Co podać na śniadanie wielkanocne? 5 tradycyjnych polskich potraw

2019-04-17 9:52 Anna Sierant | Monika Majewska

Śniadanie wielkanocne to uroczysty posiłek, którym rozpoczynamy święta Wielkiej Nocy. Na tradycyjnym wielkanocnym stole powinna znaleźć się święconka, którą dzielimy się z bliskimi. Zobacz, co jeszcze należy podać na śniadanie wielkanocne. Jakie są tradycyjne potrawy wielkanocne?

Śniadanie wielkanocne to posiłek, którym rozpoczynamy Wielką Niedzielę. Tradycyjnie w jego trakcie spożywamy poświęcone dzień wcześniej potrawy. Dlaczego akurat wielkanocne śniadanie jest tak ważnym momentem celebracji świąt wielkanocnych? Tradycja ta ma swoje źródło w Biblii: jak czytamy w Ewangelii św. Jana, zmartwychwstały Chrystus pojawił się o świcie nad Jeziorem Tyberiadzkim. Chrystus przygotował tam dla swoich uczniów rybę i chleb, które później wspólnie spożyli. W podobny sposób - również porannym posiłkiem po mszy rezurekcyjnej - chrześcijanie chcą uczcić fakt pokonania przez Chrystusa śmierci. Śniadanie wielkanocne jest jedną z niewielu staropolskich wielkanocnych tradycji, które przetrwały do dzisiaj.

Co więc musi się znaleźć na wielkanocnym stole? Na pewno składniki święconki, czyli chleb, malowane jajka, wędliny, cukrowy baranek, ciasto wielkanocne oraz przyprawy: sól i pieprz.

1. Śniadanie wielkanocne: jajka

Jajka, podobnie jak samo śniadanie wielkanocne, ma wymiar symboliczny. Oznaczają nowe życie, podarowane swoim wyznawcom przez Chrystusa, nic wiec dziwnego, że słynne łacińskie przysłowie "ab ovo", czyli "od jajka" to po polsku "od początku". Wyznawcy prawosławia malują wielkanocne jajka na czerwono, ponieważ w jednej z przypowieści Maria Magdalena, gdy wróciła po zmartwychwstaniu Chrystusa do domu, zastała wszystkie jajka przefarbowane na ten właśnie kolor.

Królujące na wielkanocnym stole jajka można podawać w każdej postaci: na miękko, na twardo, w koszulkach lub faszerowane. Warto pamiętać, aby dodać do nich majonez lub sos tatarski. Na bazie jajek można przyrządzić pastę jajeczną lub różnorodne sałatki, np. jarzynową. Te potrawy z pewnością urozmaicą wielkanocne menu.

Co oznacza święcenie pokarmów?

To ci się przyda

Jajka faszerowane z szynką parmeńską

Składniki:

  • Jajko - 8 szt.
  • Majonez - 8 łyżeczek
  • Szynka parmeńska - 8 plasterków
  • Musztarda - 4 łyżeczki
  • Rzeżucha
  • Sól i pieprz

Sposób przygotowania:

Ugotuj jajka na twardo, lekko natłucz skorupki, a następnie zalej jaja zimną wodą i poczekaj minutę. Obierz jajka. Od każdego z jajek odetnij czubek, by umożliwić ich postawienie, a drugi koniec obetnij tak, by było widać żółtko. Wyjmij z jajek tyle żółtka, ile dasz radę, bez ich rozrywania. Końcówki jaj i żółtka ugnieć widelcem w misce, dodaj garść rzeżuchy, sól i pieprz do smaku. Wymieszaj musztardę z majonezem, połowę mieszanki dodaj do jajek, a resztę zostaw na później. Faszeruj jajka powstałą masą - umieść farsz w miejscu po żółtku. Złóż plastry szynki na pół i owiń je dookoła jajek. Ustaw jajka na talerzu, udekoruj rzeżuchą, polej dipem z musztardy i majonezu.

