych i leczeniu trudno gojących się ran i blizn. Wszystko głównie dzięki związkowi o nazwie kurkumina - polifenolowi o wielu właściwościach leczniczych.

Spis treści:

  1. Kurkuma wspomaga pracę mózgu. Może zapobiec alzheimerowi
  2. Kurkuma - właściwości antynowotworowe
  3. Kurkuma na dolegliwości trawienne
  4. Wartości odżywcze zmielonej kurkumy
  5. Kurkumina - suplementy diety
  6. Kurkuma wzmocni odporność, zwalczy infekcje
  7. Kurkuma w chorobach oczu
  8. Kurkuma obniża poziom cukru we krwi i cholesterolu
  9. Kurkuma podana dożylnie śmiertelnie niebezpieczna
  10. Kurkuma - zastosowanie w kuchni
  11. Kurkuma - przepis na pastę z kurkumy
  12. Kurkuma - zastosowanie w kosmetyce
  13. Przepis na przeciwtrądzikową maseczkę z kurkumy

Kurkuma to pochodząca z Indii przyprawa, która otrzymywana jest z korzenia podobnej do imbiru rośliny zwanej ostryżem. Właściwości kurkumy docenia się przede wszystkim w kuchni azjatyckiej.

To właśnie kurkuma (a konkretnie jeden z jej składników - kurkumina) nadaje charakterystyczny, żółtopomarańczowy kolor potrawom curry. Zastosowanie kurkumy w barwieniu produktów spożywczych sięga 600 r. p.n.e.

W 700 r. n.e. przyprawa ta dotarła do Chin. Z zapisków uzdrawiaczy hinduskich i chińskich można się dowiedzieć o wielu dobroczynnych działaniach kurkumy.

Była ona stosowana w celu łagodzenia skurczów menstruacyjnych, chorób układu oddechowego, chorób pasożytniczych, niedrożności wątroby, wrzodów oraz stanów zapalnych.

Obecnie właściwości kurkumy badają naukowcy, którzy przekonują, że ma ona znacznie szersze działanie.

Kurkuma wspomaga pracę mózgu. Może zapobiec alzheimerowi

Kurkuma może przyspieszać procesy naprawcze w ludzkim mózgu, przekonywali w 2014 roku niemieccy naukowcy z Instytutu Medycyny i Neurofizjologii w Julich na łamach pisma "Stem Cell Research and Therapy".

Wszystko za sprawą zawartości tumeronu - związku, który pobudza namnażanie i różnicowanie komórek nerwowych w mózgu oraz może wspomóc naprawę mózgu po chorobie lub urazie. Naukowcy przypuszczają, że w przyszłości tumeron będzie można wykorzystać w leczeniu choroby Alzheimera czy udaru mózgu.

Kurkuma to inaczej ostryż (długi, domowy), szafranica, szafran indyjski, żółcień lub żółty imbir.

Podobnego odkrycia dokonał wcześniej, bo w 2007 roku, doktor Milan Fiala z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles.

W periodyku "Proceedings of the National Academy of Sciences" przekonywał, że substancja o nazwie BDMC (aktywny składnik kurkuminoidów - naturalnych substancji występujących w kłączach ostryżu) stymuluje system immunologiczny do niszczenia białek, których złogi utrudniają przewodzenie sygnałów nerwowych w pewnych obszarach w mózgu, wywołując u chorych zaburzenia pamięci i zaburzenia osobowości.

Złogi te odpowiedzialne są także za obumieranie neuronów. Badania dają więc nadzieję, że odkryta substancja zostanie wykorzystana do leczenia chorych na alzheimera.

Kurkuma - właściwości antynowotworowe

Kurkuma zawiera także inny cenny składnik - kurkuminę. Wiele badań dowodzi, że ten polifenol ma działanie przeciwzapalne, przeciwutleniające i może być przydatny w profilaktyce i leczeniu wielu nowotworów, takich jak:

Na przykład, w badaniu przeprowadzonym na zwierzętach chorych na nowotwór skóry kurkuma zmniejszyła wielkość guzów o 30 proc., a częstotliwość ich występowania o 87 proc. w porównaniu z grupą kontrolną.

Z kolei u pacjentów z polipami jelita, będącymi stanem przedrakowym, którym przez 6 miesięcy podawano kurkuminę, liczba polipów spadła przeciętnie o 60 proc., a ich rozmiar zmniejszył się o połowę.

Inni naukowcy odkryli, że u myszy z rakiem piersi kurkumina hamuje przerzuty do płuc.

Okazało się także, że kurkumina wspomaga działanie taxolu, leku stosowanego w leczeniu raka piersi - dzięki niej kuracja jest mniej toksyczna dla organizmu, a przy tym skuteczniejsza.

