Buraki: wartość odżywcza i właściwości lecznicze

2017-12-09 20:53 Iwona Krupa | Justyna Nowicka - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie" | Monika Majewska

Czy wiesz, że burak naprawdę ma lecznicze właściwości. Zawdzięcza ją betalainom - tym samym barwnikom, które występują m.in. w szpinaku. Dzięki nim mamy lepszą odporność, wolniej się starzejemy i zapobiegamy wystąpieniu nowotworów. Szklanka soku z buraków potrafi zdziałać cuda: uchroni przed katarem, uwolni od zgagi, obniży ciśnienie krwi i doda sił.

Spis treści

  1. Buraki wzmacniają układ krwionośny
  2. Właściwości przeciwnowotworowe buraków
  3. Buraki mają wysoki indeks glikemiczny
  4. Buraki pomagają w walce z wirusami
  5. Działanie zasadotwórcze buraków
  6. Buraki łagodzą dolegliwości związane z menopauzą
  7. Które buraki są najzdrowsze?
  8. Botwina a buraki

Właściwości lecznicze i wartości odżywcze buraków są znane nie tylko w Polsce. Nad Morzem Śródziemnym burak jest popularny od co najmniej 4000 lat, kiedy znany był burak dziki.

Działanie lecznicze buraka cenili też medycy starożytnego Babilonu. Za ich przykładem poszli Grecy i Rzymianie. Potomkowie tych ostatnich tak zasmakowali w tym warzywie, że zaczęli jeść nawet jego mizerne korzonki. Dlatego próbowali zwiększyć ich rozmiar. Udało się to dopiero włoskim ogrodnikom w XVI wieku.

Z czasem buraki stały się bardziej zróżnicowane. Dziś znamy ćwikłowe, pastewne i cukrowe, które zrobiły oszałamiającą karierę za czasów Napoleona, kiedy w Europie pozbawionej dostaw cukru z trzciny zaczęto szukać nowych metod jego pozyskiwania.

Buraki wzmacniają układ krwionośny

Mimo że buraki nie są bogatym źródłem żelaza, to wspaniały środek krwiotwórczy, dawno uznany przez medycynę naturalną. Zapobiega anemii, co więcej, wspomaga leczenie białaczki. Zawarte w burakach barwniki należą do bardzo silnych przeciwutleniaczy i czterokrotnie zwiększają przyswajanie tlenu przez komórki. Wspomagają więc układ krwionośny.

Kwas foliowy, w który obfitują buraki, nie tylko warunkuje prawidłowy rozwój płodu, ale też pomaga usunąć z krwiobiegu homocysteinę - jej wysoki poziom może wywołać choroby serca. Buraki pomagają unormować poziom cholesterolu, przeciwdziałają też zwapnieniom naczyń krwionośnych.

Powinni je jadać nadciśnieniowcy - badacze udowodnili, że azotany obecne w soku z buraków podnoszą we krwi stężenie regulującego ciśnienie tlenku azotu. Co ciekawe, im wyższe ciśnienie pacjentów, tym silniejsze działanie azotanów.

Warto wiedzieć

Wartości odżywcze buraków (w 100 g)  surowych/ugotowanych

  • Wartość energetyczna - 43/44 kcal
  • Białko ogółem - 1.61/1.68 g
  • Tłuszcz - 0.17/0.18 g
  • Węglowodany - 9.56/9.96 g (w tym cukry proste 6.76/7.96)
  • Błonnik - 2.8/2.0 g

Witaminy

  • Witamina C – 4.9/3.6 mg
  • Tiamina – 0.031/0.027 mg
  • Ryboflawina – 0.040/0.040 mg
  • Niacyna - 0.334/0.331 mg
  • Witamina B6 - 0.067/0.067 mg
  • Kwas foliowy -  109/80 µg
  • Witamina A – 33/35 IU
  • Witamina E – 0.04/0.04 mg
  • Witamina K - 0.2/0.2 µg