2. Śniadanie wielkanocne: biała kiełbasa

Podczas tego wiosennego poranka nie powinno zabraknąć wielkanocnej królowej stołu, czyli białej kiełbasy. Wiele wieków temu uchodziła za prawdziwy rarytas i pojawiała się tylko na stołach wielkanocnych w najbogatszych domach. Wokół powstania białej kiełbasy powstała nawet legenda: jej recepturę miał obmyślić Niemiec Sepp Moser, właściciel gospody, który, gdy zabrakło mu baranich jelit, używanych do stworzenia typowo niemieckiej kiełbasy, wykorzystał zamiast nich jelita wieprzowe. Bał się jednak, że kiełbasa pęknie podczas gotowania, więc tylko ją sparzył. Tak właśnie białą kiełbasę powinno się przygotowywać: nie gotować, a parzyć. Biała kiełbasa w wersji polskiej pojawiał się w 1893 roku, a przynajmniej tak datowany jest pierwszy o niej zapis. W Polsce farsz kiełbasy tworzy mięso wieprzowe, a przyprawiamy ją czosnkiem, majerankiem, pieprzem.

Warto skusić się także na pasztet i wszelkiego rodzaju szynki. Obowiązkowo w towarzystwie ćwikieł i chrzanu.

To ci się przyda

Jak przygotować białą kiełbasę?

  • Umieść kiełbasę w garnku i pozostaw do momentu, w którym woda zacznie się gotować, wtedy zakręć dopływ gazu/prądu pod garnkiem.
  • Od tej pory parz białą kiełbasę pod przykryciem od 20 do 30 minut.
  • Jeśli skórka kiełbasy stanie się biała z przezroczystej, będzie to oznaczało, że jest już przygotowana do spożycia.

3. Śniadanie wielkanocne: pasztet

Pasztet wywodzi się ze starożytnego Rzymu, ale do Polski trafiły jego bardziej współczesne odmiany z Francji. Francuzi przygotowywali pasztety z kurczaka, wieprzowiny, wołowiny, ale również z gęsich wątróbek. W Polsce największym powodzeniem cieszyły się pasztety w XVI wieku - przyrządzane na dworze królewskim przez francuskich kucharzy. Dzisiaj również Polacy chętnie spożywają tego typu wyroby, także z dodatkami w postaci śliwek, moreli, żurawiny.

To ci się przyda

Przepis na pasztet drobiowy z pieczarkami

Składniki:

  • Duży kurczak - 1 szt.
  • Wątróbki drobiowe - 30 dag
  • Marchew - 1 szt.
  • Pietruszka - 2 szt.
  • Seler - 1 szt. (wykrajamy kawałek)
  • Jajko - 3 szt.
  • Bułka kajzerka - 1 szt.
  • Masło - 1/4 kostki
  • Boczek wędzony - 20 dag
  • Pieczarki - 20 dag
  • Tymianek
  • Mielona gałka muszkatołowa
  • Sól, pieprz
  • Sok z cytryny
  • Liść laurowy - 6 szt.
  • Pieprz czerwony w ziarnach
  • Tarta bułka i tłuszcz

Sposób przygotowania:

Kurczaka ugotuj z obranymi pietruszkami, marchwią i selerem do momentu aż będzie miękki. Następnie wyjmij go z wywaru, ostudź i usuń kości. Posiekaj cebulę, pokrój boczek i podsmaż je razem. 3 razy zmiel mięso z boczkiem, wątróbką, cebulą, warzywami z wywaru oraz bułką namoczoną w wywarze. Oczyść pieczarki, pokrój je, podsmaż na maśle, a następnie dodaj do masy pasztetowej. Wymieszaj całość z żółtkami utartymi z masłem i ubitymi na pianę białkami. Dopraw całość solą, pieprzem, gałką muszkatołową, sokiem z cytryny, tymiankiem. Przełóż masę do natłuszczonej wcześniej i wysypanej bułką tartą formy. Nagrzej piekarnik do temp. 180 stopni Celsjusza i piecz pasztet przez godzinę.

4. Śniadanie wielkanocne: żurek

Żurek to zupa, bez której trudno wyobrazić sobie obchodzenie świąt wielkanocnych w Polsce. Co ciekawe, kiedyś jadano go codziennie w czasie Wielkiego Postu, ale zupa ta miała zupełnie inną formę niż dzisiaj: była bardzo skromna, oczywiście bez żadnej mięsnej wkładki. Jako że żurek kojarzył się własnie z odmawianiem sobie innych smakowitości, nie spożywano go chętnie. Co więcej, żurek wielkanocny jako jeden z elementów świątecznego śniadania był właśnie symbolem zaprzestania odmawiania sobie różnych pyszności. Czasem nawet wylewano go na ziemię, gdy już na stole pojawiły się inne świąteczne potrawy.