Mimo to nie można traktować kurkuminy jako leku na raka.

Przekonywanie, że dożylne wlewy z kurkuminy, które są coraz bardziej popularne, wyleczą pacjentów onkologicznych jest nieprawdą!

Kurkuma na dolegliwości trawienne

Kurkuma wykazuje właściwości żółciopędne, pobudza wydzielanie gastryny, sekretyny i enzymów trzustkowych, działa łagodnie przeciwzapalnie, przeciwbakteryjne (m.in. na H. pylori, która odpowiada za wrzody żołądka) i rozkurczająco.

Obecnie kurkuma wykorzystywana jest jako składnik preparatów złożonych stosowanych w dysfunkcji trzustki, a także w zaburzeniach trawienia.

Poza tym substancje kurkumy działają ochronnie na komórki wątrobowe. Jest ona również składnikiem wielu leków stosowanych w stanach uszkodzenia i niewydolności wątroby, objawiających się niedostatecznym wydzielaniem żółci, również w stanach zapalnych miąższu wątroby i zapaleniu dróg żółciowych.

Warto wiedzieć

Wartości odżywcze zmielonej kurkumy

Wartość energetyczna - 312/9 kcal
Białko ogółem - 9.68/0.29 g
Tłuszcz - 3.25/0.10 g
Węglowodany - 67.14/2.01 g (w tym cukry proste 3.21/0.10)
Błonnik - 22.7/0.7 g

Witaminy

Witamina C - 0.7/0.0 mg
Tiamina - 0.058/0.002 mg
Ryboflawina -0.150/0.004 mg
Niacyna - 1.350/0.041 mg
Witamina B6  - 0.107/0.003 mg
Kwas foliowy -  20/1 µg
Witamina E - 4.43/0.13 mg
Witamina K - 13.4/0.4 µg

Minerały

Wapń – 168/5 mg
Żelazo - 55.00/1.65 mg
Magnez - 208/6 mg
Fosfor - 299/9 mg
Potas - 2080/62 mg
Sód – 27/1 mg
Cynk - 4.50/0.14 mg


Kwasy tłuszczowe

Nasycone - 1.838/0.055 g  
Jednonienasycone - 0.449/0.013 g
Wielonienasycone - 0.756/0.023 g
Tłuszcze trans - 0.056/0.002 g

Źródło danych: USDA National Nutrient Database for Standard Reference

Kurkumina - suplementy diety

Kurkumina stanowi zaledwie 2-5 proc. kurkumy. Dlatego osoby, które chcą się przekonać o jej leczniczych właściwościach, powinny sięgnąć po wyciągi z kłącza kurkumy, które są powszechnie sprzedawane jako suplementy diety.

Niestety, kurkumina jest słabo przyswajalna po spożyciu. Rozwiązaniem jest przyjmowanie jej wraz z czarnym pieprzem, który zawiera piperynę, znacznie poprawiającą wchłanianie kurkuminy (część suplementów zawiera już ekstrakt z owoców czarnego pieprzu).

Suplementy z kurkuminą można kupić w większości aptek. Ich cena waha się od 50 do ponad 100 zł.

Kurkuma wzmocni odporność, zwalczy infekcje

Naukowcy z Oregon State University (USA) oraz uniwersytetu w Kopenhadze (Dania) odkryli, że kurkumina może w niewielkim, ale widocznym stopniu podnieść poziom katelicydyny (CAMP) - peptydu, który pomaga zapobiec infekcjom bakteryjnym (w tym gruźlicy), wirusowym i grzybiczym.

Jeśli jednak infekcja już się rozwinie, kurkuma również może okazać się niezastąpiona. Zawarta w niej kurkumina może bowiem znaleźć zastosowanie w leczeniu infekcji wirusowych - przekonywała w 2012 roku prof. Aarthi Narayanan z George Mason University w piśmie "Journal of Biological Chemistry".

Badaczka pochodzi z Indii i w dzieciństwie była leczona z drobnych infekcji właśnie kurkumą. W związku z tym postanowiła zbadań właściwości tej przyprawy i odkryła, że kurkumina sprawdzi się także w przypadku poważniejszych infekcji.

Może hamować namnażanie się w komórkach niebezpiecznych wirusów powodujących gorączkę Riff Valley. Być może kurkumina okaże się pomocna także w walce z innymi wirusami - w tym alfawirusami, powodującymi wenezuelskie końskie zapalenie opon mózgowych.

Badaczka przekonuje, że kurkumina hamując namnażanie wirusa, może zarówno poprawić samopoczucie pacjenta, jak i ułatwić działanie właściwych środków przeciwwirusowych.