Minerały

  • Wapń – 16/16 mg
  • Żelazo - 0.80/0.79 mg
  • Magnez - 23/23 mg
  • Fosfor - 40/38 mg
  • Potas - 325/305 mg
  • Sód – 78/77 mg
  • Cynk - 0.35/0.35 mg

Źródło danych: USDA National Nutrient Database for Standard Reference

Właściwości przeciwnowotworowe buraków

Piękny kolor buraków to zasługa betaniny - antyutleniacza chroniącego przed niszczącym działaniem wolnych rodników. Z tego powodu buraki należą do warzyw najskuteczniej zwalczających raka. Czerwone pigmenty unicestwiają wolne rodniki, które uszkadzając DNA, przyczyniają się do powstawania nowotworów. Już pół wieku temu naukowcy zauważyli, że stan chorych na raka przewodu pokarmowego lub pęcherza, którzy wypijali 2 szklanki soku z surowych buraków dziennie, poprawia się. Dziś wiemy też, że buraki wspomagają organizm po chemioterapii, przy niedokrwistości.

Buraki mają wysoki indeks glikemiczny

Chorzy na cukrzycę nie powinni jeść buraków, ponieważ nawet w ich ćwikłowej odmianie jest sporo cukru (indeks glikemiczny buraków jest wysoki, IG = 64). Natomiast dla dzieci i młodzieży, a także kobiet w ciąży, szczególnie przecież narażonych na niedobory kwasu foliowego i anemię, potrawy z buraków są bardzo wskazane. Buraki są niskokaloryczne - mają zaledwie 33 kcal w 100 g.

Doskonały przepis na zasmażane buraczki [#TOWIDEO]

Warto wiedzieć

Jak jeść buraki: gotowane czy surowe?

Składniki mineralne zawarte w burakach rozpuszczają się w wodzie, dlatego lepiej nie gotować buraków, chyba że w zupie. Buraki będą bardziej wartościowe, jeśli zostaną upieczone w skórce i obrane dopiero przed jedzeniem. A jeśli ktoś chce w pełni skorzystać z ich bogactwa, niech pije surowy sok z buraków.

Buraki pomagają w walce z wirusami

Burak w każdej postaci wzmacnia odporność organizmu na choroby, zwłaszcza wirusowe. Jeśli więc dopadnie nas grypa czy też mononukleoza (choroba zakaźna, która objawami przypomina ostrą, ropną anginę, ale wywołuje również znaczne powiększenie śledziony i wątroby), pijmy sok z buraka. Może on złagodzić ich przebieg. Buraki mają też działanie wykrztuśne, pomagają więc przy kaszlu.

Działanie zasadotwórcze buraków

Dzięki właściwościom zasadotwórczym buraki przywracają równowagę w żołądku po zakwaszających go mięsiwach i słodyczach. Tradycyjne zestawienie tej jarzynki z potrawami z królika czy dziczyzny ma bardzo głębokie uzasadnienie. Buraki łagodzą też skutki nadużycia alkoholu.

Buraki łagodzą dolegliwości związane z menopauzą

Panie w okresie menopauzy zawsze powinny pamiętać o burakach, które zmniejszają ryzyko zachorowania na osteoporozę. Podobnie jak soja, łagodzą dolegliwości przekwitania: dotleniają serce, wyrównują jego pracę, zmniejszają także ciśnienie krwi, łagodzą dokuczliwe uderzenia gorąca i nawracające migreny.

Właściwości lecznicze buraków, o których nie miałeś pojęcia

Źródło: x-news.pl/Agencja TVN

Zrób to koniecznie

Wzmocnienie na wiosnę

Na przedwiośniu wiele osób dopada zespół przewlekłego zmęczenia: senność, znużenie, apatia. Sok z buraków, kwas, a nawet barszczyk czy buraczana sałatka szybko przywrócą chęć do życia i dobre samopoczucie.

Które buraki są najzdrowsze?