Dziś wielkanocny żurek kojarzy się nam zupełnie inaczej i jemy go z chęcią. Przeczytajcie więc, jak przygotować wielkanocny żurek!

To ci się przyda

Przepis na wielkanocny żurek z białą kiełbasą

Składniki:

  • Biała kiełbasa - 4 szt.
  • Zakwas - 1 litr
  • Gęsta śmietana - 1 opakowanie
  • Liść laurowy
  • Czosnek - 4 ząbki
  • Łyżka majeranku
  • Liść laurowy
  • Ziele angielskie i pieprz - po 4 ziarna
  • Sól

Sposób przygotowania:

Kiełbasę zalej wodą, dodaj pieprz, liść laurowy, ziele i gotuj na małym ogniu przez 20 minut. Wyjmij kiełbasę, wlej zakwas, wrzuć zmiażdżony czosnek i gotuj wszystko przez 5 minut. Kiełbasę pokrój w plasterki, a majeranek rozetrzyj w dłoniach i dodaj do zupy. Całość dopraw śmietaną. Żurek możesz podawać z chlebem i ziemniakami.

5. Śniadanie wielkanocne: ciasta

Podczas wielkanocnego śniadania nie może też zabraknąć tego, na co tak długo czekaliśmy - świątecznych słodkości w postaci różnych ciast. Bez wątpienia jednym z najpopularniejszych jest baba wielkanocna, ale często decydujemy się też upiec sernik, mazurka czy makowiec. Zdarza się nam również przygotowywać deser pochodzący z Rosji i Ukrainy - paschę. Poniżej przedstawiamy przepis na mazurek chałwowy.

To ci się przyda

Przepis na mazurek kajmakowy Magdy Gessler

Składniki:

  • Mąka pszenna - 3 szklanki
  • Masło - 400 g
  • Żółtka - 4 szt.
  • Cukier - 1 szklanka
  • Słodkie skondensowane mleko - 1 puszka
  • Koniak - 35 ml
  • Czekolada mleczna - 1 tabliczka
  • Bakalie

    Sposób przygotowania:

    Masło, mąkę, żółtka i cukier wymieszaj, a następnie zagnieć. Ułóż z masy kształt kuli, owiń ją folią i na 4-5 godzin wstaw do lodówki. Następnie nagrzej piekarnik do 180 stopni Celsjusza, a wyjęte już z lodówki i schłodzone ciasto rozwałkuj na blacie posypanym mąką. Następnie wyłóż formę do ciasta papierem do pieczenia i przełóż na nią ciasto. Piecz je przez około 20 minut - aż uzyska złoty kolor.

    Następnie przystąp do tworzenia masy kajmakowej - wstaw do garnka puszkę mleka i zalej ją wodą, a następnie poddaj gotowaniu przez 4 godziny. Po ugotowaniu u wyjęciu masy z puszki dodaj do niej koniak i zmiksuj. Masę rozsmaruj na cieście. Polej ciasto rozpuszczoną wcześniej w rondelku czekoladą i udekoruj je rodzynkami.

    Czy artykuł był przydatny?
    Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

    NOWY NUMER

    W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

    Dowiedz się więcej
    Miesięcznik Zdrowie 10/2019
    KOMENTARZE
    kaśka
    |

    Fajnie obok potraw wielkanocnych sprawdzi się rzeżucha posiana w ozdobnym,wilkinowym koszyku. Można ją zjeść i w formie dekoracji również sprawdzi się idealnie

    Sabinkaa
    |

    Uwielbiam tradycyjne potrawy! Jednak w tym roku chciałabym zrobić coś nowego. Jak mi nie wyjdzie, to trudno. ;)

    kami
    |

    U mnie w domu często jadamy sernik na zimno, ale nigdy nie było go na Wielkanoc, będąc w gościnie tez nigdy nie bylo sernika na zimno, tradycyjny owszem, ale może czas to zmienić :)

    ktoś
    |

    Bardzo fajne :)
    Można żurek lub barszcz biały w chlebie
    POLECAM