KAWA - właściwości lecznicze i zastosowanie kawy

1 komentarze
Autor: Monika Majewska

Kawa ma dobroczynny wpływ na zdrowie, gdyż ma liczne właściwości lecznicze. Dlatego ziarna kawy są surowcem wysoko cenionym przez przemysł farmaceutyczny i kosmetyczny m.in. dlatego, że zawierają substancje opóźniające procesy starzenia się organizmu. Sprawdź, jakie właściwości ma kawa i jakie znalazła zastosowanie.

Zdrowotne zalety kawy

Spis treści:

  1. Kawa - źródło kofeiny
  2. Kawa - właściwości przeciwnowotworowe
  3. Kawa poprawia pamięć i koncentrację
  4. Kawa a choroba Parkinsona i Alzheimera
  5. Kawa - wartości odżywcze (w 100 g)
  6. Kawa zmniejsza ryzyko cukrzycy tupu 2
  7. Kawa wspomaga odchudzanie
  8. Kawa pomaga w alergii i astmie
  9. Kawa z mlekiem szkodzi?
  10. Kawa a leki
  11. Kawa - skutki uboczne, przeciwwskazania
  12. Kawa wypłukuje magnez z organizmu?
  13. Kawa - właściwości pielęgnacyjne

Kawa jest uzyskiwana z pestek czerwonych owoców wiecznie zielonych krzewów kawowców (Coffea) uprawianych w strefie międzyzwrotnikowej, głównie Afryki i Ameryki Południowej, gdzie poznano ich właściwości lecznicze i zastosowanie. Pestki są suszone i prażone, na skutek czego brązowieją. Kawa to również napój parzony z palonych i zmielonych ziaren kawowca.

Większość spożywanej kawy pochodzi z odmian Robusta lub Arabica. Aż 70 proc. światowej produkcji przypada na odmianę Arabica, aromatyczną i łagodną w smaku. Robusta pochodzi z Azji południowo-wschodniej oraz Brazylii, ma nieco gorzkawy smak i zawiera ok. 50 proc. więcej kofeiny niż Arabica.

Warto wiedzieć, że każdego dnia na świecie ludzie wypijają ponad trzy miliardy filiżanek kawy. Największe spożycie w przeliczeniu na jednego mieszkańca odnotowuje się w Skandynawii (nawet powyżej 10 kg rocznie). W Polsce konsumpcja oceniana jest na 1-1,5 filiżanki dziennie, co odpowiada rocznemu spożyciu ok. 2-3 kg.¹

Kawa - źródło kofeiny

Kofeina jest najbardziej znanym i cenionym składnikiem kawy, który determinuje jej właściwości lecznicze. Kofeina znalazła zastosowanie w preparatach przeciwmigrenowych, przeciwastmatycznych, przeciwbólowych, pobudzających. Dawka lecznicza wynosi 200 mg, co stanowi ekwiwalent około 4 kaw espresso, 3 filiżanek kawy rozpuszczalnej, 2 filiżanek kawy mielonej i około 20 filiżanek kawy odkofeinowanej.¹

Zawartość kofeiny w różnych rodzajach kawy¹

Rodzaj kawy zawartość kofeiny
filiżanka czarnej kawy 70-140 mg
filiżanka kawy rozpuszczalnej 95 mg
filiżanka espresso 57 mg
filiżanka kawy mrożonej 50-70 mg

Dla porównania, niepełna szklanka czarnej sypanej herbaty zawiera 65 mg kofeiny, a butelka (0, 33 l) coca-coli - 45 mg.

