10 niedocenianych WARZYW: jarmuż, skorzonera, pasternak, brukiew, kabaczek

7 komentarze
Autor: Magdalena Moraszczyk - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Zafascynowani nowinkami ze świata ignorujemy nasze tradycyjne warzywa. Teraz są najsmaczniejsze i dostarczają tego, co najlepsze. Jedzmy je więc do woli! Dowiedz się, jak kupować i przyrządzać jarmuż, kalarepę, zielony groszek, dynię, bób, rzepę, pasternak, brukiew, kabaczek czy skorzonerę.

Chętnie kupujemy roszponkę albo rukolę, rzucamy się na szparagi, z ciekawości lub snobizmu gotujemy karczochy, nie doceniając smaku poczciwej dyni czy rzepy. I kto dziś jada jarmuż albo pasternak? Większość dzieci nie zna nawet smaku kalarepy, świeżego groszku. Pora to zmienić! Odkryjmy na nowo walory zapomnianych nieco warzyw.

Jak kupować warzywa?

Wybierając warzywa, nie kierujmy się tylko ich wyglądem, bo uroda może być zwodnicza. Najbardziej dorodne okazy bywają niesmaczne, a poza tym niezdrowe, bo do hodowania ich stosuje się często sztuczne nawozy i chemiczne środki ochrony roślin. Wybierajmy rośliny niekoniecznie piękne, ale świeże, najlepiej z uprawy ekologicznej (producent podaje taką informację na opakowaniu) albo bezpośrednio u sprawdzonego ogrodnika. Zwróćmy uwagę, czy nie są uszkodzone, zwiędnięte albo miękkie – takie warzywa utraciły już wiele składników odżywczych.

Przechowywanie i przygotowywanie warzyw

Świeże warzywa najlepiej przechowywać w chłodnym przewiewnym pomieszczeniu (spiżarni lub piwnicy), chroniąc przed światłem. W warunkach miejskich – na dolnej półce w lodówce w specjalnie do tego przeznaczonych szufladach (zachowają świeżość przez kilka dni). Ciepło i światło niszczą niektóre składniki odżywcze, zwłaszcza witaminę C, B i beta-karoten, oraz przyśpieszają więdniecie. Najlepiej więc kupować je na bieżąco – tylko tyle, ile trzeba. Warzywa powinno się czyścić i myć bezpośrednio przed przyrządzeniem.

Trzeba przy tym pamiętać, żeby nie wyrzucać niczego, co jest jadalne. Na przykład liście kalarepki zawierają dużo prowitaminy A. Również w zewnętrznych liściach jarmużu jest więcej beta-karotenu niż w bladych ze środka. Warzyw z jadalną skórką, które pochodzą z upraw ekologicznych, nie należy obierać. W skórce i bezpośrednio pod nią znajduje się najwięcej cennych składników. Młodą kalarepkę czy pasternak wystarczy dokładnie umyć. Jarzyny z niepewnego źródła trzeba cienko obrać lub oskrobać. Warzywa płuczemy pod bieżącą wodą. Podczas moczenia straciłyby wiele cennych witamin.

1. Jarmuż

Popularny w kuchni skandynawskiej, u nas traktowany jest jako roślina ozdobna. Niezwykle efektownych kędzierzawych i barwnych liści (mogą być w różnych odcieniach zieleni, fioletowozielone i fioletowobrązowe) używamy zwykle do dekoracji potraw. Tymczasem jarmuż jest bogaty w białko, błonnik, witaminę C, PP, H, E i K, beta-karoten, witaminy z grupy B, a także sole mineralne – wapnia, fosforu, magnezu, żelaza, potasu. Spośród warzyw więcej witaminy C ma tylko papryka i natka pietruszki. Ze względu na dużą zawartość przeciwutleniaczy chroni przed schorzeniami układu krążenia i nowotworami. Liście można dodawać do surówek albo zblanszowane przyrządzić jak szpinak. Wzbogacą smak sałatek i dań warzywnych z ryżem, kaszą czy makaronem.

