Dlaczego chipsy są niezdrowe?

2 komentarze
Autor: Aleksandra Żyłowska, dietetyk

Chipsy zawierają dużo soli, tłuszczów trans i rakotwórczego akrylamidu. Są niezdrowe i bardzo kaloryczne. Wszyscy o tym wiemy, nie przeszkadza nam to jednak w chrupaniu. Bo kto potrafi się oprzeć chipsom? Okazuje się, że ulubiona przekąska wielu Polaków nie tylko źle wpływa na zdrowie, ale może uzależniać.

Dlaczego chipsy są niezdrowe?

O tym, że chipsy są niezdrowe, wie każdy, nawet dzieci. Mają zły wpływ na masę ciała i układ krążenia. Dlaczego tak się dzieje? Co w składzie chipsów powoduje, że dla naszego organizmu są dużym zagrożeniem? I dlaczego w zasadzie nie jesteśmy w stanie zjeść kilku chipsów, a kończymy dopiero wtedy, gdy na dnie paczki pozostają okruszki?

Co kryje się w chipsach?

Wydawałoby się, że to tylko poczciwy ziemniak. Spójrzmy zatem na skład przykładowych chipsów o smaku zielonej cebulki: "ziemniaki, olej roślinny palmowy, olej roślinny słonecznikowy, preparat aromatyzujący o smaku zielonej cebulki [cebula w proszku, serwatka w proszku (z mleka), laktoza w proszku (z mleka), cukier, mleko w proszku, wzmacniacze smaku (glutaminian monosodowy, 5'-rybonukleotydy disodowe), aromaty, ser w proszku (z mleka), regulatory kwasowości (kwas cytrynowy, kwas jabłkowy), barwniki (annato, ekstrakt z papryki), czosnek w proszku, olej sojowy, maltodekstryna], sól".

Ziemniaki

Podstawowym składnikiem chipsów są oczywiście ziemniaki. Ziemniak sam w sobie nie jest groźny. Przeciętna porcja obiadowa gotowanych ziemniaków (150 g) dostarcza ok. 130 kcal, dużo potasu i połowę dziennego zapotrzebowania na witaminę C. Często jednak do produkcji chipsów nie wykorzystuje się krojonych w plasterki ziemniaków, a pulpę lub płatki ziemniaczane, które formuje się w odpowiedni kształt, np. tak, aby idealnie pasowały do tuby. Im więcej procesów przetwarzania, tym mniej wartości odżywczych pozostaje w produkcie końcowym.

Olej – źródło niezdrowych tłuszczów trans

Olej jest już na drugim miejscu w składzie, co oznacza, że w produkcie jest go bardzo dużo. Chipsy zawierają przeważnie ponad 30% oleju. W dużej mierze to właśnie tłuszcz wpływa na ogromną kaloryczność chipsów (500-550 kcal/100 g).

100 g chipsów to aż 500-550 kcal.

Niezbyt duża paczka dostarcza tyle samo kalorii, co porządny dwudaniowy obiad. A niedługo po jej zjedzeniu znowu jesteśmy głodni. Niekontrolowane jedzenie chipsów bardzo łatwo prowadzi do nadwagi. Tłuszcze stosowane do smażenia chipsów to tanie utwardzone oleje roślinne, np. olej palmowy. W temperaturze pokojowej mają one stałą konsystencję, dlatego chipsy przyjemnie chrupią, są trwalsze, a olej z nich nie spływa. Proces utwardzenia (uwodornienia) powoduje, że w olejach powstają w dużej ilości bardzo szkodliwe tłuszcze trans. Ich spożycie powoduje powstawanie blaszki miażdżycowej i zwiększa ryzyko miażdżycy, zawału i innych chorób układu sercowo-naczyniowego. Tłuszcze trans podnoszą poziom cholesterolu ogółem, „złego” cholesterolu LDL i obniżają stężenie „dobrego” cholesterolu HDL we krwi. Są odpowiedzialne za podtrzymywanie przewlekłych procesów zapalnych w organizmie i obniżanie odporności.