Kawa - właściwości przeciwnowotworowe

Kawa jest także źródłem cennych antyoksydantów – kwasów chlorogenowego i kawowego, które nie tylko neutralizują wolne rodniki tlenowe w organizmie i usprawniają oczyszczanie organizmu ze szkodliwych toksyn, ale dodatkowo usprawniają mechanizmy obronne organizmu. Naukowcy uważają, że dzięki tym właściwościom antyoksydanty mogą chronić przed uszkodzeniami materiał genetyczny w komórkach i tym samym chronić przed niektórymi chorobami nowotworowymi. Niedawno dowiedziono, że poziom tych cennych przeciwutleniaczy w kawie znacznie wzrasta podczas procesu palenia jej ziaren.

Najdroższa kawa na świecie wydobywana jest z odchodów Łaskunów. Kawa kopi luwak kosztuje ok. 1 tysiąca euro za kilogram! W Polsce w kawiarni w Ćmielowie filiżanki tego napoju kosztuje 100 złotych.

Naukowcy z University of Southampton wykazali, że picie kawy zmniejsza ryzyko raka wątroby. Zwiększenie spożycia kawy o jedną filiżankę dziennie miało związek ze zmniejszeniem ryzyka raka wątrobowokomórkowego HCC o 20 proc.³ Picie dwóch filiżanek więcej - o 35 proc. i tak dalej, aż do pięciu filiżanek (niewiele osób piło więcej niż pięć).

Kawa poprawia pamięć i koncentrację

Obecne w ziarnach kawy kofeina, teofilina i teobromina działają na centralny układ nerwowy, przyśpieszając przepływ impulsów elektrycznych w mózgu, czyli procesy myślowe. Działa więc pobudzająco na umysł, zwiększa pamięć krótkotrwałą i ułatwia koncentrację. Kofeinę organizm zaczyna wchłaniać z przewodu pokarmowego już po upływie ok. kwadransa od wypicia filiżanki kawy, a największe stężenie we krwi osiąga ona i najsilniej oddziałuje na układ nerwowy po upływie ok. trzech godzin.

Kawa a choroba Parkinsona i Alzheimera

Długofalowo kawa, a konkretnie kofeina, teofilina i teobromina, wpływa na zmniejszone ryzyko wystąpienia choroby Parkinsona i Alzheimera. dowiedli tego naukowcy z University of Illinois at Chicago (USA). Ich badania wykazały, że początek choroby Parkinsona u osób pijących kawę jest późniejszy (72 lata) niż u osób, które nie spożywały kawy (64 lata).¹

Inne badania potwierdziły korzystny wpływ spożycia kofeiny w obniżeniu ryzyka choroby Parkinsona. Redukcja ryzyka w porównaniu do osób niepijących wynosiła około 30%. Taki efekt protekcyjny osiągnięto przy konsumpcji 3 filiżanek dziennie, przy czym dalsze zwiększenie dawki kofeiny nie korelowało z jego nasileniem. Zjawisko to było bardziej zauważalne u mężczyzn niż u kobiet.¹

Warto wiedzieć

Ważne

Kawa - wartości odżywcze (w 100 g)

Wartość kaloryczna - 0 - 0,5 kcal
Białko - 0,1 g
Tłuszcze - 0 g
Węglowodany - 0 g
Błonnik - 0 g

Minerały

Sód - 2 mg
Wapń - 2 mg 
Potas - 49  mg
Magnez - 3 mg

Witaminy

-

Kofeina - 40 mg

Wartość odżywcza USDA, % dziennego zalecanego spożycia: Normy Żywienia, Nowelizacja IŻŻ, 2012

Kawa zmniejsza ryzyko cukrzycy tupu 2

Kawa może zmniejszyć ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Tak wynika z badań holenderskich naukowców z National Institute for Public Health and the Environment,, które zostały opublikowane w piśmie "Lancet". Wśród badanych pijących powyżej 7 filiżanek dziennie, w porównaniu z 2 filiżankami dziennie ryzyko to ulega redukcji nawet o 50%.

Kawa wspomaga odchudzanie

Kofeina przyśpiesza przemiany metaboliczne w organizmie, a szczególnie spalanie tłuszczów. Dlatego kawa stała się jednym z pożądanych składników preparatów ułatwiających zrzucenie nadwagi.

