10 niedocenianych WARZYW: jarmuż, skorzonera, pasternak, brukiew, kabaczek

7 komentarze
Autor: Magdalena Moraszczyk - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Zafascynowani nowinkami ze świata ignorujemy nasze tradycyjne warzywa. Teraz są najsmaczniejsze i dostarczają tego, co najlepsze. Jedzmy je więc do woli! Dowiedz się, jak kupować i przyrządzać jarmuż, kalarepę, zielony groszek, dynię, bób, rzepę, pasternak, brukiew, kabaczek czy skorzonerę.

Chętnie kupujemy roszponkę albo rukolę, rzucamy się na szparagi, z ciekawości lub snobizmu gotujemy karczochy, nie doceniając smaku poczciwej dyni czy rzepy. I kto dziś jada jarmuż albo pasternak? Większość dzieci nie zna nawet smaku kalarepy, świeżego groszku. Pora to zmienić! Odkryjmy na nowo walory zapomnianych nieco warzyw.

Jak kupować warzywa?

Wybierając warzywa, nie kierujmy się tylko ich wyglądem, bo uroda może być zwodnicza. Najbardziej dorodne okazy bywają niesmaczne, a poza tym niezdrowe, bo do hodowania ich stosuje się często sztuczne nawozy i chemiczne środki ochrony roślin. Wybierajmy rośliny niekoniecznie piękne, ale świeże, najlepiej z uprawy ekologicznej (producent podaje taką informację na opakowaniu) albo bezpośrednio u sprawdzonego ogrodnika. Zwróćmy uwagę, czy nie są uszkodzone, zwiędnięte albo miękkie – takie warzywa utraciły już wiele składników odżywczych.

Przechowywanie i przygotowywanie warzyw

Świeże warzywa najlepiej przechowywać w chłodnym przewiewnym pomieszczeniu (spiżarni lub piwnicy), chroniąc przed światłem. W warunkach miejskich – na dolnej półce w lodówce w specjalnie do tego przeznaczonych szufladach (zachowają świeżość przez kilka dni). Ciepło i światło niszczą niektóre składniki odżywcze, zwłaszcza witaminę C, B i beta-karoten, oraz przyśpieszają więdniecie. Najlepiej więc kupować je na bieżąco – tylko tyle, ile trzeba. Warzywa powinno się czyścić i myć bezpośrednio przed przyrządzeniem.

Trzeba przy tym pamiętać, żeby nie wyrzucać niczego, co jest jadalne. Na przykład liście kalarepki zawierają dużo prowitaminy A. Również w zewnętrznych liściach jarmużu jest więcej beta-karotenu niż w bladych ze środka. Warzyw z jadalną skórką, które pochodzą z upraw ekologicznych, nie należy obierać. W skórce i bezpośrednio pod nią znajduje się najwięcej cennych składników. Młodą kalarepkę czy pasternak wystarczy dokładnie umyć. Jarzyny z niepewnego źródła trzeba cienko obrać lub oskrobać. Warzywa płuczemy pod bieżącą wodą. Podczas moczenia straciłyby wiele cennych witamin.

1. Jarmuż

Popularny w kuchni skandynawskiej, u nas traktowany jest jako roślina ozdobna. Niezwykle efektownych kędzierzawych i barwnych liści (mogą być w różnych odcieniach zieleni, fioletowozielone i fioletowobrązowe) używamy zwykle do dekoracji potraw. Tymczasem jarmuż jest bogaty w białko, błonnik, witaminę C, PP, H, E i K, beta-karoten, witaminy z grupy B, a także sole mineralne – wapnia, fosforu, magnezu, żelaza, potasu. Spośród warzyw więcej witaminy C ma tylko papryka i natka pietruszki. Ze względu na dużą zawartość przeciwutleniaczy chroni przed schorzeniami układu krążenia i nowotworami. Liście można dodawać do surówek albo zblanszowane przyrządzić jak szpinak. Wzbogacą smak sałatek i dań warzywnych z ryżem, kaszą czy makaronem.

>>> PRZEPIS na JARMUŻ Z BURACZKAMI <<<

Zawarty w jarmużu antyrakotwórczy sulforafan przestaje być aktywny w wyniku działania wysokiej temperatury. Dlatego jarmuż (tak jak brokuły) najlepiej jeść na surowo lub ugotowany krótko na parze.