Sól i przyprawy

Dzienna zalecana ilość soli w diecie to 5 g. Dotyczy to zarówno soli zawartej w produktach spożywczych, jak i dodawanej do przygotowywanych potraw. Przeciętna polska dieta dostarcza natomiast 15 g soli. To dużo, tym bardziej że często nie mamy świadomości, jak wiele sodu znajduje się w żywności i dodatkowo beztrosko dosalamy. W chipsach ilość soli jest alarmująca. 100 g tej przekąski dostarcza około 2 gramów soli, czyli aż 40% dziennego zapotrzebowania. Nadmiar chlorku sodu w diecie jest przyczyną zatrzymywania płynów w organizmie i związanego z tym uczucia opuchnięcia i ciężkości, może prowadzić do problemów z nerkami i do nadciśnienia. Co ważne, problemy z nadciśnieniem nie dotyczą tylko ludzi w dojrzałym wieku. Coraz częściej dotykają one dzieci. Nieodzownym składnikiem mieszanki przyprawowej w chipsach jest glutaminian sodu, czyli wzmacniacz smaku. Nie wiadomo do końca, jakie ilości mogą wywierać negatywny wpływ na organizm człowieka, ale składnik ten jest bardzo powszechnym dodatkiem i trzeba uważać, żeby nie przesadzić z jego spożyciem. Co do przypraw, rzadko są to w pełni naturalne składniki. Im bardziej wymyślny smak, tym dłuższy i „ciekawszy” skład preparatu aromatyzującego. O ile chipsy solone nie mają w składzie podejrzanych mieszanek, o tyle uzyskanie smaku kebabu, boczku czy jogurtu wymaga sporego zaangażowania chemika.

http://www.poradnikzdrowie.pl/zywienie/co-jesz/tluszcze-trans-sa-niebezpieczne-gdzie-wystepuja-tluszcze-trans_37678.html

Akrylamid – zagrożenie nowotworem

Akrylamid to związek, który powstaje w żywności w wysokiej temperaturze podczas smażenia i pieczenia w tzw. reakcji Maillarda. Biorą w niej udział cukry i aminokwas asparagina, a efektem jest charakterystyczne brązowienie i chrupkość, np. skórki chleba. Tyle że chleb zawiera ok. 20 µg akrylamidu w 1 kg, a chipsy nawet 3500 µg/kg. Chrupki kukurydziane, które tak lubimy dawać dzieciom, mają w składzie aż 2400 µg akrylamidu w 1 kg. Akrylamid działa toksycznie na układ nerwowy, a długotrwała ekspozycja na ten związek powoduje uszkodzenie centralnego i obwodowego układu nerwowego. Powoduje także zwiększone ryzyko zachorowania na nowotwory, m.in. tarczycy, jąder, płuc, skóry i piersi.

Czy chipsy mogą uzależniać?

Często pierwszą przyczyną, dla której sięgamy po chipsy, jest przyjemność płynąca z ich jedzenia. Lubimy chrupać. Lubimy charakterystyczne połączenie tłuszczu, cukru i soli, które jest źródłem przyjemności dla mózgu. Stwierdzono także, że podczas trawienia chipsów w jelitach wydzielają się związki opioidowe podobne do substancji aktywnej marihuany. Wszystko to sprawia, że chipsów nie można przestać jeść i mimo dobrych chęci kończymy jedzenie dopiero po całkowitym opróżnieniu paczki. Grupa niezdrowych produktów, których nie można przestać jeść, doczekała się nawet swojej angielskiej nazwy: moreishness. Chipsy w pewnych aspektach działają na mózg jak alkohol czy narkotyki – podczas ich jedzenia pobudzany jest ośrodek nagrody odpowiedzialny za uczucie przyjemności i wywoływanie uzależnień. Potwierdzono to w badaniach na szczurach, które karmiono chipsami. Objadanie się dla przyjemności jako zaburzenie również zyskało swoją nazwę – to hiperfagia hedoniczna. Częste jedzenie chipsów niestety może do niej doprowadzić.

Czym zastąpić chipsy?

Sięganie po przekąski podczas oglądania filmu, picia piwa i spotkań ze znajomymi to niemal rytuał. Rzadko chcemy z tego rezygnować. Aby uchronić swoje zdrowie i wagę przed nieprzyjemnymi konsekwencjami, warto zamienić chipsy na inne przekąski. Wartościowe i smaczne będą np.:

  • suszone warzywa w przyprawach, np. marchewka i burak, do kupienia w sklepie,
  • chipsy z jarmużu,
  • chipsy z batatów,
  • pieczone warzywa pokrojone w plasterki z dodatkiem przypraw i oliwy, np. marchewka, pietruszka, seler,
  • surowe warzywa jak marchewka, ogórek, seler naciowy czy papryka pokrojone w słupki i maczane w sosie czosnkowym przygotowanym z jogurtu,
  • plastry cukinii zapiekane z pomidorem i mozzarellą,
  • oliwki nadziane na wykałaczki,
  • pieczona ciecierzyca z przyprawami.
Polecamy
Dietetyczne przekąski – przepisy na fit przekąski do 150 kcal

Dietetyczne przekąski – przepisy na fit przekąski do 150 kcal

Dietetyczne przekąski to zdrowa i smaczna alternatywa dla tuczących chipsów i słodyczy. Oprócz tego, że mają mało kalorii, zawierają cenne ...