 

Warto wiedzieć:

 

Kawa pomaga w alergii i astmie

Dotychczasowe wyniki badań prowadzonych przez liczne laboratoria na całym świecie sugerują, że kofeina może być przydatna w leczeniu alergii, ponieważ obniża stężenie histaminy – substancji biorącej udział w reakcjach alergicznych. Natomiast dowiedzione jest, że u osób chorych na astmę kofeina zmniejsza częstość i nasilenie ataków duszności, a to dlatego, że rozszerza oskrzela.

Warto wiedzieć

Ważne

Kawa z mlekiem szkodzi?

Niektórzy naukowcy przekonują, że częste pice kawy z mlekiem szkodzi zdrowiu. Ich zdaniem kwasy zawarte w kawie reagują na białko z mleku, utrudniając trawienie. Po wypiciu kubka kawy z mlekiem spożyte pokarmy zalegają w żołądku. Inni badacze wykazali, że można pić kawę z mlekiem bez szkody dla organizmu.

Kawa a leki. Popijanie leków kawą może szkodzić

Nie należy popijać leków kawą, ponieważ osłabia bądź wzmagaj działanie niektórych z nich. Na przykład kawa, z powodu obecności garbników, ogranicza wchłanianie wielu substancji (np. neuroleptyków). Obniżając pH soku żołądkowego (poprzez stymulowanie wydzielania kwasu solnego), zmniejsza skuteczność inhibitorów pompy protonowej.¹ Osoby, które zmagają się z niedokrwistością i przyjmują preparaty żelaza, również nie powinny pić kawy, ponieważ powoduje ona, że żelazo nie zostanie wchłonięte. Inne leki, z którymi nie wolno łączyć kawy to:¹

  • statyny
  • aminofilina i teofilina
  • antybiotyki (np. cyprofloksacyną)
  • środki antykoncepcyjnymi
  • cymetydyna
  • preparaty magnezu i wapnia
  • wszelkie leki przeciwbólowe
  • leki przeciwgrzybicze

Kawa - działania niepożądane, skutki uboczne, przeciwwskazania

Kofeina zwiększa objawy choroby refluksowej przełyku. Dodatkowo stymuluje wydzielanie kwasu solnego, co sprzyja rozwojowi wrzodów żołądka. Dlatego też pacjentom z chorobami gastroenterologicznymi, takimi jak choroba refluksowa przełyku oraz choroba wrzodowa, powinno się zalecać ograniczenie spożywania kawy.

Dobowa dawka kofeiny dla zdrowej dorosłej osoby nie powinna przekroczyć 600 mg. W skrajnych przypadkach nadmierne spożycie może wywołać porażenie układu nerwowego, drgawki, a nawet śmierć. Przyjmuje się, że śmiertelna dawka ustalana jest według przelicznika 150 mg kofeiny na 1 kg masy ciała (ok. 80 filiżanek dziennie dla zdrowego człowieka, bez nadwagi). Bezpieczna dawka to 600 mg dziennie, czyli około 6 filiżanek.

Warto wiedzieć

Ważne

Kawa wypłukuje magnez z organizmu?

Powszechnie uważa się, że kawa wypłukuje magnez z organizmu. Owszem, po spożyciu kawy następuje nieco zwiększone wydalanie magnezu z moczem, które utrzymuje się przez kilka godzin. Kofeina zawarta w kawie doprowadza do utraty magnezu w ilości kilku mg na dobę. Jednak kawa jest źródłem nie tylko kofeiny, lecz także... magnezu. 100 g ziaren dostarcza 3 mg tego pierwiastka. W świetle amerykańskich tabel składu żywności porcja kawy, w zależności od metody parzenia, dostarcza 7-24 mg magnezu, natomiast według danych krajowych 100 ml naparu kawy dostarcza 12 mg tego pierwiastka.5 W związku z tym kawa jest źródłem magnezu dla organizmu (co prawda nie za dobrym, przeciętna filiżanka kawy pokrywa ok. 5 % zalecanego dziennego spożycia magnezu, zatem wzrost podaży tego składnika poprzez kawę nie wydaje się istotny)5, jednak najważniejsze jest to, że filiżanka kawy dostarcza więcej magnezu niż wypłukuje z organizmu. W związku z tym bilans jest dodatni.

