Topinambur (słonecznik bulwiasty) – właściwości

2019-09-05 9:46 Monika Majewska

Topinambur (słonecznik bulwiasty) to roślina, która ma wyjątkowe właściwości. Można ją stosować w przypadku zaburzeń trawiennych i sercowo-naczyniowych. Jest także sprawdzonym sposobem na odchudzanie. Ponadto, dzięki obecności inuliny, zalecana jest diabetykom, w celu obniżenia poziomu glukozy we krwi. Sprawdź, jakie działanie ma topinambur i wypróbuj sprawdzone przepisy.

Topinambur, inaczej słonecznik bulwiasty (Helianthus tuberosus L.), karczoch jerozolimski lub ziemna gruszka, to roślina spokrewniona ze słonecznikiem zwyczajnym (obie należą do rodziny astrowatych), która pochodzi z Ameryki Północnej. Uprawiali ją Indianie jeszcze w czasach prekolumbijskich. Europejczycy przekonali się o jej właściwościach dopiero w czasach wielkich odkryć geograficznych. W Polsce topinambur uprawiany był od 1730 roku.

Topinambur obniża poziom cukru we krwi

Bulwa topinamburu zawiera do 17 proc. inuliny (stanowiącej 75-80 proc. wszystkich węglowodanów) - substancji, która w organizmie przekształca się we fruktozę dobrze tolerowaną przez diabetyków. Inulina pomaga w normalizowaniu glikemii w przebiegu cukrzycy typu 2, a także zmniejszania insulinooporność.

Topinambur uprawiali Indianie z plemienia Topinamboore – stąd nazwa rośliny

Topinambur obniża cholesterol i reguluje ciśnienie

Zawarta w bulwach topinamburu inulina obniża także poziom "złego" cholesterolu LDL w organizmie, a tym samym zapobiega rozwojowi miażdżycy. Topinambur reguluje również ciśnienie tętnicze, a to m.in. dzięki sporej zawartości potasu.

Topinambur a rak

Ze wstępnych badań wynika, że wyizolowane ze słonecznika bulwiastego seskwiterpeny laktonowe mają działanie cytotoksyczne na dwie linie komórkowe raka sutka. Działanie przeciwnowotworowe wykazują także białka wyizolowane z bulw topinamburu.

ZOBACZ TAKŻE>>Topinambur: jak go przyrządzać? Przepis na topinambur pieczony z czarnuszką

WYPRÓBUJ TEŻ>>Pieczony topinambur z pieczarkami: przepis na sycący obiad

To ci się przyda

Wartości odżywcze topinamburu surowego (w 100 g)

Wartość energetyczna - 73 kcal
Białko ogółem - 2 g
Tłuszcz - 0,01 g
Węglowodany - 17,44 g (w tym cukry proste 9.60)
Błonnik - 1,6 g

Witaminy

Witamina C – 4 mg
Tiamina – 0,200 mg
Ryboflawina – 0,060 mg
Niacyna - 1,300 mg
Witamina B6  - 0,077 mg
Kwas foliowy -  13 µg
Witamina A – 20 IU
Witamina E – 0,19 mg
Witamina K - 0,1 µg

Minerały

Wapń – 14 mg
Żelazo - 3,40 mg
Magnez - 17 mg
Fosfor - 78 mg
Potas - 429 mg
Sód – 4 mg
Cynk - 0,12 mg

Źródło danych: USDA National Nutrient Database for Standard Reference

Topinambur reguluje pracę układu pokarmowego

Zawarta w słoneczniku bulwiastym inulina jest pożywką dla rozwoju mikroflory bakteryjnej, umożliwiającej prawidłowe trawienie w jelicie. Poza tym inulina pobudza perystaltykę jelit, dzięki czemu pomaga pozbyć się zaparć i zapobiega ich powstawaniu. Ułatwia także przyswajanie żelaza, wapnia i magnezu.

Topinambur może zapobiec chorobom jelita grubego

Dieta bogata w inulinę, czyli m.in. w topinambur, przyczynia się do eliminacji bakterii chorobotwórczych, które wywołują biegunki i zapalenie jelita grubego. W konsekwencji może zapobiec polipom i owrzodzeniom, które mogą zapoczątkować choroby nowotworowe.

Ponadto topinambur wspomaga odporność, działa osłaniająco na wątrobę i zapobiega zakażeniom dróg moczowych

Topinambur oczyszcza organizm

Inulina, w połączeniu z pektynami i błonnikiem, oczyszcza organizm, wiążąc szkodliwe związki i przyspiesza ich wydalanie, w związku z tym topinambur bierze udział w detoksykacji organizmu. Poza tym spożywanie bulw topinamburu ułatwia usuwanie alkoholu z krwi.

