AMARANTUS: właściwości i przepisy

9 komentarze
Autor: Agnieszka Grześkiewicz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Amarantus - nazywany zbożem XXI wieku - należy do najstarszych roślin uprawnych świata. Przed odkryciem Ameryki, wraz z kukurydzą, fasolą i ziemniakami, stanowił podstawę pożywienia Inków, Majów i Azteków. Amarantus jest zbożem, które charakteryzuje się szczególnie wysokimi wartościami odżywczymi i zdrowotnymi.

Amarantus pod względem zawartości żelaza nie ma sobie równych. Zawiera go 5-krotnie więcej niż szpinak lub pszenica. Jest niezwykle cennym źródłem białka – lepiej przyswajalnego niż z mleka czy soi, a przy tym nie zawierającego glutenu. Wyróżnia się niezwykle drobną frakcją skrobi, pięć razy łatwiejszą do strawienia od skrobi zawartej w kukurydzy.

Historia uprawy amarantusa

Historia amarantusa zaczęła się ponad 5000 lat temu. Indianie uprawiali tę uważaną za świętą roślinę na szeroką skalę. Ze zmielonych nasion przyrządzali tortille i napoje, a młode liście i pędy wykorzystywali jako warzywo i przyprawę. W czasach pokoju do amarantusowych wypieków dodawano miód, natomiast podczas wojny krew jeńców, by dodawała męstwa. Prawdopodobnie te ostatnie praktyki sprawiły, że amarantus został w trakcie podbojów kolonialnych okrzyknięty przez hiszpańskich zakonników diabelskim zielem. Pierwsi konkwistadorzy zniszczyli go niemal całkowicie, był dla nich bowiem symbolem pogaństwa – płonął na stosach wzdłuż andyjskich wierzchołków zupełnie jak ofiary inkwizycji. Wszędzie, gdzie obowiązywała religia chrześcijańska, zakazano jego uprawy. Jak na ironię kilka wieków po konkwistadorach odkrył go dla Europy mnich.

Nie przegap

Współczesne uprawy amarantusa

Obecnie pola amarantusa, zwanego też szarłatem, spotkać można niemal we wszystkich zakątkach świata. Na większą skalę uprawia się go w Ameryce Północnej i Południowej, Azji Południowo-Wschodniej (Indie, Nepal, Himalaje, Cejlon) oraz w Afryce (Nigeria, Mozambik, Uganda). W Polsce ponad 90% upraw znajduje się na Lubelszczyźnie. Zgodnie z klasyfikacją botaniczną szarłat nie jest zbożem, stąd nazwa pseudozboże. Większość z sześćdziesięciu jego gatunków to chwasty o niejadalnych nasionach i liściach. Najczęściej wykorzystywaną częścią amarantusa są nieco większe od maku jasnobrązowe nasiona. Dla środowiska naturalnego niezwykle istotną cechą szarłatu jest to, że pochłania dwukrotnie więcej dwutlenku węgla niż inne rośliny. Masowa uprawa może więc okazać się zbawienna dla przeciwdziałania skutkom efektu cieplarnianego.

Zdaniem eksperta

Magdalena Pawlak, dietetyk Poradni Żywieniowej Food Line w Warszawie

Ziarna amarantusa są cennym źródłem łatwo przyswajalnego białka. Jako jedno z nielicznych białek roślinnych zawiera komplet aminokwasów egzogennych, m.in. lizynę, tryptofan i metioninę. Nasiona szarłatu są również bardzo bogate w jedno- i wielonienasycone kwasy tłuszczowe, zmniejszające ryzyko miażdżycy i innych chorób układu krążenia. Amarantus to też źródło wielu składników mineralnych, w tym łatwo przyswajalnego żelaza i wapnia oraz magnezu, fosforu i potasu. Zawiera witaminy z grupy B oraz antyoksydanty – witaminy A, C i E. Ze względu na dużą zawartość błonnika korzystnie wpływa na pracę jelit. Nasiona amarantusa zawierają spore ilości skwalenu – związku hamującego starzenie się komórek. Z powodzeniem mogą spożywać go osoby z miażdżycą, cukrzycą czy hiperlipidemią.

Zastosowanie amarantusa

W Polsce dostępne są mąka, nasiona i popping, czyli prażone jak popcorn ziarna amarantusa Dodanie mąki z szarłatu poprawia jakość wypieków, pozwala wyeliminować większość chemicznych dodatków, przedłuża okres trwałości, a ponadto nadaje wyśmienity orzechowy smak. Może być też stosowana do wyrobu np. makaronów czy pieczywa oraz do sałatek i zup. Z kolei popping doskonale smakuje z jogurtem, kefirem lub mlekiem. Nasiona mogą być natomiast wykorzystywane jako składnik różnego rodzaju potraw gotowanych, duszonych oraz zapiekanek. Można z niego wytwarzać „amarantusowe masło”, majonez, a także mleko dla alergików. W Indiach nasiona są smażone w cukrze jako laddos lub gotowane z ryżem, w Himalajach zmielonych nasion używa się do przygotowania naleśnikopodobnych chapattis, a Indianki, jak przed wiekami, przeżuwają liście amarantusa i podają niemowlętom jako pokarm. Dlatego warto zaprzyjaźnić się ze zbożem XXI wieku.

Zrób to koniecznie

Zrób to koniecznie

Sałatka ziemniaczana

Składniki
1 kg ziemniaków, 2 cebule, 2 ogórki kiszone, 10 łyżek poppingu, 2 łyżki oliwy, 2 łyżki musztardy, 5 łyżek soku z cytryny, przyprawy (sól, pieprz)
Sposób przygotowania
Cebulę pokrój w kostkę i wymieszaj z musztardą, sokiem z cytryny, solą, pieprzem i poppingiem. Ugotowane ziemniaki po ostudzeniu pokrój w plastry i wymieszaj z wcześniej przygotowanym sosem, a następnie dodaj oliwę i pokrojone w kostkę ogórki. Całość wymieszaj.

