Choroba Duhringa, czyli skórny przejaw nietolerancji glutenu

2020-06-12 10:38 Marta Uler

Choroba Duhringa, czyli opryszczkowate zapalenie skóry to choroba wynikająca z nietolerancji glutenu. Często nazywa się ją skórną postacią celiakii. Choroba Duhringa objawia się charakterystycznymi, występującymi symetrycznie i swędzącymi zmianami skórnymi. Leczenie choroby Duhringa polega przede wszystkim na stosowaniu przez całe życie diety bezglutenowej.

Choroba Duhringa czyli opryszczkowate zapalenie skóry (łac. dermatitis herpetiformis) to choroba glutenozależna. Jej przyczyną jest nietolerancja glutenu, czyli białka występującego w zbożach, tak jak w celiakii. Często wręcz określana jest jako skórna manifestacja celiakii (choroby trzewnej). Naukowcy są w tej kwestii podzieleni, niemniej "klasyczna" celiakia, przebiegająca z uporczywą biegunką (która w chorobie Duhringa często nie występuje) ma to samo podłoże, co opryszczkowe zapalenie skóry.

W Polsce choroba Duhringa, jak i pozostałe przypadłości wynikające z problemów z trawieniem glutenu, rzadko są właściwie diagnozowane i odpowiednio leczone za pomocą diety.

Choroba Duhringa ujawnia się najczęściej między 14. a 40. rokiem życia. Jako choroba genetyczna często występuje w rodzinach, w których ktoś już choruje na celiakię. W chorobie tej występują te same markery serologiczne, co w celiakii.

Spis treści

  1. Choroba Duhringa: objawy
  2. Leczenie choroby Duhringa
  3. Choroba DUhringa a inne choroby glutenozależne

Choroba Duhringa: objawy

Objawy opryszczkowatego zapalenia skóry to:

  • Pęcherzyki wypełnione płynem, rumień, pokrzywka (różowe lub białe zmiany wyniosłe ponad powierzchnię zdrowej skóry) bądź grudki - często bardzo swędzące (chory drapie się prowadząc do tworzenia się strupów i blizn)
  • Charakterystyczne, symetryczne umiejscowienie powyższych zmian: kolana, łokcie, okolice kości krzyżowej, pośladki (bardzo typowe!), czasem całe plecy, albo tylko okolica łopatek, twarz i owłosiona skóra głowy.
  • Około 10% pacjentów oprócz tych objawów skarży się także na dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, wynikające z poważnego uszkodzenia lub całkowitego zaniku kosmków jelitowych. Podobnie jak w celiakii, objawy zaniku kosmków mogą być nietypowe (niedokrwistość, osłabienie, depresja), jednak zespół złego wchłaniania nie występuje rzadziej niż w przebiegu choroby trzewnej.
  • Współwystępowanie defektów szkliwa, tak jak u chorych na celiakię – nawet 50% osób z chorobą Duhringa ma takie problemy z zębami.
  • Nasilenie zmian na skórze po zażyciu leków lub pokarmu zawierającego duże ilości jodu (np. ryb morskich, owoców morza).

Leczenie choroby Duhringa

Podstawą leczenia skórnej manifestacji nietolerancji glutenu jest dietoterapia, a więc ścisła dieta bezglutenowa i często, przynajmniej początkowo, także bez laktozy. Eliminacja glutenu wpływa na stan jelit, a wtórnie - na skórę. Jednak na efekty trzeba trochę poczekać.

Dopiero po około 6 miesiącach stosowania diety zaczynają ustępować zmiany skórne. Czasem jednak może trwać to dłużej, nawet kilka lat, wszystko zależy od zaawansowania choroby. W leczeniu choroby Duhringa należy także ograniczyć spożycie jodu, niekiedy, gdy objawy są bardzo uciążliwe, konieczne jest dołączenie leczenia farmakologicznego, np. maści przeciświądowych czy sulfonamidów, które poprawiają wygląd skóry, ale leczą jedynie objawowo. Ponieważ objawy skórne u osób z chorobą Duhringa zaostrza jod, niewskazane jest w ich przypadku przebywanie nad morzem.

Po kilku miesiącach diety wykluczającej gluten i laktozę, gdy kosmki się zaczną regenerować, coraz lepiej będzie także działać laktaza i tolerancja produktów mlecznych poprawi się. Wtedy, pomału, można zacząć wprowadzać do diety laktozę.

Na czym polega dieta bezglutenowa? W diecie bezglutenowej - bezwzględnie! - zabronione jest spożywanie produktów zawierających pszenicę, żyto, jęczmień oraz owies. Choć sam w sobie owies glutenu nie zawiera, w polskich warunkach zawsze jest nim zanieczyszczony - aczkolwiek można dostać "czysty", produkuje go fińska firma Provena. Inny problem z owsem polega na tym, że zawiera on białko aweninę, bardzo podobne w budowie do glutenu, i często osoby, które nie tolerują glutenu reagują także na aweninę. Produkty bezglutenowe oznaczone są symbolem przekreślonego kłosa.

Choroba DUhringa a inne choroby glutenozależne

Wiele osób jest nieświadomych swojej choroby. Wynika to przede wszystkim z niedoskonałości diagnostyki, ale i z powodu nietypowych objawów, które dotyczą nie tylko układu pokarmowego, jak zwykło się sądzić. Celiakia może czasem przebiegać bez biegunki, ale jednocześnie wywoływać niedobory witamin i składników mineralnych, co wynika z ich niedostatecznego wchłaniania w przewodzie pokarmowym. Może to prowadzić do anemii spowodowanej niedoborem kwasu foliowego i żelaza, do chorób kości wynikających z braku wapnia i/lub witaminy D czy też zaburzeń krzepliwości krwi wskutek nieprzyswajania witaminy K (tzw. "wiele twarzy celiakii").

Nietolerancja glutenu może objawiać się także problemami neurologicznymi, a nawet psychicznymi. Bywa również powiązana z takimi chorobami jak:

Bardzo często, niemal zawsze, idzie w parze z nietolerancją laktozy, ponieważ enzym rozkładający ten cukier mleczny, laktaza, znajduje się na czubkach kosmków jelitowych. Jeśli kosmki są spłaszczone, uszkodzone, zniszczenie obejmuje także ten enzym.

Podział chorób glutenozależnych

1. Choroby glutenozależne autoimmunologiczne

a) celiakia
b) choroba Duhringa
c) ataksja glutenowa

2. Choroby glutenozależne alergiczne

a) alergia oddechowa
b) alergia pokarmowa
c) WDEIA (Wheat dependent exercise-induced anaphylaxis) – anafilaksja zależna od pszenicy indukowana wysiłkiem
d) pokrzywka kontaktowa

3. Choroby ani autoimmunologiczne, ani alergiczne (wrodzone?)

a) nadwrażliwość na gluten

UWAGA
Alergia na gluten, nadwrażliwość na gluten i celiakia to inne choroby, ale wszystkie wynikają z nietolerancji glutenu.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie  6/2020
KOMENTARZE