10 niedocenianych WARZYW: jarmuż, skorzonera, pasternak, brukiew, kabaczek

7 komentarze
Autor: Magdalena Moraszczyk - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Zafascynowani nowinkami ze świata ignorujemy nasze tradycyjne warzywa. Teraz są najsmaczniejsze i dostarczają tego, co najlepsze. Jedzmy je więc do woli! Dowiedz się, jak kupować i przyrządzać jarmuż, kalarepę, zielony groszek, dynię, bób, rzepę, pasternak, brukiew, kabaczek czy skorzonerę.

Chętnie kupujemy roszponkę albo rukolę, rzucamy się na szparagi, z ciekawości lub snobizmu gotujemy karczochy, nie doceniając smaku poczciwej dyni czy rzepy. I kto dziś jada jarmuż albo pasternak? Większość dzieci nie zna nawet smaku kalarepy, świeżego groszku. Pora to zmienić! Odkryjmy na nowo walory zapomnianych nieco warzyw.

Jak kupować warzywa?

Wybierając warzywa, nie kierujmy się tylko ich wyglądem, bo uroda może być zwodnicza. Najbardziej dorodne okazy bywają niesmaczne, a poza tym niezdrowe, bo do hodowania ich stosuje się często sztuczne nawozy i chemiczne środki ochrony roślin. Wybierajmy rośliny niekoniecznie piękne, ale świeże, najlepiej z uprawy ekologicznej (producent podaje taką informację na opakowaniu) albo bezpośrednio u sprawdzonego ogrodnika. Zwróćmy uwagę, czy nie są uszkodzone, zwiędnięte albo miękkie – takie warzywa utraciły już wiele składników odżywczych.

Przechowywanie i przygotowywanie warzyw

Świeże warzywa najlepiej przechowywać w chłodnym przewiewnym pomieszczeniu (spiżarni lub piwnicy), chroniąc przed światłem. W warunkach miejskich – na dolnej półce w lodówce w specjalnie do tego przeznaczonych szufladach (zachowają świeżość przez kilka dni). Ciepło i światło niszczą niektóre składniki odżywcze, zwłaszcza witaminę C, B i beta-karoten, oraz przyśpieszają więdniecie. Najlepiej więc kupować je na bieżąco – tylko tyle, ile trzeba. Warzywa powinno się czyścić i myć bezpośrednio przed przyrządzeniem.

Trzeba przy tym pamiętać, żeby nie wyrzucać niczego, co jest jadalne. Na przykład liście kalarepki zawierają dużo prowitaminy A. Również w zewnętrznych liściach jarmużu jest więcej beta-karotenu niż w bladych ze środka. Warzyw z jadalną skórką, które pochodzą z upraw ekologicznych, nie należy obierać. W skórce i bezpośrednio pod nią znajduje się najwięcej cennych składników. Młodą kalarepkę czy pasternak wystarczy dokładnie umyć. Jarzyny z niepewnego źródła trzeba cienko obrać lub oskrobać. Warzywa płuczemy pod bieżącą wodą. Podczas moczenia straciłyby wiele cennych witamin.

1. Jarmuż

Popularny w kuchni skandynawskiej, u nas traktowany jest jako roślina ozdobna. Niezwykle efektownych kędzierzawych i barwnych liści (mogą być w różnych odcieniach zieleni, fioletowozielone i fioletowobrązowe) używamy zwykle do dekoracji potraw. Tymczasem jarmuż jest bogaty w białko, błonnik, witaminę C, PP, H, E i K, beta-karoten, witaminy z grupy B, a także sole mineralne – wapnia, fosforu, magnezu, żelaza, potasu. Spośród warzyw więcej witaminy C ma tylko papryka i natka pietruszki. Ze względu na dużą zawartość przeciwutleniaczy chroni przed schorzeniami układu krążenia i nowotworami. Liście można dodawać do surówek albo zblanszowane przyrządzić jak szpinak. Wzbogacą smak sałatek i dań warzywnych z ryżem, kaszą czy makaronem.