Jarmuż

2. Kalarepa

To, co nazywamy kalarepką, jest zgrubiałą łodygą, którą fachowcy określają „jabłkiem”. Dostarcza wapnia, magnezu, witamin z grupy B, witaminy PP i C. Jadalne są też młode liście. Co ciekawe, zawierają one witaminę A, fosfor oraz dużo więcej wapnia niż sama kalarepka. Młodą najlepiej schrupać na surowo, pokrojoną w plastry. Można ją nadziewać (np. mięsem mielonym), dusić, podawać jako surówkę.

Kalarepa

Kalarepa

4. Rzepa

Była i jest symbolem krzepkości. Zawiera sporo wapnia, fosforu, żelaza, ale też potas, magnez i jod. Jest dobrym źródłem witaminy PP, C, beta-karotenu i witamin z grupy B. Ma działanie wzmacniające, bakteriobójcze i moczopędne. Wspomaga leczenie zakażeń układu moczowego, trądziku i ropni. Ponadto przeciwdziała wypadaniu włosów. Przy przeziębieniach, katarze, anginach dobrze jest popijać słodki sok z rzepy. Wystarczy warzywo wydrążyć, wsypać trochę cukru i po kilku godzinach powstanie syrop. Można zrobić z niej surówkę, zapiec pod beszamelem, dodać do duszonych potraw warzywnych, faszerować mięsem, ryżem lub innymi warzywami.

>>> PRZEPIS na RZEPĘ FASZEROWANĄ <<<

Rzepa

Rzepa

4. Pasternak

Kiedyś jadano go zamiast ziemniaków. Dziś pomału wraca do łask. Jadalne są korzenie – prawie kuliste, spłaszczone albo wydłużone, białe, pokryte gładką skórką. Zawiera dużo białka, węglowodanów, potasu, fosforu, wapnia, żelaza oraz witaminy C i z grupy B, ale też sporo kalorii. Ma właściwości moczopędne i odtruwające. Dobrze robi na nerki, pęcherz i reumatyzm. Można go przyrządzić na jarzynę albo dodać do zupy warzywnej. Doskonale zastępuje w potrawach ziemniaki.

>>> PRZEPIS na SAŁATKĘ Z PASTERNAKIEM <<<

Pasternak

Pasternak

5. Skorzonera

Jadalne są czarne korzenie, stąd druga nazwa tego warzywa – „czarne korzonki” (jeszcze inna nazwa skorzonery to wężymord). Ale gdy oskrobie się skórkę, pod spodem jest biały miąższ. Skorzonera przypomina w smaku szparagi, tylko bardziej mączyste. Chociaż uprawia się ją w Polsce od XVII w., należy u nas do warzyw zupełnie nieznanych. Dlatego eksportujemy ją, a w naszych sklepach czarne korzonki potrafią leżeć tygodniami i wysychać, czekając na klientów. Zawiera dużo węglowodanów, żelaza i fosforu, niewiele witaminy C i z grupy B. Najlepiej smakuje ugotowana lub zapieczona pod beszamelem i posypana natką pietruszki. Ugotowaną skorzonerę można też dodać do jajecznicy lub omletu.

>>> PRZEPIS na SAŁATKĘ ZE SKORZONERY <<<

Skorzonera

10 niedocenianych warzyw

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
WARZYWA fioletowe niszczą KOMÓRKI NOWOTWOROWE

WARZYWA fioletowe niszczą KOMÓRKI NOWOTWOROWE

Dlaczego warto jadać zielone WARZYWA?

Dlaczego warto jadać zielone WARZYWA?

WARZYWA zapewniają nam zdrowie przez cały rok

WARZYWA zapewniają nam zdrowie przez cały rok

ZDROWE WARZYWA barwy żółtej, pomarańczowej i czerwonej

ZDROWE WARZYWA barwy żółtej, pomarańczowej i czerwonej

Ile warzyw i owoców można zjeść w ciągu jednego dnia?

Ile warzyw i owoców można zjeść w ciągu jednego dnia?

Koniecznie jedz WARZYWA. Są bardzo zdrowe!

Koniecznie jedz WARZYWA. Są bardzo zdrowe!

WARZYWA na obiad? Dobry pomysł!

WARZYWA na obiad? Dobry pomysł!

Zdjęcia: Winiary.pl, thinkstockphotos.com, Photos.com

Aktualizacja: 05.03.2015

Komentarze (1 - 7 z 7)
Gospodarz, 28.12.2016 12.39
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Wyrośnięte warzywa mogą być efektem mocnego nawadniania plantacji - wówczas części jadalne zawierają dużo wody i nie są zbyt smaczne. Zdarza się jednak, jak w moim przypadku w tym roku, że warzywa skazane na łaskę pogody wyrastają tak duże, jak na mocno nawadnianych i nawożonych plantacjach. Mnie udało się np. uzyskać korzenie pietruszki o długości około 30 cm, choć większość z nich była dużo mniejsza. Należy bać się takich warzyw, których części jadalne mają wady wskazujące na niewłaściwą uprawę lub ochronę.
 
