Złamanie kompresyjne: przyczyny, objawy, leczenie

2018-03-20 12:22 lek. Łukasz Kujawa

Złamania kompresyjne (złamania zgnieceniowe) są najczęściej wynikiem urazów i zwykle dotyczą dolnego odcinka kręgosłupa piersiowego (Th10-Th12) oraz początkowego odcinka kręgosłupa lędźwiowego (L1-L2). Jakie jeszcze mogą być przyczyny złamań kompresyjnych. Jakie są objawy takiego złamania kręgów i jak przebiega leczenie?

Spis treści

  1. Złamania kompresyjne: objawy
  2. Złamania kompresyjne: przyczyny
  3. Złamania kompresyjne: diagnostyka
  4. Złamania kompresyjne: leczenie

Złamanie kompresyjne kręgosłupa to stosunkowo częsty i charakterystyczny typ złamania, w którym dochodzi do zapadania się kręgu.

Często definiowane jest jako obniżenie się wysokości trzonu kręgu o 15-20%.  W zależności od przyczyny może różnić się symptomatyką i postępowaniem leczniczym.

Złamania kompresyjne: objawy

Główny objawem pojawiającym podczas urazowego złamania kompresyjnego jest nagły, silny ból. Zwykle ulega on nasileniu w pozycji stojącej i w czasie chodzenia, a ulgę przynosi przyjęcie pozycji leżącej.

Sporadycznie, fragmenty zmiażdżonego kręgu mogą przemieszczać się do kanału kręgowego lub otworów międzykręgowych powodując dodatkowo zaburzenia neurologiczne takie jak niedowłady czy zaburzenia czucia.

W osteoporozie do złamań typu kompresyjnego może dochodzić dużo łatwiej. Energia urazu nie musi być duża - może do niego dojść np. podczas pochylenia się lub dźwignięcia nieco cięższego przedmiotu.

Osteoporotyczne złamanie kompresyjne trzonu kręgu może również przebiegać wolniej i stopniowo. W tym przypadku ból może mieć mniejsze nasilenie, mieć charakter przewlekły lub nie występować w ogóle.

Charakterystycznymi , a czasem jedynymi objawami mogą być: zmniejszenie wzrostu i deformacyjna zmiana sylwetki (pogłębienie kifozy piersiowej, zgarbienie) - jako efekt zmniejszenia się wysokości trzonu kręgu.

Złamania kompresyjne: przyczyny

Złamania kompresyjne kręgów powstają przede wszystkim z powodu urazów. Do złamania dochodzi najczęściej podczas upadków w pozycji siedzącej na pośladki (np. z krzesła) lub na wyprostowane nogi.

W przypadku takiej mechaniki urazu, kręgi poddane są działaniu dużej siły ściskającej, działającej wzdłuż długiej osi kręgosłupa. Gdy wytrzymałość kości zostanie przekroczona, trzony kręgów mogą się zapadać i zredukować swoją wysokość.

Do złamań kompresyjnych dochodzi najczęściej w obrębie lędźwiowego oraz dolnej części piersiowego odcinka kręgosłupa.

Ryzyko tego typu złamania jest znacząco wyższe u osób z osteoporozą - chorobą, w której dochodzi do stopniowego zmniejszania się gęstości mineralnej kości, co w konsekwencji przyczynia się do zwiększenia ich podatności na złamania.

Osteoporoza rozwija się typowo u kobiet w wieku pomenopauzalnym oraz rzadziej, u mężczyzn w zaawansowanym wieku. Czynniki ryzyka wystąpienia osteoporozy to:

Poza tym wpływ na pojawienie się osteoporozy mają choroby takie jak np.:

Złamania kompresyjne trzonów kręgów mogą również wystąpić na skutek patologicznego osłabienia tkanki kostnej spowodowanej przerzutami nowotworowymi do kręgosłupa.

Złamania kompresyjne: diagnostyka

Poza badaniem klinicznym oraz wywiadem chorobowym uwzględniającym także czynniki ryzyka, do postawienia rozpoznania może wystarczyć standardowe zdjęcie RTG kręgosłupa.

W obrazie radiologicznym kręgi, które uległy złamaniu kompresyjnemu przybierają charakterystyczny "klinowaty" kształt. Wynika to z faktu, iż poddane działaniu kompresji trzony kręgów zapadają się zwykle w swojej przedniej części.

Złamania kompresyjne: leczenie

Na wybór odpowiedniej metody leczenia ma wpływ kilka czynników takich jak mi.in: wiek chorego, charakter złamania, obecność zaburzeń neurologicznych czy współwystępowanie osteoporozy.

Leczenie złamania kompresyjnego może mieć charakter zachowawczy i obejmować:

  • odpoczynek
  • odciążenie i stabilizację kręgosłupa - w tym stosowanie gorsetów ortopedycznych - gorsetu Jevetta
  • leczenie przeciwbólowe
  • zabiegi rehabilitacyjne
  • leczenie farmakologiczne osteoporozy

Do chirurgicznych metod leczenia należą:

  • klasyczne metody stabilizacja za pomocą np. śrub

Oraz stosowane przede wszystkim w złamaniach osteoporotycznych:

  • wertebroplastyka
  • kifoplastyka

Powyższe dwa typy zabiegów są domeną neurochirurgów i ortopedów. Cechuje je mała inwazyjność. Polegają one wprowadzeniu do złamanego trzonu cementu kostnego za pomocą specjalnych trokarów.

Zabiegi te wykonywane pod kontrolą promieni rentgenowskich, a do ich przeprowadzenia wystarczy niewielkich rozmiarów nakłucie skóry.

Pacjenci szybko wracają do aktywności fizycznej i zdecydowanej większości przypadków odczuwają zredukowanie natężenia bólu.

Ich zasadnicze cele to stabilizacja, zniesienie dolegliwości bólowych i odtworzenie wysokości trzonu (w przypadku kifoplastyki).

Wertebroplastyka jest zwykle wykonywana w znieczuleniu miejscowym (znosi to ryzyko znieczulenia ogólnego u osób starszych i obciążonych innymi chorobami), lecz zapewnia ona tylko stabilizacje.

W kifoplastyce wykorzystuje się dodatkowo element "rozprężania" zapadniętego kręgu balonem, co pozwala na odtworzenie jego wysokości. Wymaga to jednak zastosowania znieczulenia ogólnego.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019

Materiał partnerski

KOMENTARZE