Jabłka pieczone z amarantusem

Składniki
5 jabłek, filiżanka poppingu, 5 łyżek ziaren słonecznika, 4 łyżki miodu, 1 łyżeczka cynamonu, oliwa do posmarowania naczynia żaroodpornego
Sposób przygotowania
Z umytych i osuszonych jabłek usuń gniazda nasienne. Wymieszaj popping z ziarnami słonecznika, miodem i cynamonem. Napełnij jabłka farszem i ułóż w posmarowanym oliwą żaroodpornym naczyniu. Całość lekko podlej wodą. Piecz przez ok. 30 minut w temperaturze 200°C.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 05.03.2015

Komentarze (1 - 9 z 9)
mmm, 10.05.2015 15.07
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Amarant to kolor, amarantus- roślina. I tyle w temacie.
 
C'est moi, 20.03.2015 19.07
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
amarantus to nazwa łacińska tej rosliny , po polsku szarłat
 
mag , 15.02.2015 10.50
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mówimy o roślinie, nie kolorze. Więc ludzie piszą poprawnie po polsku...
 
bogus, 25.01.2015 14.57
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Kochani, nie amarantus tylko amarant! PIszcie normalnie po polsku.
 
Proste smaki, 30.11.2014 18.33
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
A u nas nowy przepis na pyszne, kruche ciasteczka amarantusowe, zapraszamy: http://www.proste-smaki.pl/2014/11/kruche-ciasteczka-amarantusowe.html
 
KJA, 09.11.2014 23.47
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Czy ten popping to jest amaratnus ekspandowany? Ja kupiłam ten ekspandowany w internecie i teraz używam go głównie do musli. A tu jakieś inne przepisy:) Pewnie wykorzystam - ten na jabłka pieczone brzmi ciekawie i w sam raz na jesień:)
 
SS, 22.05.2014 11.30
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Kupiłam amarantus nasiona, ugotowałam na parze z groszkiem zielonym, dodałam pomidory suszone, fetę, kaszę jaglaną i szczypior i wyszła cudna sałatka, zdrowa, lekka i pyszna.
 
jasminata, 04.04.2014 12.50
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Moim zdaniem jeszcze lepszy do stosowania jest amarantus z miodem.
 
beti, 04.08.2009 13.28
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Niestety poping jest produktem bardzo nietrwałym. Nasina amarantusa, z których wyrabiany jest poping , zawierają wielonienasycone kwasy tłuszczowe. W kontakcie z wysoką temperaturą oraz powietrzem ulegają przemianom oksydacyjnym.
 
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
MAKARON dodaje energii, a ma mało kalorii MAKARON dodaje energii, a ma mało kalorii

Przeciętny Włoch zjada ok. 30 kg makaronu rocznie, a Polak zaledwie 3 kg – zwykle jako dodatek do...

więcej

12997

Podwyższony POZIOM CUKRU we krwi - jak go obniżyć Podwyższony POZIOM CUKRU we krwi - jak go obniżyć

Jeśli twój poziom cukru we krwi zbliża się do niebezpiecznej granicy, nie wpadaj w panikę....

więcej

45778

Czy warto jeść MIĘSO? Wady i zalety jedzenia mięsa Czy warto jeść MIĘSO? Wady i zalety jedzenia mięsa

Mięso zawiera dużo niezdrowego tłuszczu, ale jednocześnie jest świetnym źródłem cennego białka i...

więcej

12744

Zakwaszenie organizmu: objawy. Jak dbać o równowagę kwasowo-zasadową? Zakwaszenie organizmu: objawy. Jak dbać o równowagę kwasowo-zasadową?

Na czym polega zakwaszenie organizmu? Produkty żywnościowe, oprócz kaloryczności i wartości...

więcej

15615

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Bardzo się cieszę, że napisałaś. W pierwszej kolejności radziłabym tobie udać się do dietetyka specjalizującego się w zaburzeniach odżywiania oraz psychologa. Pozwoli ci to spojrzeć na jedzenie nie...

Niedokrwistość jest bardzo skomplikowanym z punktu medycznego zaburzeniem, a niedobór żelaza jest tylko jedną z przyczyn. Warto udać się do lekarza pierwszego kontaktu, aby wykluczyć inne czynniki...

Należy ocenić twój sposób odżywiania, aby wprowadzić poprawki błędów, jakie robisz. Nie wiem też, czy lekarz przepisał ci leki rozkurczowe, czy blokujące wydzielanie kwasu solnego. Jeśli rozkurczowe,...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 03, 2015

dobr dieta od dietetyka i codziennie dużo sportu miedzy innymi biegania

data

Lipiec 03, 2015

raczej mija się z celem trenin+dieta=efekty !

data

Lipiec 02, 2015

Witam . Bulimia - to nie do końca choroba .tzw kotlety to zaniedbanie i tumiwisizm ale jak się ktoś chce odchudzać to proces ten powinien przebiegać powoli i powinien być uzależniony od naszej woli; - sen od 23 do 5,6tej , żadne polegiwanie w innych porach - przestawić mózg na inne...

data

Lipiec 03, 2015

ja akurat kupuję tylko te naturalne produkty w sklepie z ekologiczną żywnością, na włosy i paznokcie dobrze zrobią Ci orzechy, suszone owoce i olej z pestek dyni. Skłądniki w nich zawarte dużo lepiej się wchłaniają niż tabletek, które kosztują fortunę...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.