Przyprawy egzotyczne: kurkuma, panch phoron, chmieli suneli, curry, alpinia galant, 5 smaków, garam masala, shichimi togarashi

2013-03-04 7:48 Michał Mazik, mgr inż. ogrodnictwa ze specjalizacją roślin przyprawowych i leczniczych

Przyprawy egzotyczne z najzwyklejszego nawet dania zrobią majstersztyk. Kurkuma, panch phoron, chmieli suneli, curry, alpinia galant, 5 smaków, garam masala, shichimi togarashi to przyprawy, które pojawiają się w przepisach kuchni chińskiej, tajskiej, japońskiej czy indyjskiej. Czy wiesz, jaki jest skład tych przypraw? I jak się je stosuje?

Egzotyczne przyprawy, takie jak kurkuma, panch phoron, chmieli suneli, curry, alpinia galant, 5 smaków, garam masala, shichimi togarashi kupisz teraz nawet w supermarkecie. Dzięki nim możesz wypróbować przepisy kuchni świata. Ale czy wiesz, jak stosować egzotyczne przyprawy i jaki jest ich skład?

Kurkuma długa

Kurkuma - produkowana z ostryżu długiego - od wieków jest ceniona w kuchni azjatyckiej. Przyprawa nie ma wielkich walorów smakowych, ale barwi potrawy na żółto lub pomarańczowo i wchodzi w skład curry. Ze względu na lecznicze właściwości jest stosowana przy żółtaczce, przeziębieniu, na lepsze krążenie i profilaktycznie przeciwnowotworowo.
Jak stosować kurkumę?

Przede wszystkim kurkumy używa się do barwienia ryżu i makaronu, chociaż w kuchni tajskiej i indyjskiej to popularny składnik sosów, sałatek i dań z owoców morza. Kurkuma jest tańszym substytutem szafranu. Jej szczyptę należy dodać do ryżu lub makaronu w czasie gotowania. W zależności od użytej ilości przyprawy makaron i ryż przybiorą barwę od jasnożółtej do ciemnopomarańczowej. Trzeba pamiętać, aby po gotowaniu dokładnie umyć naczynie, gdyż może barwić wodę jeszcze przy następnym użyciu.

Panch phoron

Panch phoron to mieszanka przypraw pochodząca z Bangladeszu, składająca się wyłącznie z nasion. Zawiera kozieradkę, kminek, gorczycę czarną, koper i czarnuszkę siewną.
Jak stosować?
Tradycyjnie panch phoron jest używana do przyprawiania wołowiny, kurczaka, ryb, soczewicy oraz innych warzyw. To często ta przyprawa nadaje specyficzny smak indyjskim potrawom.

Chmieli suneli

Chmieli suneli to egzotyczna mieszanka ceniona wśród narodów zakaukaskich. Często jest stosowana w kuchni gruzińskiej (np. do zupy charczo lub pasty adżika). Tradycyjna gruzińska przyprawa składa się z kilkunastu składników, ale w polskich sklepach sprzedawane są mieszanki zawierające tylko najważniejsze przyprawy: bazylię, majeranek, ostrą paprykę, bazylię, koper, kolendrę, szafran.
Jak stosować?
Mieszankę łatwo sporządzić w domu - przyprawy miesza się w równych proporcjach oprócz papryki i szafranu, których dodaje się odrobinę. Chmieli Suneli warto używać do przyprawiania bigosu, potraw mięsnych, sałatek i surówek oraz do kaszanki. Zapewnia potrawom mocny, ziołowy smak i intensywny aromat, więc nie można przesadzić z dodatkowym przyprawianiem dań.

Curry

Curry to prawdopodobnie najbardziej znana na świecie mieszanka przypraw. W Indiach jest ceniona od tysiącleci, a obecnie cieszy się popularnością nie tylko ze względu na wyszukany smak, ale również na właściwości antynowotworowe i przeciwtrądzikowe. W jej skład najczęściej wchodzą: imbir, pieprz czarny lub czerwony, kurkuma, kolendra, gorczyca czarna, kmin i chilli.
Jak stosować?
Curry ma szerokie zastosowanie - można nią przyprawiać dania z mięs i ryb, warzywa oraz sosy. Czasem służy do barwienia makaronu i ryżu.