Burak ćwikłowy musi być w dobrym gatunku, czyli mieć cienką skórkę, a w przekroju jednolitą barwę i błyszczący miąższ. Jego marmurkowata faktura świadczy o nadmiarze celulozy, która w żołądku fermentuje i jest ciężkostrawna. Najsmaczniejsze są buraki o średnicy nie przekraczającej  8 cm. Jak wszystkie warzywa korzeniowe, im są większe, tym prawdopodobnie bardziej naszpikowane chemicznymi nawozami. Warto wiedzieć, że najwięcej walorów smakowych i zdrowotnych mają odmiany Czerwona Kula, Glob F1 i Burak Opolski.

Botwina a buraki

Botwina, czyli niedojrzała postać buraka ćwikłowego, jest mniej kaloryczna od buraków i w 89 proc. składa się z wody. Zawiera mnóstwo potasu, trochę fosforu, sodu i żelaza oraz witaminy A, B1, B2, PP i E. Do tego jeszcze kwasu askorbinowego, czyli witaminy C, ma tyle, co sok z cytryny. Uwaga! Podobnie jak inne liściaste nowalijki, ma bardzo dużo kwasu szczawiowego, który wiąże w organizmie wapń w szczawiany wapnia. Są to nierozpuszczalne kryształki powodujące bóle stawów i mogące nawet sprowokować ataki kamicy nerkowej.

To ci się przyda

PRZEPIS na KISZONY SOK Z BURAKÓW

  • 1/2 kg buraków
  • skórka z razowego chleba
  • czosnek
  • koperek lub natka pietruszki
  • cukier
  • sól

Buraki umyj, obierz, pokrój w plastry i ułóż w kamiennym garnku. Zalej je 1 litrem przegotowanej wody. Dodaj pokrojony w plastry czosnek, chleb, łyżkę cukru i soli. Przykryj gazą, odstaw w ciepłe miejsce na 3–5 dni. Sfermentowany sok przecedź, przelej do wyparzonych butelek. Można go przechowywać w chłodnym miejscu kilka dni. Przed podaniem przypraw solą i cukrem, posyp zieleniną.

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 9/2019 "Zdrowia": jak leczyć schorzenia stóp, fakty o chorobie Hashimoto, czerniak pokonany, miłość w jesieni życia, co mówią nasze sny, pomidory palce lizać. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i praktycznych wskazówek!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 9/2019
KOMENTARZE
Wojtek
|

Ja też polecam soki z buraków z Pińczowa. Piłem wszystkie najlepiej mi smakuje ten z dodatkiem malin. Pycha

Matt
|

Również polecam sok tej firmy :) Jest na prawdę dobry

Ada
|

Ja również pijam ten sok i jestem zachwycona, nie znalazłam smaczniejszego soku z buraka niż ten od Gomaru.

Igor
|

Jeśli nie macie czasu na własnoręczne przyrządzanie soku z buraka to polecam ciekawy sok z buraków z jabłkiem Gomaru :) Pycha :)

Anna
|

W artykule brak precyzji. Indeks glikemiczny surowego buraka 30. Gotowane buraki Ig 64

Sla
|

A może chodziło o azotyny ?

Jola
|

Właśnie tak robi się kwas buraczany ..Bez cukru i skórki chleba .
Przykryć gazą .. Trzymać w cieple 5 dni jak jest kwas to zlać i do lodówki
lub na dwór okryte przed światłem .Pić z dodatkiem oleju lnianego z wytłaczarni i mleczka czy śmietanki ...bo szczawiany ..

Luter
|

To co prawda nie jest gigantyczna różnica ale w końcu 100g buraka zawiera 33kcal czy 44kcal? Przydałoby się także określenie w tabeli procentowego pokrycia dziennego zapotrzebowania na poszczególne składniki odżywcze.

marcin
|

witam ,ja zakupiłem blender i robię rożne koktajle miedzy innymi z buraka, dodaje: buraki, jabłko, natkę, mięte, cytrynę,miód, wszystkie dolegliwości trawienne mijają , i jestem pobudzony jak po kawie i mam dobre samopoczucie , prawie wszystko z mojego ogrodu, jeśli macie możliwość sami hodujcie warzywka na takie mikstury

teresa
|

zaczelam pic sok z burakow i sie przestraszylam bo moja kupka byla czerwona ale nastepnego dnia byla normalna i nie wiem czy to jest normalne