AMARANTUS: właściwości i przepisy

3 komentarze
Autor: Agnieszka Grześkiewicz

Amarantus - nazywany zbożem XXI wieku - należy do najstarszych roślin uprawnych świata. Przed odkryciem Ameryki, wraz z kukurydzą, fasolą i ziemniakami, stanowił podstawę pożywienia Inków, Majów i Azteków. Amarantus jest zbożem, które charakteryzuje się szczególnie wysokimi wartościami odżywczymi i zdrowotnymi.

Amarantus pod względem zawartości żelaza nie ma sobie równych. Zawiera go 5-krotnie więcej niż szpinak lub pszenica. Jest niezwykle cennym źródłem białka – lepiej przyswajalnego niż z mleka czy soi, a przy tym nie zawierającego glutenu. Wyróżnia się niezwykle drobną frakcją skrobi, pięć razy łatwiejszą do strawienia od skrobi zawartej w kukurydzy.  

Nie przegap

Historia uprawy amarantusa

Historia amarantusa zaczęła się ponad 5000 lat temu. Indianie uprawiali tę uważaną za świętą roślinę na szeroką skalę. Ze zmielonych nasion przyrządzali tortille i napoje, a młode liście i pędy wykorzystywali jako warzywo i przyprawę. W czasach pokoju do amarantusowych wypieków dodawano miód, natomiast podczas wojny krew jeńców, by dodawała męstwa. Prawdopodobnie te ostatnie praktyki sprawiły, że amarantus został w trakcie podbojów kolonialnych okrzyknięty przez hiszpańskich zakonników diabelskim zielem. Pierwsi konkwistadorzy zniszczyli go niemal całkowicie, był dla nich bowiem symbolem pogaństwa – płonął na stosach wzdłuż andyjskich wierzchołków zupełnie jak ofiary inkwizycji. Wszędzie, gdzie obowiązywała religia chrześcijańska, zakazano jego uprawy. Jak na ironię kilka wieków po konkwistadorach odkrył go dla Europy mnich.

Zdaniem eksperta

Magdalena Pawlak, dietetyk Poradni Żywieniowej Food Line w Warszawie

Ziarna amarantusa są cennym źródłem łatwo przyswajalnego białka. Jako jedno z nielicznych białek roślinnych zawiera komplet aminokwasów egzogennych, m.in. lizynę, tryptofan i metioninę. Nasiona szarłatu są również bardzo bogate w jedno- i wielonienasycone kwasy tłuszczowe, zmniejszające ryzyko miażdżycy i innych chorób układu krążenia. Amarantus to też źródło wielu składników mineralnych, w tym łatwo przyswajalnego żelaza i wapnia oraz magnezu, fosforu i potasu. Zawiera witaminy z grupy B oraz antyoksydanty – witaminy A, C i E. Ze względu na dużą zawartość błonnika korzystnie wpływa na pracę jelit. Nasiona amarantusa zawierają spore ilości skwalenu – związku hamującego starzenie się komórek. Z powodzeniem mogą spożywać go osoby z miażdżycą, cukrzycą czy hiperlipidemią.

Współczesne uprawy amarantusa

Obecnie pola amarantusa, zwanego też szarłatem, spotkać można niemal we wszystkich zakątkach świata. Na większą skalę uprawia się go w Ameryce Północnej i Południowej, Azji Południowo-Wschodniej (Indie, Nepal, Himalaje, Cejlon) oraz w Afryce (Nigeria, Mozambik, Uganda). W Polsce ponad 90% upraw znajduje się na Lubelszczyźnie. Zgodnie z klasyfikacją botaniczną szarłat nie jest zbożem, stąd nazwa pseudozboże. Większość z sześćdziesięciu jego gatunków to chwasty o niejadalnych nasionach i liściach. Najczęściej wykorzystywaną częścią amarantusa są nieco większe od maku jasnobrązowe nasiona. Dla środowiska naturalnego niezwykle istotną cechą szarłatu jest to, że pochłania dwukrotnie więcej dwutlenku węgla niż inne rośliny. Masowa uprawa może więc okazać się zbawienna dla przeciwdziałania skutkom efektu cieplarnianego.

Zastosowanie amarantusa

W Polsce dostępne są mąka, nasiona i popping, czyli prażone jak popcorn ziarna amarantusa Dodanie mąki z szarłatu poprawia jakość wypieków, pozwala wyeliminować większość chemicznych dodatków, przedłuża okres trwałości, a ponadto nadaje wyśmienity orzechowy smak. Może być też stosowana do wyrobu np. makaronów czy pieczywa oraz do sałatek i zup. Z kolei popping doskonale smakuje z jogurtem, kefirem lub mlekiem. Nasiona mogą być natomiast wykorzystywane jako składnik różnego rodzaju potraw gotowanych, duszonych oraz zapiekanek. Można z niego wytwarzać „amarantusowe masło”, majonez, a także mleko dla alergików. W Indiach nasiona są smażone w cukrze jako laddos lub gotowane z ryżem, w Himalajach zmielonych nasion używa się do przygotowania naleśnikopodobnych chapattis, a Indianki, jak przed wiekami, przeżuwają liście amarantusa i podają niemowlętom jako pokarm. Dlatego warto zaprzyjaźnić się ze zbożem XXI wieku.

