Pacjent z podejrzeniem jaskry. Obserwacja w kierunku jaskry

Należy zdawać sobie sprawę z tego, że już sam fakt, iż pacjent jest obserwowany w kierunku jaskry i że regularnie poddaje się badaniom specjalistycznym, w znaczący sposób zmniejsza ryzyko ślepoty z powodu jaskry. Większość przypadków ślepoty występuje bowiem u pacjentów, którzy nie byli regularnie badani okulistycznie.

Wobec kogo i kiedy rozpoczyna się obserwację w kierunku jaskry? Pacjent obserwowany w kierunku jaskry to osoba dorosła, u której stwierdza się w badaniu okulistycznym objawy mogące budzić podejrzenie o tę chorobę. Objawami tymi są:

  • ciśnienie wewnątrzgałkowe powyżej 22 mmHg
  • nieprawidłowy wygląd nerwów wzrokowych (poszerzenie zagłębienia, widoczna blaszka sitowa, nieprawidłowy wynik badania tomografii laserowej HRT)
  • nieprawidłowy obraz warstwy włókien nerwowych siatkówki, stwierdzony w badaniu polarymetrii laserowej GDx
  • jaskrowe nieprawidłowości stwierdzane w badaniu pola widzenia FDT.

Ważny jest również dokładny wywiad z pacjentem, w którym należy się m.in. dowiedzieć, czy w rodzinie pacjenta były wcześniej zachorowania na jaskrę, czy pacjent jest zdrowy, czy leczy się z powodu jakiś chorób ogólnoustrojowych, lub czy ma naczyniowe czynniki ryzyka w postaci migrenowych bólów głowy, marznących rąk i stóp, niskiego ciśnienia tętniczego lub przewlekłego narażenia na stres.

Obserwacja ciśnienia wewnątrzgałkowego i ocena nerwu wzrokowego

Jeżeli u pacjenta zostanie stwierdzone podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, to nie jest to jeszcze wystarczający objaw, aby rozpoznać jaskrę i ją leczyć. Badania kliniczne dowodzą jednak, że im wyższe jest ciśnienie w oku i im dłużej się ono utrzymuje, tym większe jest niebezpieczeństwo rozwinięcia się jaskry. W takich przypadkach zalecane jest wykonanie szczegółowej oceny nerwu wzrokowego.

Złoty standard to wykonanie badań HRT, GDx, OCT, GCL i pola widzenia w technologii FDT i monitorowanie parametrów uzyskanych w tych badaniach. Jeżeli stwierdza się pogarszanie się wyników w kolejnych badaniach, to wskazane jest włączenie leczenia. Rozróżnienie między nadciśnieniem ocznym i jaskrą nie jest łatwe i może go dokonać tylko wyspecjalizowany okulista, jedynie po bardzo wnikliwej obserwacji w pewnym okresie czasowym. Nie ma szczegółowych wytycznych co do tego, kiedy włączyć leczenie i często zależy to od doświadczenia lekarza prowadzącego.

Jaskra - zobacz jakie są jej objawy

Jeżeli u pacjenta stwierdza się prawidłowe ciśnienie w oczach, ale obraz nerwu wzrokowego jest podejrzany jaskrowo, to taki pacjent również powinien być zakwalifikowany do grupy pacjentów obserwowanych w kierunku jaskry i regularnie badany w tym kierunku. Jeżeli parametry nerwu wzrokowego uzyskane w badaniach HRT, GDx, OCT, GCL ulegają pogorszeniu w kolejnych badaniach kontrolnych, pacjent powinien mieć włączone leczenie pomimo prawidłowego ciśnienia w oczach. Badania kliniczne dowodzą, że obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego bez względu na to, jakie było ciśnienie wyjściowe znacząco zmniejsza ryzyko rozwoju jaskry i związanej z nią ślepoty.

Stwierdzenie powtarzających się ubytków w polu widzenia, które spełniają kryteria uszkodzenia jaskrowego przyjęte przez Europejskie Towarzystwo Jaskrowe, zawsze powinno być wskazaniem do włączenia leczenia bez względu na wysokość ciśnienia w oku.