Alpinia galant - zamiast imbiru

Alpinia galant jest to warzywo przyprawowe nazywane także dzikim kardamonem, uprawiane ze względu na cenne kłącze. Uprawa alpinii jest możliwa również w Polsce - w ogrzewanych szklarniach. Roślina jest znana od tysiącleci w Chinach, uznawana za afrodyzjak. Działa również korzystnie na organizm przy dolegliwościach żołądkowych.
Jak stosować?
Alpinii galant można używać zamiast imbiru (często w kuchni tajskiej) do przyprawiania wielu potraw, np. zup, sosów, potraw mięsnych i dań z fasolą. Co ciekawe - dziki kardamon służy do aromatyzowania słynnej rosyjskiej nalewki Nastojki. Kłącza przed użyciem powinny być obrane ze skórki. Alpinia może być stosowana rozdrobniona, w kawałkach lub mielona - zarówno świeża, jak i zasuszona. Nie należy używać jej jednak w dużej ilości, gdyż ma piekący, gorzkawy smak.

Chińska przyprawa 5 smaków

W jej skład wchodzą dostępne i znane przyprawy: koper włoski, pieprz czarny, mielone goździki, cynamon i kmin rzymski. Zmieszane w jednakowych proporcjach wzbogacają dania o pięć podstawowych smaków: słodki, gorzki, słony, kwaśny i ostry. Mieszanka największą popularność (poza Chinami) zdobyła w Wietnamie.
Jak stosować?
Mieszankę dodaje się do mięs, sosów, marynat i aromatycznych zup. Przyprawy powinno się dodawać pod koniec gotowania.

Garam masala

Garam masala, hinduska mieszanka przypraw zawiera zwykle kardamon, kmin, kolendrę, pieprz czarny, mielone goździki i cynamon. Mieszankę można przyrządzić samemu lub kupić gotową. 
Jak stosować?
Zwykle służy do przyprawiania mięs i innych pikantnych dań, ale można jej też używać do aromatyzowania napojów:kawy, herbaty, czekolady i kakao. Mieszankę powinno się dodawać do potraw pod koniec gotowania, a do napojów kilka minut po zalaniu wrzątkiem. Pod wpływem temperatury przyprawy tracą część swoich właściwości smakowych i leczniczych.

Shichimi togarashi

Shichimi togarashi to japońska odpowiedź na chińską przyprawę 5 smaków. Mieszanka "7 smaków" zawiera pieprz czerwony, imbir, mieloną skórkę z mandarynki, czarny sezam, glony, biały sezam i pieprz syczuański. W zależności od proporcji ma mniej lub bardziej intensywny, ostry smak.
Jak stosować?
Shichimi togarashi to bardzo dobra przyprawa do potraw z grilla. Oprócz tego warto nią przyprawiać sosy, zupy, potrawy mączne i sałatki. Podczas gotowania lub smażenia powinno się ją stosować na końcu. Nie należy jej używać w dużej ilości, by nie zdominowała smaku dania.

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie! Z kodem rabatowym: "wiosna" tylko 2,50 zł za 96 stron porad o zdrowiu! Dodatkowo otrzymasz dostęp do numerów archiwalnych. W nr 4/2020 „Zdrowia m.in.: poradnik alergika, choroby zakaźne pod lupą, „młody” zawał serca, mity o recyklingu.

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 4/2020
KOMENTARZE
Flora
|

Trele morele, piszą takie bzdury a potem ludzie po szczypcie kurkumy raz na kilka dni liczą na jej działanie antynowotworowe. Żeby cokolwiek zdziałała trzeba jeść codziennie i to trochę więcej niż szczyptę. To samo z tymi suplementami typu Kenay czy Curcumin complex czy inne g*wna, żeby cokolwiek zadziałało trzeba by jeść pół opakowania dziennie, a nie dwie tabletki :/

Henryk
|

Do jakich potraw można dodawać kurkumę ,mnie ona bardzo podoba się dodana do sosów,jestem jednak ciekawy czy to jedyny sposób jej użytkowania?