Kawa - właściwości pielęgnacyjne

W wielu kosmetykach przeciwstarzeniowych, kofeina jest jednym z ważniejszych składników. Nie tylko dlatego, że poprawia mikrokrążenie w skórze, ale również ze względu na właściwości antybakteryjne i przeciwzapalne, które pomagają zwalczać różne niedoskonałości skóry. Co ważniejsze jednak – zawarte w kawie związki polifenolowe (głównie kwas chlorogenowy) opóźniają proces rozkładu witaminy C i tym samym wygładzają nierówności skóry i zapobiegają powstawaniu nowych.

Kofeina w kosmetykach do ciała hamuje proces lipogenezy, czyli powstawania nowych komórek tłuszczowych, i jednocześnie pobudza proces lipolizy – rozpadu trójglicerydów w tkance. Przyśpieszając spalanie tłuszczów, znacznie zmniejsza widoczność cellulitu – przy systematycznym stosowaniu kosmetyków z kofeiną skóra staje się gładsza, jędrniejsza, bardziej napięta.

Kofeina jest składnikiem często stosowanym w kremach pod oczy. Ma ona bowiem korzystny wpływ na mikrokrążenie we włosowatych naczynkach skóry – rozszerza je i dzięki temu usprawnia przepływ krwi, co w rezultacie niweluje uciążliwe cienie pod oczami.

Poza tym kawa wzmacnia włosy. Kofeina w szamponach i odżywkach do włosów stymuluje ich wzrost i zmniejsza wrażliwość mieszków włosowych na niekorzystny wpływ hormonów – dotyczy to głównie łysienia męskiego w wyniku działania dihydrotestosteronu. Ponadto kofeina zmniejsza niekorzystny wpływ stresu na cebulki włosów, znacznie ograniczając ich wypadanie.

Warto wiedzieć

Ważne

Kawa - wybór i przechowywanie

Najlepszy i najsmaczniejszy napój otrzymuje się ze świeżo palonych i zmielonych ziaren. Powinny być one aromatyczne i pozbawione pęknięć.

Im ciemniejsza kawa palona, tym mocniejszy i bardziej gorzki będzie jej smak.

Kawę należy przechowywać w szczelnie zamkniętym pudełku, w suchym i chłodnym miejscu. Kawę mieloną, która nie zostanie zużyta w ciągu tygodnia, można przechowywać w lodówce, ale nie należy jej mrozić. Warto wiedzieć, że kawa wchłania zapachy.

Kawa - podanie

Kawę najlepiej zmielić tuż przed podaniem. Drobno zmielona zaparzy się najszybciej.

Mocną kawę można uzyskać, wsypując dwie łyżki stołowe kawy na każde 150 ml wody.

Zimna woda wydobywa smak mielonej kawy.

Młynek do kawy należy czyścić kilka razy w miesiącu mieszanką octu i wody w stosunku 1:1. W ten sposób usuwa się nagromadzony tłuszcz, który utlenia się i nadaje kawie gorzki smak.

Mocną czarną kawę można dodawać do ciast i innych deserów.

Z resztek zmielonej kawy można przyrządzić marynatę do mięs.

Kawa - dlaczego warto pić kawę?

Źródło:x-news.pl/Dzień Dobry TVN

W artykule wykorzystano fragmenty tekstu Anny Gutman z miesięcznika "Zdrowie".

