Lekkostrawne dania wigilijne. Potrawy wigilijne mogą być niskokaloryczne

2020-12-18 9:46 Karolina Malecka, specjalista ds. żywienia człowieka

Lekkostrawne dania wigilijne to świetny pomysł nie tylko dla tych, którym zdrowie nie pozwala sięgać po tradycyjne potrawy wigilijne. Wigilia i Boże Narodzenie w wersji light wyjdzie nam wszystkim na zdrowie. Sprawdź, jak przyrządzić potrawy na lekkostrawne święta.

Czy wigilijne i świąteczne dania mogą być lekkostrawne? Tradycyjne potrawy: grzybowa, karp w różnych postaciach, pierogi z kapustą i grzybami, kluski z makiem, groch z kapustą - część z bożonarodzeniowych smakołyków, choć niesie ze sobą dużą przyjemność dla podniebienia, może jednocześnie przysporzyć kłopotów trawiennych. Przesiąknięte tłuszczem, ciężkostrawne dania są szczególnie przeciwwskazane w diecie osób, u których występują przewlekłe stany zapalne jelit, trzustki, pęcherzyka żółciowego, wrzody żołądka, choroby wątroby, a także nadkwaśny nieżyt żołądka i refluks. Nie służą one również osobom z chorobami układu krążenia. Aby jednak nie rezygnować całkowicie z przyjemności wspólnego biesiadowania przy wigilijnym stole, warto dla osób chorych wprowadzić kilka modyfikacji w klasycznym świątecznym menu.

Spis treści

  1. Lekkostrawne dania wigilijne: ryby
  2. Lekkostrawne dania wigilijne: warzywa
  3. Lekkostrawne dania wigilijne: zupy
  4. Lekkostrawne dania wigilijne: co zamiast grzybów?
  5. Lekkostrawne dania wigilijne: umiar najważniejszy

Lekkostrawne dania wigilijne: ryby

Odpowiednio przygotowane dania rybne są wartościowym źródłem białka i cennych dla zdrowia niezbędnych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Jeśli jednak podajemy ryby w formie panierowanej i smażonej, przesiąkają tłuszczem. Wzrasta wówczas ich kaloryczność, a całość staje się ciężkostrawna.

Warto zatem pomyśleć o przygotowaniu ryb nieco inaczej. Dzwonka oraz filety z karpia można ugotować na parze, w wywarze jarzynowym lub upiec w rękawie foliowym. Potrawa będzie wówczas lekkostrawna, a zarazem smaczna.

Doskonałym dodatkiem do gotowanej i pieczonej ryby jest delikatny sos, np. koperkowy, cytrynowy, potrawkowy czy pietruszkowy. Nie należy jednak przygotowywać go na zasmażce. Do zagęszczenia można wykorzystać zawiesinę np. z mąki i mleka lub słodkiej śmietanki.

Poza daniami rybnymi serwowanymi na ciepło często podaje się również ryby w galarecie, w śmietanie i z warzywnymi dodatkami. Aby rybne potrawy w galarecie pozostały lekko strawne, należy przyrządzić je na delikatnym wywarze z włoszczyzny. Filety śledziowe będą z kolei bardziej dietetyczne, kiedy podamy je z jogurtem zamiast śmietany. Doskonale sprawdza się w tym celu jogurt typu greckiego w wersji light, który ma gęstą konsystencję i obniżoną zawartość tłuszczu. Filety warto posypać świeżym koperkiem. Ocet spirytusowy wykorzystywany jako dodatek do zakwaszania potraw zastąpi sok z cytryny.

Kupując ryby, wybierajmy młode sztuki, które nie są tłuste. Śledzie należą do ryb tłustych, więc osoby na diecie lekkostrawnej powinny je ograniczyć. Nie są jednak zalecane, jeśli w menu trzeba dodatkowo zredukować zawartość tłuszczu (np. w chorobach miąższu wątroby, przewlekłym zapaleniu trzustki, pęcherzyka żółciowego). Lepszym rozwiązaniem jest wówczas porcja dorsza, pstrąga lub sandacza.

Lekkostrawne dania wigilijne: warzywa

Jedzenie warzyw jest bardzo ważne dla zdrowia, jednak te dodawane do typowych świątecznych potraw (kapustne, cebulowe, strączkowe) należą do ciężkostrawnych i charakteryzują się działaniem wzdymającym.

Groch i fasola gromadzą podczas dojrzewania wielocukry (tzw. oligosacharydy), które są rozkładane dopiero w jelicie grubym przy udziale żyjących tam mikroorganizmów. Powstają wówczas gazy powodujące wzdęcia.

