Układ nerwowy

Mózg jest – całkiem słusznie – uznawany za najważniejszy z ludzkich organów. Mózgowie człowieka pełni wiele skomplikowanych funkcji, nie budzi więc zapewne zdziwienia to, jak złożona jest budowa mózgowia. Zasadniczo wyróżnia się trzy części mózgowia: mózg właściwy, międzymózgowie oraz pień mózgu – każda z nich odróżnia się budową, ale i pełnioną funkcją.
Układ somatyczny (somatyczny układ nerwowy) to jedna z wyodrębnianych funkcjonalnych części układu nerwowego - mówiąc najogólniej, odpowiada on za odbiór doznań ze środowiska zewnętrznego oraz za wykonywanie zaplanowanych, zależnych od naszej woli, czynności. Co jednak dokładnie wchodzi w skład somatycznego układu nerwowego?
Odruchy bezwarunkowe to reakcje, które zachodzą bez udziału naszej woli - ich przykładem jest sytuacja, w której cofamy kończynę od gorącego naczynia po tym, kiedy to przypadkowo go dotkniemy. Z odruchami bezwarunkowymi przychodzimy po prostu na świat - nie musimy się ich uczyć. Pozostaje jednak pytanie: w jakim mechanizmie zachodzą odruchy bezwarunkowe?
Udar pnia mózgu stanowi jedną z najpoważniejszych postaci udaru mózgu – w strukturze tej zlokalizowane są ważne dla podstawowych czynności życiowych ośrodki, w związku z czym jej uszkodzenie może prowadzić nawet i do śmierci. Szczęśliwie udar pnia mózgu jest stosunkowo rzadki wśród udarów wszystkich części ośrodkowego układu nerwowego. Jakie jednak mogą przyczyny tej choroby i jakie dolegliwości sugerować mogą właśnie udar pnia mózgu?
Odruchy warunkowe są automatycznie wykonywanymi przez nas czynnościami, których uczymy się w trakcie naszego życia. Mówi się o nich od czasu, kiedy to - pierwotnie u zwierząt - zaobserwował je Iwan Pawłow. Jakie jednak nasze reakcje można uznawać za odruchy warunkowe i w jakim mechanizmie się ich uczymy?
Ośrodkowy układ nerwowy (OUN) to centrum zarządzania całym organizmem – w jego skład wchodzą mózgowie oraz rdzeń kręgowy i to właśnie te dwie struktury decydują o tym jakie bodźce odbieramy ze środowiska, jak i o tym, jak przebiegają nasze zaplanowane ruchy czy jak często oddychamy. Jakie jednak dokładnie elementy wchodzą w skład ośrodkowego układu nerwowego? Jakie wyróżnia się schorzenia OUN?
Paraliż Todda inaczej porażenie Todda lub porażenie ponapadowe Todda zazwyczaj wzbudza duży niepokój - jego objawy przypominają bowiem dolegliwości, które spotykane są u osób doświadczających udaru mózgu. W praktyce jednak porażenie Todda jest zdecydowanie niegroźne i stanowi ono zazwyczaj następstwo napadu padaczkowego. Czym charakteryzuje się jednak ten problem i czy osoby, u których do niego dojdzie, wymagają wdrożenia jakiegoś leczenia?
Tężyczka to choroba, w przebiegu której dochodzi m.in. do mrowienia lub drętwienia twarzy i kończyn, a także do skurczów mięśni różnych części ciała. Niestety, są to objawy niespecyficzne i wskazują na wiele chorób, w związku z tym wczesne rozpoznanie tężyczki (zwłaszcza postaci utajnionej) nie jest łatwe. Jakie są przyczyny tężyczki? Jak rozpoznać jej pozostałe objawy? Na czym polega leczenie tej choroby?
Choroba lokomocyjna (kinetoza) dotyka przede wszystkim dzieci, ale co dziesiąty dorosły z niej "nie wyrasta". Gdy dłużej jedzie samochodem, płynie statkiem czy leci samolotem - czuje się fatalnie,ma zawroty głowy, męczą do nudności i wymioty. Chorobie lokomocyjnej nie zawsze można w pełni zapobiec, ale zawsze warto złagodzić dolegliwości.
Układ pozapiramidowy - razem z układem piramidowym - nadzorują przebieg wykonywanych przez nas, rozmaitych ruchów. W codziennym życiu raczej nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak istotne jest funkcjonowanie układu pozapiramidowego, tymczasem struktura ta odpowiedzialna jest za usprawnianie przebiegu naszych ruchów - odpowiada ona bowiem za to, że pewne ruchy wykonywać możemy po prostu automatycznie. jakie jeszcze funkcje pełni układ pozapiramidowy i jaka jest jego budowa?
Układ piramidowy – razem z układem pozapiramidowym - odgrywa rolę w kontrolowaniu tego, jak przebiegają podejmowane przez nas różne czynności ruchowe. Wyróżnia się w jego obrębie dwie główne drogi, którymi są droga korowo-jądrowa oraz droga korowo-rdzeniowa. Za co dokładnie odpowiada układ piramidowy i jakie objawy pojawiają się wtedy, gdy dojdzie do jego uszkodzenia?
Na nasze pytania odpowiedziała doc. Ewa Nagańska z Kliniki Neurologii i Epileptologii SPSK CMKP w Warszawie, Członek Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Epileptologii.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019

Materiał partnerski