AniaGotuje.pl, 04.11.2016 19.57
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Z całą pewnością: kabaczek, dynia, bób, groszek, jarmuż i kalarepka - na szczęście są używane w kuchni coraz częściej. Pozostałe faktycznie są w cieniu.. a szkoda.
 
mil, 26.10.2016 12.40
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Z tego co wiem witamina A znajduje się tylko w produktach pochodzenia zwierzęcego, natomiast w zieleninkach mamy formę nieaktywną - prowitamina A, która w naszym organizmie transformuje się do wit. A pozdrawiam
 
Danuta, 19.06.2015 17.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Fajna i bardzo przydatna strona. Pozdrawiam :)
 
Ewa, 21.04.2015 08.13
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Nie lubię gotowanych brokułów ale bardzo smakują mi zmiksowane w charakterze zupy - krem . Można przyprawić jak kto lubi -ja dodaję czosnek i odrobinę oleju . Do tego grzanki z ziołami prowansalskimi i serem . Smacznego :)
 
kika, 29.04.2011 18.32
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ja mam alergię na dynię i to sporą@!
 
rzodkiewka, 10.03.2010 14.10
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
super
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
BURAKI: wartość odżywcza i właściwości lecznicze BURAKI: wartość odżywcza i właściwości lecznicze

Czy wiesz, że burak burak naprawdę ma lecznicze właściwości. Zawdzięcza ją betalainom - tym samym...

więcej

1044

Kwasy omega-3 aktywizują brunatną tkankę tłuszczową Kwasy omega-3 aktywizują brunatną tkankę tłuszczową

Brunatna tkanka tłuszczowa odpowiada za bilans energetyczny, termogenezę i zwiększanie wydatku...

więcej

974

Kasza jaglana: właściwości lecznicze i wartości odżywcze kaszy jaglanej Kasza jaglana: właściwości lecznicze i wartości odżywcze kaszy jaglanej

Przyrządzana z prosa kasza jaglana to jedna z najstarszych i najzdrowszych kasz. Dzisiaj...

więcej

902

SELER dostarcza witamin, ułatwia odchudzanie, przyspiesza metabolizm SELER dostarcza witamin, ułatwia odchudzanie, przyspiesza metabolizm

Bez selera nie obejdzie się żadna dieta odchudzająca ani oczyszczająca. Kochają go gwiazdy...

więcej

868

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Witam! Pani Małgorzato, dziękuję za ciekawe pytanie. Nie sprecyzowała Pani jednak jaki konkretnie słodzik ma Pani na myśli, dlatego też podejdę do tematu bardziej ogólnie. Substancje słodzące...

Nie określa się minimalnej wagi ani maksymalnej dla nastolatek. Masę ciała, podobnie jak wzrost, BMI, ciśnienie odnosi się do siatek centylowych opracowanych przez naukowców na podstawie badań...

Forum
data

Luty 27, 2017

Na oczy i nie tylko warto brać taurynę do kupienia w sklepach dla sportowców. Jeżeli mamy kolo domu las to w nim sadzimy jeżyny, borówkę kamczacką, żurawinę. Szukamy miejsca widnego z płynącą rzeczką. Mozna też posadzić rokitniki samice i samce nie są smaczne ale owoce z trudem zbieramy w...

data

Luty 24, 2017

Obejrzyj film "Ryby, czy filet" - szok, jak ryby są skażone toksynami, a hodowlane są po prostu trucizną. Jeśli ryby morskie są trucizną, to wszystko inne jest trucizną do potęgi n+1. Człowieku, dowiedz się jak są hodowane zwierzęta na skalę przemysłową. Dowiedz się jak na skalę...

data

Luty 21, 2017

O zdrowotnych właściwościach zielonej herbaty mówi się często. Japończycy twierdzą, że zapewnia ona długowieczność, ale nie wiem ile w tym prawdy...

data

Luty 20, 2017

Może aparat Sanity Simple Ci podpasuje. Jest w dość niskiej cenie, bo jak ostatnio sprawdzałam to za 100 – 120 zł można go znaleźć. Myśmy właśnie w tym przedziale zamawiali internetowo. Poręczny, lekki, w zestawie jest torba żeby to wszystko sobie wygodnie spakować i schować do szafki,...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.