To ci się przyda
  • Sproszkowaną kurkumę należy kupować w niewielkich ilościach i u sprawdzonego sprzedawcy.
  • Nieobraną kurkumę należy szczelnie owinąć i przechowywać w lodówce do trzech tygodni. Sproszkowana kurkuma powinna być przechowywana w zamykanych torebkach lub butelkach.
  • Świeża kurkuma powinna mieć korzenie o pikantnym zapachu i zdrowych kłączach.
  • Kurkumę gotuje się zwykle na parze, a następnie suszy i ściera na proszek.
  • Przygotowując kurkumę, należy zachować ostrożność - brudzi ręce i farbuje ubrania.

Kurkuma w chorobach oczu

Wstępne badania wykazały także korzystny wpływ kurkumy przy leczeniu zespołu suchego oka, zapaleniu spojówek, jaskry, retinopatii niedokrwiennej, jednak konieczne są dalsze testy w tym kierunku.

Kurkuma ma podobny do imbiru zapach oraz silny, korzenny, gorzkawy smak.

Kurkuma obniża poziom cukru we krwi i cholesterolu

Z badań wynika, że kurkumina obniża poziom cukru we krwi u szczurów, u których wywołano cukrzycę za pomocą alloksanu. Kurkumina obniżała także poziom cholesterolu, łagodziła uszkodzenia nerek i poprawiała gojenie ran u myszy i szczurów, u których indukowano cukrzycę za pomocą streptozotocyny.

Wypróbuj
Jesz co lubisz - banner kwadrat

Autor: Time S.A.

Pamiętaj, że odpowiednio dobrana dieta nie tylko obniży stężenie „złego” cholesterolu, pomoże także kontrolować stężenie cukru we krwi. Skorzystaj z Jeszcolubisz - innowacyjnego systemu dietetycznego Poradnika Zdrowie i ciesz się indywidualnie dobranym planem oraz stałą opieką dietetyka. Jedz to, co lubisz, pomagaj organizmowi w chorobie, wyglądaj i czuj się lepiej.

Warto wiedzieć

Kurkuma podana dożylnie śmiertelnie niebezpieczna

W tradycyjnej ludowej medycynie Azji Południowej kurkuma od wieków stosowana jest - oczywiście doustnie - jako lek na różne choroby. Niektórzy zwolennicy medycyny alternatywnej poszli o krok dalej i postanowili zastosować kurkumę w formie dożylnej. Ofiarą takiej "terapii" została Jade Erick z San Diego w Kalifornii. Amerykanka zmarła po podaniu jej dożylnej dawki kurkumy w ramach leczenia metodami naturalnymi atopowego zapalenia skóry, informuje "The Independent".6

Kurkuma - zastosowanie w kuchni

Kurkuma to jedna z podstawowych przypraw w krajach Bliskiego Wschodu - wchodzi na przykład w skład curry. Kurkuma jest też istotnym składnikiem musztardy i sosu Worcestershire. Mielona kurkuma to doskonały dodatek do potraw duszonych, zup i ryżu. Nada charakterystyczny smak rosołowi, potrawom z drobiu, ryb i owoców morza. Można dodawać ją do marynat. Kurkuma to także zamiennik szafranu - jednej z najdroższych przypraw świata. Warto wiedzieć, że kurkuma jest stosowana w przemyśle spożywczym jako barwnik o numerze E100.

Jak przyprawiać potrawy kurkumą? Od 1/8 do 1/4 łyżeczki wystarczy na 4 porcje np. zupy, mięsa czy makaronu.

>> PRZEPIS na kurczaka z imbirem i kurkumą <<

Kurkuma - przepis na pastę z kurkumy

Wystarczy woda, kurkuma i trochę pieprzu, aby zrobić bardzo zdrową pastę, która jest idealnym naturalnym lekarstwem i może pomóc na wiele dolegliwości.

Kurkuma - zastosowanie w kosmetyce

Obecnie kurkumę wykorzystuje się do barwienia szminek, podkładów pod makijaż, płukanek do włosów. Z kolei olejek z kurkumy często stanowi składnik perfum o orientalnej nucie. Na bazie kurkumy można również przygotować maseczkę o właściwościach antyseptycznych i przeciwzapalnych, która jest przeznaczona do cery tłustej i trądzikowej. Taka maseczka to także sprawdzony sposób na przebarwienia.