>>> PRZEPIS na JARMUŻ Z BURACZKAMI <<<

Zawarty w jarmużu antyrakotwórczy sulforafan przestaje być aktywny w wyniku działania wysokiej temperatury. Dlatego jarmuż (tak jak brokuły) najlepiej jeść na surowo lub ugotowany krótko na parze.

Jarmuż

2. Kalarepa

To, co nazywamy kalarepką, jest zgrubiałą łodygą, którą fachowcy określają „jabłkiem”. Dostarcza wapnia, magnezu, witamin z grupy B, witaminy PP i C. Jadalne są też młode liście. Co ciekawe, zawierają one witaminę A, fosfor oraz dużo więcej wapnia niż sama kalarepka. Młodą najlepiej schrupać na surowo, pokrojoną w plastry. Można ją nadziewać (np. mięsem mielonym), dusić, podawać jako surówkę.

Kalarepa

Kalarepa

4. Rzepa

Była i jest symbolem krzepkości. Zawiera sporo wapnia, fosforu, żelaza, ale też potas, magnez i jod. Jest dobrym źródłem witaminy PP, C, beta-karotenu i witamin z grupy B. Ma działanie wzmacniające, bakteriobójcze i moczopędne. Wspomaga leczenie zakażeń układu moczowego, trądziku i ropni. Ponadto przeciwdziała wypadaniu włosów. Przy przeziębieniach, katarze, anginach dobrze jest popijać słodki sok z rzepy. Wystarczy warzywo wydrążyć, wsypać trochę cukru i po kilku godzinach powstanie syrop. Można zrobić z niej surówkę, zapiec pod beszamelem, dodać do duszonych potraw warzywnych, faszerować mięsem, ryżem lub innymi warzywami.

>>> PRZEPIS na RZEPĘ FASZEROWANĄ <<<

Rzepa

Rzepa

4. Pasternak

Kiedyś jadano go zamiast ziemniaków. Dziś pomału wraca do łask. Jadalne są korzenie – prawie kuliste, spłaszczone albo wydłużone, białe, pokryte gładką skórką. Zawiera dużo białka, węglowodanów, potasu, fosforu, wapnia, żelaza oraz witaminy C i z grupy B, ale też sporo kalorii. Ma właściwości moczopędne i odtruwające. Dobrze robi na nerki, pęcherz i reumatyzm. Można go przyrządzić na jarzynę albo dodać do zupy warzywnej. Doskonale zastępuje w potrawach ziemniaki.

>>> PRZEPIS na SAŁATKĘ Z PASTERNAKIEM <<<

Pasternak

Pasternak

5. Skorzonera

Jadalne są czarne korzenie, stąd druga nazwa tego warzywa – „czarne korzonki” (jeszcze inna nazwa skorzonery to wężymord). Ale gdy oskrobie się skórkę, pod spodem jest biały miąższ. Skorzonera przypomina w smaku szparagi, tylko bardziej mączyste. Chociaż uprawia się ją w Polsce od XVII w., należy u nas do warzyw zupełnie nieznanych. Dlatego eksportujemy ją, a w naszych sklepach czarne korzonki potrafią leżeć tygodniami i wysychać, czekając na klientów. Zawiera dużo węglowodanów, żelaza i fosforu, niewiele witaminy C i z grupy B. Najlepiej smakuje ugotowana lub zapieczona pod beszamelem i posypana natką pietruszki. Ugotowaną skorzonerę można też dodać do jajecznicy lub omletu.

>>> PRZEPIS na SAŁATKĘ ZE SKORZONERY <<<

Skorzonera

10 niedocenianych warzyw

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: thinkstockphotos.com, Photos.com, Winiary.pl

Aktualizacja: 05.03.2015

Komentarze (1 - 7 z 7)
Gospodarz, 28.12.2016 12.39
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Wyrośnięte warzywa mogą być efektem mocnego nawadniania plantacji - wówczas części jadalne zawierają dużo wody i nie są zbyt smaczne. Zdarza się jednak, jak w moim przypadku w tym roku, że warzywa skazane na łaskę pogody wyrastają tak duże, jak na mocno nawadnianych i nawożonych plantacjach. Mnie udało się np. uzyskać korzenie pietruszki o długości około 30 cm, choć większość z nich była dużo mniejsza. Należy bać się takich warzyw, których części jadalne mają wady wskazujące na niewłaściwą uprawę lub ochronę.
 