Wśród roślin strączkowych najmniej oligosacharydów mają młode nasiona, czyli np. zielony groszek. Warto zatem przygotować go z marchewką lub w formie puree jako dodatek dla osób, którym zaleca się dietę lekkostrawną.

W przypadku suchych nasion roślin strączkowych można jedynie próbować zmniejszyć nieco ich niekorzystne oddziaływanie. W tym celu należy odpowiednio przeprowadzić obróbkę wstępną. Nasiona zalewa się wrzątkiem w proporcji 1:4 (na 1 kg nasion 4 litry wody). Następnie powinno się je moczyć 2–3 godziny i odlać wodę. Takie postępowanie pozwala usunąć 30–60 proc. kłopotliwych cukrów.

Lekkostrawne dania wigilijne: zupy

Świąteczne zupy w wersji dietetycznej najlepiej przygotować na delikatnym wywarze z włoszczyzny (bez kapusty). Klasyczny kiszony barszcz z uszkami można zastąpić słodkim barszczem zabielanym np. niewielką ilością śmietanki lub mleka. Jako dodatek najlepiej podać do niego gotowane ziemniaki i świeży koperek. Do zupy owocowej można serwować drobny makaron lub lane ciasto przygotowane z użyciem samych białek.

Lekkostrawne dania wigilijne: co zamiast grzybów?

Grzyby stanowiące składnik świątecznych zup i pierogów są ciężko strawne. Nie zaleca się ich w chorobach wątroby, żołądka i jelit. Część osób musi zatem zrezygnować z tradycyjnych zup na wywarach grzybowych i innych potraw, w skład których wchodzą, np. pierogów z kapustą i grzybami. Smakoszom dań mącznych polecamy pierogi z farszem z chudego twarogu i szpinaku.

Lekkostrawne dania wigilijne: umiar najważniejszy

Osoby, które mimo przeciwwskazań dietetycznych nie chcą rezygnować z potraw świątecznych przygotowywanych w tradycyjny sposób, powinny przynajmniej pamiętać o jednej podstawowej zasadzie, jaka jest umiar w jedzeniu.

Jeśli mamy nieodpartą ochotę na zjedzenie ryby w panierce czy innej smażonej potrawy, skuśmy się tylko na niewielki kawałek, który zadowoli nasze kubki smakowe. Walory smakowe potrawy doceniamy najbardziej, przeżuwając jej pierwsze dwa kęsy, później poziom pozytywnych wrażeń znacznie maleje.

Warto pamiętać, że smażone potrawy w mniejszym stopniu przesiąkają tłuszczem, kiedy kładziemy je na dobrze rozgrzaną patelnię. Smażenie powinno przebiegać możliwie jak najkrócej, aby nie doprowadzić do przypalenia tłuszczu. Najlepiej użyć patelni grillowej.

Czytaj też:

Ważne

Jak zmienić świąteczne menu na lekkostrawne?

  • zamiast octu używaj soku z cytryny lub kwasku cytrynowego
  • cebulę zastąp świeżymi ziołami: natką pietruszki, koperkiem, majerankiem
  • jogurt to doskonała alternatywa dla kwaśnej śmietany, do podprawiania
  • zup i sosów możesz wykorzystać mleko i słodką śmietankę (ale niewiele)
  • zrezygnuj ze smalcu, jako omastę wykorzystuj niewielką ilość masła, oleju rzepakowego, oleju słonecznikowego lub oliwy
  • nie stosuj zasmażki, zupy i sosy zagęszczaj wodą/mlekiem z mąką
  • wywary do zup, sosów i galaret przyrządzaj na włoszczyźnie bez kapusty
  • zamiast smażyć – gotuj, duś, piecz potrawy w pergaminie lub rękawie foliowym
  • do zup dodawaj drobne jasne makarony, ziemniaki, lane ciasto, grzanki, zrezygnuj z makaronów razowych

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE
mimi
|

Zamiast cebuli proponuję przyprawę o nazwie ASAFETYDA, w Polsce nazywaną czarcim łajnem lub smrodzieńcem. A Indiach asafetyda używana jest przez osoby, które ze względów religijnych nie spożywają cebuli lub czosnku. Jako przyprawa ma intensywny, charakterystyczny zapach, porównywany z cebulowym, jej aromat nie przenika tylko przez szklane pojemniki. Zaletą asafetydy jest jej znikoma agresywność w stosunku do bakterii jelitowych i wątroby. Jest skutecznym środkiem na wzdęcia i stąd polecana jest jako dodatek do roślin strączkowych. Sprzedawana jest w formie proszku, jednak nie jest polecana kobietom karmiącym, kobietom w ciąży oraz małym dzieciom.