>>> PRZEPIS na JARMUŻ Z BURACZKAMI <<<

Zawarty w jarmużu antyrakotwórczy sulforafan przestaje być aktywny w wyniku działania wysokiej temperatury. Dlatego jarmuż (tak jak brokuły) najlepiej jeść na surowo lub ugotowany krótko na parze.

Jarmuż

2. Kalarepa

To, co nazywamy kalarepką, jest zgrubiałą łodygą, którą fachowcy określają „jabłkiem”. Dostarcza wapnia, magnezu, witamin z grupy B, witaminy PP i C. Jadalne są też młode liście. Co ciekawe, zawierają one witaminę A, fosfor oraz dużo więcej wapnia niż sama kalarepka. Młodą najlepiej schrupać na surowo, pokrojoną w plastry. Można ją nadziewać (np. mięsem mielonym), dusić, podawać jako surówkę.

Kalarepa

Kalarepa

4. Rzepa

Była i jest symbolem krzepkości. Zawiera sporo wapnia, fosforu, żelaza, ale też potas, magnez i jod. Jest dobrym źródłem witaminy PP, C, beta-karotenu i witamin z grupy B. Ma działanie wzmacniające, bakteriobójcze i moczopędne. Wspomaga leczenie zakażeń układu moczowego, trądziku i ropni. Ponadto przeciwdziała wypadaniu włosów. Przy przeziębieniach, katarze, anginach dobrze jest popijać słodki sok z rzepy. Wystarczy warzywo wydrążyć, wsypać trochę cukru i po kilku godzinach powstanie syrop. Można zrobić z niej surówkę, zapiec pod beszamelem, dodać do duszonych potraw warzywnych, faszerować mięsem, ryżem lub innymi warzywami.

>>> PRZEPIS na RZEPĘ FASZEROWANĄ <<<

Rzepa

Rzepa

4. Pasternak

Kiedyś jadano go zamiast ziemniaków. Dziś pomału wraca do łask. Jadalne są korzenie – prawie kuliste, spłaszczone albo wydłużone, białe, pokryte gładką skórką. Zawiera dużo białka, węglowodanów, potasu, fosforu, wapnia, żelaza oraz witaminy C i z grupy B, ale też sporo kalorii. Ma właściwości moczopędne i odtruwające. Dobrze robi na nerki, pęcherz i reumatyzm. Można go przyrządzić na jarzynę albo dodać do zupy warzywnej. Doskonale zastępuje w potrawach ziemniaki.

>>> PRZEPIS na SAŁATKĘ Z PASTERNAKIEM <<<

Pasternak

Pasternak

5. Skorzonera

Jadalne są czarne korzenie, stąd druga nazwa tego warzywa – „czarne korzonki” (jeszcze inna nazwa skorzonery to wężymord). Ale gdy oskrobie się skórkę, pod spodem jest biały miąższ. Skorzonera przypomina w smaku szparagi, tylko bardziej mączyste. Chociaż uprawia się ją w Polsce od XVII w., należy u nas do warzyw zupełnie nieznanych. Dlatego eksportujemy ją, a w naszych sklepach czarne korzonki potrafią leżeć tygodniami i wysychać, czekając na klientów. Zawiera dużo węglowodanów, żelaza i fosforu, niewiele witaminy C i z grupy B. Najlepiej smakuje ugotowana lub zapieczona pod beszamelem i posypana natką pietruszki. Ugotowaną skorzonerę można też dodać do jajecznicy lub omletu.

>>> PRZEPIS na SAŁATKĘ ZE SKORZONERY <<<

Skorzonera

10 niedocenianych warzyw

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Winiary.pl, Photos.com, thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 05.03.2015

Komentarze (1 - 7 z 7)
Gospodarz, 28.12.2016 12.39
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Wyrośnięte warzywa mogą być efektem mocnego nawadniania plantacji - wówczas części jadalne zawierają dużo wody i nie są zbyt smaczne. Zdarza się jednak, jak w moim przypadku w tym roku, że warzywa skazane na łaskę pogody wyrastają tak duże, jak na mocno nawadnianych i nawożonych plantacjach. Mnie udało się np. uzyskać korzenie pietruszki o długości około 30 cm, choć większość z nich była dużo mniejsza. Należy bać się takich warzyw, których części jadalne mają wady wskazujące na niewłaściwą uprawę lub ochronę.
 