Zrób to koniecznie

Zrób to koniecznie

Sałatka ziemniaczana

Składniki
1 kg ziemniaków, 2 cebule, 2 ogórki kiszone, 10 łyżek poppingu, 2 łyżki oliwy, 2 łyżki musztardy, 5 łyżek soku z cytryny, przyprawy (sól, pieprz)
Sposób przygotowania
Cebulę pokrój w kostkę i wymieszaj z musztardą, sokiem z cytryny, solą, pieprzem i poppingiem. Ugotowane ziemniaki po ostudzeniu pokrój w plastry i wymieszaj z wcześniej przygotowanym sosem, a następnie dodaj oliwę i pokrojone w kostkę ogórki. Całość wymieszaj.

Jabłka pieczone z amarantusem

Składniki
5 jabłek, filiżanka poppingu, 5 łyżek ziaren słonecznika, 4 łyżki miodu, 1 łyżeczka cynamonu, oliwa do posmarowania naczynia żaroodpornego
Sposób przygotowania
Z umytych i osuszonych jabłek usuń gniazda nasienne. Wymieszaj popping z ziarnami słonecznika, miodem i cynamonem. Napełnij jabłka farszem i ułóż w posmarowanym oliwą żaroodpornym naczyniu. Całość lekko podlej wodą. Piecz przez ok. 30 minut w temperaturze 200°C.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 03.04.2014

reklama
Najpopularniejsze artykuły
Czy MASŁO jest zdrowe? Wszystko o maśle Czy MASŁO jest zdrowe? Wszystko o maśle

Masło to skondensowany tłuszcz mleczny, który otrzymuje się ze śmietany mleka krowiego. Masło...

więcej

4421

RYBY - przegląd NAJLEPSZYCH dla naszego ZDROWIA RYBY - przegląd NAJLEPSZYCH dla naszego ZDROWIA

Pod względem spożycia ryb jesteśmy w ogonie Europy; statystyczny Polak zjada ich rocznie zaledwie...

więcej

6958

ŚLEDŹ- pora docenić smaczną i zdrową rybę ŚLEDŹ- pora docenić smaczną i zdrową rybę

Zwykle podajesz śledzia z cebulą lub w śmietanie. Przekonaj się, że pysznych możliwości jest...

więcej

6086

MAKARON dodaje energii, a ma mało kalorii MAKARON dodaje energii, a ma mało kalorii

Przeciętny Włoch zjada ok. 30 kg makaronu rocznie, a Polak zaledwie 3 kg – zwykle jako...

więcej

5218

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Zmiany w diecie i stylu życia korzystnie wpływają na osłabienie objawów refluksu. Podstawowym zaleceniem jest zmniejszenie ilości tłuszczu, gdyż składnik ten znacznie nasila dolegliwości. W przypadku...

Kasiu, szkoda że nie napisałaś jakie dokładnie masz dolegliwości związane z nerkami. W tej sprawie nie będę mogła Ci pomóc. Co do odchudzania, bardzo ważne jest znać dokładny plan na dnia na kolejny...

Często przyczyną kamicy żółciowej jest dieta obfitująca w produkty z dużą zawartością cukru, takie jak: miód, słodycze, czekolada, wysokosłodzone dżemy, cukier do słodzenia, oraz uboga w produkty...

Grupy wsparcia
data

Sierpień 20, 2014

Witam wszyscy mówią od odchudzaniu stosujemy diety cwiczenia chodzimy do dietetyków jemy tabletki szczególnie przywożone z Czech których efekty są krótko trwałe no niestety potem znowu tyjemy .Do naszego kraju dobijają sie lekarze zagraniczni którzy mają rację że otyłosc to już jest...

data

Sierpień 19, 2014

Ja tam dzięki slimcea osiągnełam naprawde sporo,schudłam i to nie tylko o to chodzi bo również zmieniłam cały styl życia, uczęszczam teraz systematycznie na siłowniei trzymam się dalej tej samej diety

data

Sierpień 19, 2014

Regularnie, to najważniejsze. Sałatki bez sosów lub z bardzo lekkimi sosami, chrupki ryżowe, jakieś płatki do mleka... I jak najmniej pieczywa białego, zwłaszcza bułek. No i słodycze, o tym chyba mówić nie trzeba ;) Jakiś owoc lbo warzywko też bezie dobre, tylko trzeba uważać na cukier,...

data

Sierpień 19, 2014

Ja po prostu jem mniej , nie jem przed snem, rano tylko jakiś jogurt naturalny, po południu porządny posiłek no i biorę Novoslim, spoko się po nim czuję chyba dlatego nie mam takiego wilczego apetytu jak zawsze

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.