Bibliografia:

1. Zdrojewicz Z., Grześkowiak K., Łukasiewicz M., Czy picie kawy jest zdrowe?, "Medycyna Rodzinna" 2016, nr 3

2. Grotto D., 101 produktów dla zdrowia i życia, peł. Olejnik D., wyd. Vesper, Poznań 2010

3. Drinking more coffee could reduce liver cancer risk, suggests study, https://www.southampton.ac.uk/news/2017/05/coffee-liver-study.page

4. Coffee consumption and risk of type 2 diabetes mellitus, http://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(03)12583-4/abstract

5. Jarosz M., Wierzejska R., Picie kawy a ryzyko cukrzycy typu 2. optymistyczne doniesienia naukowe, „Przegląd Epidemiologiczny” 2012, nr 66.

Ocena: 4.3
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 08.06.2018

Komentarze (1 - 1 z 1)
Sklep KawyHerbaty.pl, 18.05.2018 22.48
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Dziękujemy za bardzo esencjonalny i rzeczowy artykuł o kawie.
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Siemię lniane - właściwości odżywcze. Jak pić i stosować siemię lniane? Siemię lniane - właściwości odżywcze. Jak pić i stosować siemię lniane?

Siemię lniane to malutkie nasionka lnu, których właściwości zdrowotne i wartości odżywcze powinny...

więcej

371

CZEREŚNIE - owoce dobre na stawy, tarczycę i młodą skórę CZEREŚNIE - owoce dobre na stawy, tarczycę i młodą skórę

Choć czereśnie w 80 proc. składają się z wody - owoce te są kopalnią witamin i soli mineralnych....

więcej

232

CZEREŚNIE i WIŚNIE wpływają dobroczynnie na serce, nerki i stawy CZEREŚNIE i WIŚNIE wpływają dobroczynnie na serce, nerki i stawy

Czereśnie i wiśnie należą do najbardziej wartościowych owoców. Pozytywnie wpływają na nasze zdrowie...

więcej

225

Indeks glikemiczny (IG): TABELA. Jakie produkty mają niski IG? Indeks glikemiczny (IG): TABELA. Jakie produkty mają niski IG?

Indeks glikemiczny (IG) to wskaźnik, który informuje o tym, jak gwałtownie po spożyciu danego...

więcej

218

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Jeśli nie masz bóli brzucha, kolek podwyższonej temperatury, to miejmy nadzieję, że folia się przemieszcza do jelit. Obserwuj więc swój kał bacznie, codziennie. Pasaż jelitowy może trwać nawet...

Forum
data

Czerwiec 16, 2018

Tran jest zdrowy, tylko trzeba dobry wybrać, żeby pochodził z dorszy i no i nie z hodowli, tylko takich wolno żyjących. Wtedy mamy pewność, że nie są niczym zanieczyszczone. Mollersa te wszystkie wymagania spełnia, dlatego ja go kupuję od lat.

data

Czerwiec 15, 2018

Owoce i warzywa mają tylko 15% minerałów w stosunku do ery przedunijnej, a więc ciężko jedząc takie napompowane 3 pierwiastkami i wodą produkty uzupełnić minerały oraz witaminy. Dziś suplementacja jest potrzebna coraz większej liczbie ludzi. Witaminę C polecam kupić w sklepie internetowym...

data

Czerwiec 11, 2018

Witam Pisze w sprawie kapsułek z ziołami które chciałbym sam robić, a mianowicie chodzi mi o to gdzie mógłbym się dowiedzieć czy moje kapsułki działają i jaki maja wpływ na organizm, czy jest jakaś instytucja do której można wysłać dana partie i uzyskać od nich odpowiedz ?...

data

Czerwiec 06, 2018

Trzeba pamiętać, żeby zażywać ruchu i dbać o dobrą dietę. Biorę też ecomer, żeby wzmacniać odporność w szczególności w okresach jesienno-zimowych kiedy infekcje się najczęściej zdarzają.

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.