Zmianom jaskrowym w polu widzenia towarzyszą odpowiadające im zmiany w nerwie wzrokowym. Jeśli nerw wzrokowy jest prawidłowy, to lekarz prowadzący musi poszukiwać innych niż jaskra przyczyn ubytków w polu widzenia. Należy przy tym uwzględniać możliwość nieprawidłowego wykonania badania pola widzenia, czy to wskutek błędów popełnianych podczas badania przez osobę je wykonującą, czy też przez brak odpowiedniej współpracy ze strony pacjenta w trakcie badania.

W obserwacji pacjenta podejrzanego o jaskrę istotny jest również pomiar grubości rogówki, czyli wykonanie badania pachymetrii. Cienka rogówka jest czynnikiem złym prognostycznie i taki pacjent powinien być poddany częstszym kontrolom. Wynik pomiaru grubości rogówki ma ponadto wpływ na interpretację wysokości ciśnienia wewnątrzgałkowego i często umożliwia weryfikację wstępnego rozpoznania i podjęcie decyzji o włączeniu leczenia lub o odstawieniu leków.

Na podstawie wszystkich przeprowadzonych badań, lekarz okulista musi określić ryzyko wystąpienia jaskry u pacjenta. Należy razem z pacjentem zastanowić się nad tym, czy stopień ryzyka rozwoju jaskry usprawiedliwia niedogodności związane z leczeniem. Niepotrzebne włączenie leczenie naraża pacjenta na skutki uboczne stosowanych leków, obciążenie psychiczne związane z rozpoznaniem choroby oraz na koszty finansowe. Należy rozważyć czy ryzyko rozwoju jaskry jest większe niż obciążenia związane z terapią. Istotna jest również chęć współpracy pacjenta z lekarzem lub jej brak, ponieważ jeśli pacjent nie zgłasza się do kontroli, znacznie zwiększa się ryzyko nierozpoznania wczesnych zmian jaskrowych, jeśli takie się pojawią.

O autorze
dr n. med. Barbara Polaczek-Krupa, specjalista chorób oczu, Centrum Okulistyczne Targowa 2, Warszawa

Dr n. med. Barbara Polaczek-Krupa, inicjatorka i założycielka Centrum T2. Specjalizuje się w nowoczesnej diagnostyce i leczeniu jaskry – temu była poświęcona także jej praca doktorska obroniona z wyróżnieniem w 2010 r.

Dr n. med. Polaczek-Krupa doświadczenie zdobywa od 22 lat, odkąd rozpoczęła pracę w Klinice Okulistycznej CMKP w Warszawie, z którą była związana w latach 1994-2014. W tym okresie uzyskała dwa stopnie specjalizacji z okulistyki i tytuł doktora nauk medycznych.

W latach 2002-2016 pracowała w Instytucie Jaskry i Chorób Oka w Warszawie, gdzie zdobywała wiedzę i doświadczenie lekarskie konsultując pacjentów z całej Polski i z zagranicy.

Od lat w ramach współpracy z Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego jest wykładowcą na kursach i szkoleniach prowadzonych dla lekarzy specjalizujących się w zakresie okulistyki i podstawowej opieki zdrowotnej.

Jest autorem lub współautorem licznych publikacji w czasopismach naukowych. Członek Polskiego Towarzystwa Okulistycznego (PTO) i Europejskiego Towarzystwa Jaskrowego (EGS).

Jaskra [wideo]

Jaskra rozwija się powoli, często bezobjawowo. Jaskrę wykrywa się zazwyczaj przypadkiem, podczas badania wzroku u okulisty czy dobierania okularów. Jakie są przyczyny tej choroby i jak rozpoznać pierwsze objawy jaskry? Posłuchaj naszego eksperta prof. Iwony Grabskiej-Liberek, ordynator oddziału okulistyki Szpitala Klinicznego im. W. Orłowskiego w Warszawie

Jaskra: przyczyny i objawy

Rozwijamy nasz serwis dzięki wyświetlaniu reklam.

Blokując reklamy, nie pozwalasz nam tworzyć wartościowych treści.