AniaGotuje.pl, 04.11.2016 19.57
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Z całą pewnością: kabaczek, dynia, bób, groszek, jarmuż i kalarepka - na szczęście są używane w kuchni coraz częściej. Pozostałe faktycznie są w cieniu.. a szkoda.
 
mil, 26.10.2016 12.40
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Z tego co wiem witamina A znajduje się tylko w produktach pochodzenia zwierzęcego, natomiast w zieleninkach mamy formę nieaktywną - prowitamina A, która w naszym organizmie transformuje się do wit. A pozdrawiam
 
Danuta, 19.06.2015 17.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Fajna i bardzo przydatna strona. Pozdrawiam :)
 
Ewa, 21.04.2015 08.13
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Nie lubię gotowanych brokułów ale bardzo smakują mi zmiksowane w charakterze zupy - krem . Można przyprawić jak kto lubi -ja dodaję czosnek i odrobinę oleju . Do tego grzanki z ziołami prowansalskimi i serem . Smacznego :)
 
kika, 29.04.2011 18.32
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ja mam alergię na dynię i to sporą@!
 
rzodkiewka, 10.03.2010 14.10
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
super
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Czy BÓB jest zdrowy? Właściwości odżywcze i lecznicze bobu Czy BÓB jest zdrowy? Właściwości odżywcze i lecznicze bobu

Bób, podobnie jak inne rośliny strączkowe, ma wiele wartości odżywczych. Przede wszystkim ma dużą...

więcej

345

CZARNE PORZECZKI - właściwości zdrowotne CZARNE PORZECZKI - właściwości zdrowotne

Czarne porzeczki posiadają szczególne właściwości zdrowotne. 100 g czarnych porzeczek pokrywa...

więcej

305

ARBUZ - właściwości odżywcze. Arbuz wzmaga potencję i wspomaga pracę serca ARBUZ - właściwości odżywcze. Arbuz wzmaga potencję i wspomaga pracę serca

Arbuz w 92 procentach składa się z wody i zawiera niewielką ilość witamin i składników mineralnych....

więcej

286

BURAKI: wartość odżywcza i właściwości lecznicze BURAKI: wartość odżywcza i właściwości lecznicze

Czy wiesz, że burak burak naprawdę ma lecznicze właściwości. Zawdzięcza ją betalainom - tym samym...

więcej

277

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Po zabiegu kolonoskopii 2-3 doby odżywiasz się lekkostrawnie. Co zjesz, zależy to od twojego samopoczucia i sprawności przewodu pokarmowego po zabiegu. Białe pieczywo - lekko podsuszane, zupy kremy,...

Produkty bez laktozy to produkty pozbawione cukru mlecznego, czyli składnika wpływającego na podwyższenie glikemii poposiłkowej. Jednak cukier nie jest całkowicie usunięty a zhydrolizowany do glukozy...

Forum
data

Lipiec 17, 2017

Takie paluszki rybne, to jednak niezbyt sa zdrowe :D Dużo lepiej sobie iść na naprawdę dobre ryby gdzieś. Ja na przykład uwielbiam te z restauracji Salto :)

data

Lipiec 17, 2017

Oj taki fast food to nie za bardzo :/ Ja jednak wolę chodzić do restauracji na jakieś dobre jedzonko :) Na przykład uwielbiam Salto na wilczej, tam mają pyszne owoce morza :)

data

Lipiec 10, 2017

Za tydzień szczerbaci polscy chłopi będą pryskać rzepak glifosatem. za dwa tygodnie wjadą kombajnami i nasiona rzepaku powiozą do skupu. Rzepak jest rośliną, która bez chemii nie chce dać wysokich plonów. Do zaprawiania nasion używa się trucizny pierwszej klasy toksyczności. Rzepak ma tą...

data

Lipiec 06, 2017

,,Naturalne izotoniki z powodzeniem zastąpią dostępne w sklepach i pełne sztucznych składników produkty o podobnym działaniu. Woda kokosowa, klonowa czy karczochowa zawierają potrzebne sportowcom minerały, a przy tym są niskokaloryczne oraz pozbawione aromatów i barwników. Poznaj...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.