Topinambur na odchudzanie

Topinambur jest polecany osobom zmagającym się z nadwagą i otyłością. Bulwy tej rośliny zawierają błonnik, który pęcznieje w żołądku, na długo dając uczucie sytości.

To ci się przyda

Topinambur - odmiany

W Polsce uprawia się dwie odmiany słonecznika bulwiastego. Pierwsza to Albik - o białych, maczugowatych bulwach, a druga to Rubik, która ma nieregularne, owalne, fioletowe bulwy.

Poza tym na świecie uprawia się m.in. odmianę Fuseau o wydłużonych, gładkich i białych bulwach, Golden Nugget o bulwach stożkowatych, przypominających marchew, oraz Boston Red o bulwach dużych i czerwonawych.

Topinambur wspomaga pracę układu nerwowego

Topinambur zawiera magnez i witaminy z grupy B (w sporych ilościach zwłaszcza niacynę - witaminę B3), które wspomagają pracę układu nerwowego, m.in. działają przeciwstresowo oraz podnoszą zdolność koncentracji psychicznej.

Gdzie można kupić topinambur?

Na straganach (cena - około 3 zł/kg), w sklepach internetowych (około 6 zł/kg), a także delikatesach (około 25 zł/kg)

Topinambur w diecie chorych na fenyloketonurię

Słonecznik bulwiasty można włączyć do diety chorych na fenyloketonurię, ze względu na brak fenyloalaniny i tyrozyny w składzie aminokwasowym białka tej rośliny.

Sok ze słonecznika bulwiastego na hemoroidy i łuszczycę

Sok otrzymany z bulw może być stosowany w leczeniu chorób jelita grubego, w hemoroidach, zapaleniu spojówek, powiek i skóry oraz w leczeniu łuszczycy, owrzodzeń oraz oparzeń.

Zobacz wideo: jak uprawia się topinambur?

Źródło: Dzień Dobry TVN/x-news

To ci się przyda

Topinambur – zastosowanie w kuchni

Bulwy topinamburu są soczyste i mają delikatny, słodki, orzechowy smak, przypominający karczochy i orzechy brazylijskie.

Bulwy można spożywać po ugotowaniu, pieczeniu, blanszowaniu lub smażeniu, a także surowe, np. pokrojone w plastry. Stanowią także dodatek do sałatek. Można je również serwować marynowane, kiszone oraz zapiekane z serem cheddar.

We Włoszech i Francji bulwy używa się do przygotowywania zup, delikatnych frytek i chipsów.

Zobacz wideo: przepis na krem z topinamburu, marchwi i buraków

Źródło: Dzień Dobry TVN/x-news

Bibliografia:

  1. Mystkowska I., Zarzecka K., Wartość odżywcza i prozdrowotna słonecznika bulwiastego (Helianthus tuberosus L.), „Postępy Fitoterapii” 2013, nr 2
O autorze
Monika Majewska - właściwe zdjęcie
Monika Majewska
Dziennikarka specjalizująca się w tematyce zdrowotnej, a zwłaszcza obszarach medycyny, ochrony zdrowia i zdrowego odżywiania. Autorka newsów, poradników, wywiadów z ekspertami i relacji. Uczestniczka największej Ogólnopolskiej Konferencji Medycznej "Polka w Europie", organizowanej przez Stowarzyszenie "Dziennikarze dla Zdrowia", a także specjalistycznych warsztatów i seminariów dla dziennikarzy realizowanych przez Stowarzyszenie.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019
KOMENTARZE
Viwa
|

MOżna go kupić na targu Warszawie Newelska, na tzw. Kole :)

takajaka
|

Ja kupuję na allegro po 2,50.
W markecie widziałam po 12,00

Ula
|

topinambur jest mi znany nie jako warzywo obiadowe, ale jako napój ala kawa. kupuję taką kawę marki Dary Natury w pobliskim ekopasażu. jest dość smaczna, chociaż oczywiście inna niż normalna, palona kawa.

smakosz
|

Są na placu na Kurdwanowie w Krakowie

kreolka
|

czy ktoś wie, gdzie można kupić ten topinambur, ale nie w necie, tylko w zwykłym sklepie. Ja byłam w almie i już myśłałam że to topinambur, ale to bataty były.

ona
|

topinambur można kupić w sklepie internetowym. ja znalazłam za 5 zł/kg topinambur (cena dość atrakcyjna)

topinambur
|

Czy ktoś wie, gdzie kupić topinambur w warszawie. no i jaka jest cena?

ona
|

Uwielbiam topinambur w każdej postaci ;)