To ci się przyda

Przepis na przeciwtrądzikową maseczkę z kurkumy

Wsyp do miski 1 łyżeczkę kurkumy, dodaj 1 łyżeczkę miodu i dolej odrobinę mleka (ok. 1-2 łyżeczki). Wszystkie składniki dokładnie wymieszaj na gęstą masę. Maseczkę połóż na twarz - możesz to zrobić rękami (koniecznie w rękawiczkach, ponieważ barwi), jednak wygodnie można ją nałożyć także za pomocą zewnętrznej części łyżeczki. Maseczkę zmyj po około 20 minutach. W związku z tym, że maseczka barwi twarz, najlepiej wykonać ją na noc. By pozbyć się żółtego odcienia skóry, twarz można przemywać wacikiem nasączonym maślanką lub jogurtem naturalnym.

Bibliografia:

1. Kania M., Baraniak J., Właściwości lecznicze roślin przyprawowych na przykładzie ostryżu długiego, "Postępy Fitoterapii" 2015, nr 2
2. Grotto D., 101 produktów dla zdrowia i życia, przeł. Olejnik D., wyd. Vesper, Poznań 2010
3. Kurkuma wspomaga naprawę mózgu, Polska Agencja Prasowa [dostęp: 11 grudnia 2015], Dostępny w internecie: http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news,402049,kurkuma-wspomaga-naprawe-mozgu.html
4. Kurkuma pomaga w walce z chorobą Alzheimera, Polska Agencja Prasowa [dostęp: 11 grudnia 2015], Dostępny w internecie: http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news,64366,kurkuma-pomaga-w-walce-z-choroba-alzheimera.html
5. Kurkumina ma działanie przeciwwirusowe, Polska Agencja Prasowa [dostęp: 11 grudnia 2015], Dostępny w internecie:  http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news,391347,kurkumina-ma-dzialanie-przeciwwirusowe.html
6. Woman dies after being given turmeric injection as part of naturopath treatment: http://www.independent.co.uk/life-style/health-and-families/health-news/woman-turmeric-injection-dies-alternative-therapy-san-diego-iv-curcumin-a7653531.html

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019
KOMENTARZE
Anias
|

Kurkuma jest dla mnie wybawienien. Cierpię na kregoslup a jestem po operacji i od kregoslupa mam inne dolegliwosci i od 5 miesiecy strasznie bolaly mnie mięśnie bez tabletek przeciwbolowych nie moglam chodzic. Po 3 dniach stosowania kurkumy z pieprzem nic mnie nie boli. Jestem szczesliwa a probowalam wszystkiego prawie. Nie wierzylam ze mi cos pomoże spróbowałam i czuje sie świetnie. Kolezanka mi powiedziala o kurkumie. A mysle sobie co mnie nie zabije to mnie wzmocni. I dziekuje Bogu ze zaczelam ja stosowac.

Juras
|

Jezus ci pomoże bądź dobrej myśli pij wodę utlenioną 3% 10 kropli na szklankę 2 razy na dzień i dużo witaminy C z cytryn będzie cool pozdrawiam.

bogusia
|

dla mnie kurkuma to świetna przyprawa. uwielbiam stosować ją w kuchni, a oprócz tego znam też jej świetne właściwości medyczne. dlatego też regularnie biorę sobie herbaya kurkumę w formie kapsułek. połykam codziennie i dzięki niej czuję się o wiele lepiej. w takiej formie wchłania się 40 razy lepiej niż zwykła, a jak wchłania się lepiej to też lepiej dba o mój organizm.

Marta K.
|

Kurkuma jest świetna! Działa wielokierunkowo na nasze zdrowie, więc warto ją stosować jako przyprawę, jak i napar :D.

Marta
|

Polecam z całego serca kurkumę z pieprzem. Pieprz wspomaga wchłanianie kurkuminy, a sam też ma sporo właściwości prozdrowotnych :D. I wspomaga odchudzanie, gdyż podkręca trawienie i spalanie tłuszczu.

Miroj
|

jem wszystko co zdrowe,piłem plską wódkę i piwo,samo zdrowie i mam raka prostaty,zdrowy rak,rozwija się szybko i mnie potrzebne są cztery deski ze zdrowego,polskiego dębu.Pozdrawiam i żegnam.

pawel
|

Kilka lat miałem lekkie zapalenie pęcherza które nie dawało się wyleczyć i irytowało lekarzy nawrotami.Po ok pół roku przyprawiania wszystkiego mieloną nie gotowaną i nie smażoną curcumą zapalenie ustąpiło.

naturalne lepsze
|

nie ma suplementu lepszego od naturalnej rośliny. zamieniłaś nature na chemię.

Mia
|

Kiedyś normalnie dodawałam kurkumę do praktycznie wszystkiego , niestety z czasem zaczęło irytować mnie to że w sumie wszystko w kuchni mam zabarwione na żółto . Ale znalazłam taki suplement z kurkuminą, który przyswaja się bardzo dobrze no i przede wszystkim nie brudzi :D