Ocena: 0
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 19.09.2016

Komentarze (1 - 2 z 2)
Sankio, 04.02.2018 23.06
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
"W temperaturze pokojowej mają one stałą konsystencję, dlatego chipsy przyjemnie chrupią" "Akrylamid to związek, który powstaje w żywności w wysokiej temperaturze podczas smażenia i pieczenia w tzw. reakcji Maillarda. Biorą w niej udział cukry i aminokwas asparagina, a efektem jest charakterystyczne brązowienie i chrupkość, np. skórki chleba." Szanowna Pani, uprzejmie proszę o sprostowanie wypisanych w artykule, a powyżej zaznaczonych nieścisłości. Ad 1 - czyli gdy usmażę cieniutkie plastry ziemniaków na oleju rzepakowym, nie będą chrupały? Bo to sugeruje to zdanie! Ad 2. W stylistycznej nieścisłości napisała Pani, iż tylko asparagina bierze udział w reakcji Maillarda, podczas gdy biorą w niej udział inne aminokwasy również. A akurat wynikiem obecności asparaginy jest wspomniany akrylamid. Z przykrością stwierdzam, że o ile wpływ określonych związków na organizm człowieka jest dietetykom świetnie znany, to gdy usiłują pisać o procesach przetwarzania żywności, jest już znacznie gorzej. Mimo to artykuł cechuje się nieczęstą poprawnością merytoryczną. Z wyrazami szacunku, dr inż. Maciej Kuligowski, Wydział Nauk o Żywności i Żywieniu, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
 
Krzysztof, 21.10.2017 18.24
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Na ogół żywię się bardzo zdrowo. Moja dieta to warzywa, owoce i nasiona. Jednak lubię od czasu do czasu zjeść sobie chipsy solone. W składzie mają jedynie olej słonecznikowy, ziemniaki i sól. Dużo lepszy niż popularne lays czy inne, a są najtańsze w lidlu ; )
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Siemię lniane - właściwości odżywcze. Jak pić i stosować siemię lniane? Siemię lniane - właściwości odżywcze. Jak pić i stosować siemię lniane?

Siemię lniane to malutkie nasionka lnu, których właściwości zdrowotne i wartości odżywcze powinny...

więcej

371

CZEREŚNIE - owoce dobre na stawy, tarczycę i młodą skórę CZEREŚNIE - owoce dobre na stawy, tarczycę i młodą skórę

Choć czereśnie w 80 proc. składają się z wody - owoce te są kopalnią witamin i soli mineralnych....

więcej

232

CZEREŚNIE i WIŚNIE wpływają dobroczynnie na serce, nerki i stawy CZEREŚNIE i WIŚNIE wpływają dobroczynnie na serce, nerki i stawy

Czereśnie i wiśnie należą do najbardziej wartościowych owoców. Pozytywnie wpływają na nasze zdrowie...

więcej

225

Indeks glikemiczny (IG): TABELA. Jakie produkty mają niski IG? Indeks glikemiczny (IG): TABELA. Jakie produkty mają niski IG?

Indeks glikemiczny (IG) to wskaźnik, który informuje o tym, jak gwałtownie po spożyciu danego...

więcej

218

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Jeśli nie masz bóli brzucha, kolek podwyższonej temperatury, to miejmy nadzieję, że folia się przemieszcza do jelit. Obserwuj więc swój kał bacznie, codziennie. Pasaż jelitowy może trwać nawet...

Forum
data

Czerwiec 16, 2018

Tran jest zdrowy, tylko trzeba dobry wybrać, żeby pochodził z dorszy i no i nie z hodowli, tylko takich wolno żyjących. Wtedy mamy pewność, że nie są niczym zanieczyszczone. Mollersa te wszystkie wymagania spełnia, dlatego ja go kupuję od lat.

data

Czerwiec 15, 2018

Owoce i warzywa mają tylko 15% minerałów w stosunku do ery przedunijnej, a więc ciężko jedząc takie napompowane 3 pierwiastkami i wodą produkty uzupełnić minerały oraz witaminy. Dziś suplementacja jest potrzebna coraz większej liczbie ludzi. Witaminę C polecam kupić w sklepie internetowym...

data

Czerwiec 11, 2018

Witam Pisze w sprawie kapsułek z ziołami które chciałbym sam robić, a mianowicie chodzi mi o to gdzie mógłbym się dowiedzieć czy moje kapsułki działają i jaki maja wpływ na organizm, czy jest jakaś instytucja do której można wysłać dana partie i uzyskać od nich odpowiedz ?...

data

Czerwiec 06, 2018

Trzeba pamiętać, żeby zażywać ruchu i dbać o dobrą dietę. Biorę też ecomer, żeby wzmacniać odporność w szczególności w okresach jesienno-zimowych kiedy infekcje się najczęściej zdarzają.

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody TIME S.A. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody TIME S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.