AniaGotuje.pl, 04.11.2016 19.57
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Z całą pewnością: kabaczek, dynia, bób, groszek, jarmuż i kalarepka - na szczęście są używane w kuchni coraz częściej. Pozostałe faktycznie są w cieniu.. a szkoda.
 
mil, 26.10.2016 12.40
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Z tego co wiem witamina A znajduje się tylko w produktach pochodzenia zwierzęcego, natomiast w zieleninkach mamy formę nieaktywną - prowitamina A, która w naszym organizmie transformuje się do wit. A pozdrawiam
 
Danuta, 19.06.2015 17.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Fajna i bardzo przydatna strona. Pozdrawiam :)
 
Ewa, 21.04.2015 08.13
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Nie lubię gotowanych brokułów ale bardzo smakują mi zmiksowane w charakterze zupy - krem . Można przyprawić jak kto lubi -ja dodaję czosnek i odrobinę oleju . Do tego grzanki z ziołami prowansalskimi i serem . Smacznego :)
 
kika, 29.04.2011 18.32
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ja mam alergię na dynię i to sporą@!
 
rzodkiewka, 10.03.2010 14.10
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
super
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Jak przygotować i gotować szparagi? Przepisy na dania ze szparagami Jak przygotować i gotować szparagi? Przepisy na dania ze szparagami

Przygotowanie szparagów wymaga zastosowania kilku sztuczek, a długość gotowania zależy od gatunku...

więcej

99

SZPARAGI - właściwości odżywcze i lecznicze. Jakie witaminy i minerały zawierają szparagi? SZPARAGI - właściwości odżywcze i lecznicze. Jakie witaminy i minerały zawierają szparagi?

Szparagi są skarbnicą witamin i składników mineralnych. Szparagi zapobiegają powstawaniu...

więcej

83

Syrop z sosny - właściwości i zastosowanie. Jak dawkować syrop z sosny? Syrop z sosny - właściwości i zastosowanie. Jak dawkować syrop z sosny?

SYROP Z SOSNY to naturalna substancja lecznicza. Stosując go profilaktycznie przez cały rok...

więcej

78

Warto jeść owsiankę - wartość odżywcza PŁATKÓW OWSIANYCH Warto jeść owsiankę - wartość odżywcza PŁATKÓW OWSIANYCH

Owies i jego przetwory kompleksowo pokrywają zapotrzebowanie na składniki odżywcze organizmu....

więcej

78

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Do budowy mięśni potrzebne są wszystkie składniki żywności, nie tylko białko jako źródło aminokwasów, ale również witaminy, minerały, a także energia w postaci węglowodanów i tłuszczu. Źródłem...

Produkty bez laktozy to produkty pozbawione cukru mlecznego, czyli składnika wpływającego na podwyższenie glikemii poposiłkowej. Jednak cukier nie jest całkowicie usunięty a zhydrolizowany do glukozy...

Forum
data

Maj 16, 2017

info nt zdrowego odzywiania: zdrowecialoiumysl.pl

data

Maj 14, 2017

Hej, otóż moje kochane dzisiaj przeglądając internet kliknęłam w coś i pojawiła mi się taka stronka co tym myślicie? Może to faktycznie działa? Amerykańska kurkuma?

data

Maj 13, 2017

ale przecież wiadomo, że w naturalny sposób nie jesteśmy w stanie przyswoić takiej ilości witamin, żebym zapobiegać wszelkim wadom, np. nie wiem ile trzeba było by zjeść warzyw i owoców, żeby uzupełnić dzienną niezbędną dawkę kwasu foliowego jaka jest np w 1 kapsułce foliku?

data

Maj 04, 2017

Może byc zdrowy.... O ile oczywisćie przyrządzimy sobie to danie samodzielnie i będziemy wiedzieli z jakich składników je przyrządzamy :) Polecam szczególnie hamburgery z grilla świeże wołowe mięsko pomidorki sałata ser oraz pyszna świeża bułka W ostatnim czasie robimy o wiele częściej...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.