Wyłącz AdBlock i odśwież stronę.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE
mac
|

na Twoje pytania właściwie odpowie tylko specjalista jaskrowiec. Ciśnienie z tego co wiem nie zawsze jest wysokie w jaskrze, zabiegów laserowych jest mnóstwo różnych w jaskrze, a czynników ryzyka też jest kilkanaście. Wybierz rozważnie lekarza i idź do niego po poradę. Ryzyko polegania na naszych radach jest za duże w tym przypadku

Klara
|

Okulista wykrył u mnie podejrzenie jaskry, czy w leczeniu jaskry potrzebne są okulary?? na czym polega zabieg laserowy?? Mam 15 lat, Jakie powinno być prawidłowe cisnienie w oku?? jakie są czynniku które to powoduja??

Miśka
|

witam mam 26 lat . 15 lat temu mialam grozny wypadek samochodowy wynikiem czego bylo pekniecie czaszki uraz oka ( naderwane 2 nerwy i krwiak ). w 95% nie widze na to oko. 2 razy miala problem ze oczami za pierwszym razem niebylo ostrosci w oku ale po 24 godz ustapilo. kiedy skontaktowalam sie z lekarzem okulista stwierdzil u mnie jaskre i zalecil krople ktore nie stosuje. rok temu znowu nie bylo ostrosci widzenia i kolorowa linia w polu widzenia ale ustapilo to w ciagu 15 min. kiedy ponownie skonsultowalam to z innym lekarzem to on stwierdzil ze nie mam jaskry a moje problemy z widocznoscia sa spowodowane migrena gdyz czesto mnie boli glowa w okolicach zatok... ale jak wezme ibuprom zatoki to bol przechodzi. miesiac temu bylam w prywatnej klinice okulistycznej w Turcji gdzie lekarz sprawdzil mi cisnienie i zbadal oczy i stwierdzil ze nie mam jaskry, cisnienie w oku jest normalne a jesli chodzi o oko chore na ktore widzie tylko 95% nie da sie nic w tej chwili zrobic zebym widziala lepiej ale nigdy wzrok mi sie w tym oku nie pogorszy. dzisiaj bylam u lekarza okulisty w moim miejscu zamieszkania ktory znow stwierdzil ze mam jaskre poniewaz mam wysokie cisnienie w oku zwlaszcza w tym chorym i stwierdzil ze jesli nie bede stosowac kropli obnizajacych cisnienie to oslepne. juz nie wiem co mam myslec bo co lekarz to iinna opinia! prosze mi doradzic co mam zrobic... jesli wezm te krople na obnizenie cisnienia w oku a diagnoza lekarza niebyla prawidlowa to jakie sa konsekwencje ?

Anna
|

MAM 41 LAT, LEKARZ OKULISTA PODEJRZEWA U MNIE JASKRĘ, WCIĄŻ ZLECA MI RÓŻNE BADANIA, OSTATNIM JEST BADANIE GDX, NA CZYM ONO POLEGA I CZY TO PRAWDA, ŻE TO BADANIE DA ODPOWIEDŻ CZY TO JASKRA? CHCIAŁABYM DODAĆ, ŻE CHORUJĘ NA NADCIŚNIENIE.

Leon
|

Badanie GDX wykazalo ubytki we wloknach nerwowych w obu oczach. Jest podejrzenie o jaskre.Mam czeste bole prawego oka, szczegolnie po dluzszej pracy z komputerem lub czytaniu. Prosze o wskazowki jak funkcjonowac z ta choroba, tak aby nie powodowac dalszego jej postepu.

przypadkowy
|

Czesc,

Zastanawia mnie czy blada tarcza nerwu w polaczeniu z metami (czasami mam tez lekki swiatlowstret) moze stanowic powod do niepokoju... Cisnienie prawidlowe, ubytkow w widzeniu raczej nie ma, barwy ok, bolu brak; nie kojarze nic co mogloby przypominac zapalenie nerwu... Okulista nie kierowal mnie na dalsze badania. Stwierdzil tylko, ze jedna tarcza blada. Troszke mnie zaniepokoil (a chyba bardziej schorzenia wyczytane w sieci), bo przy poprzednim rutynowym badaniu inny okulista nic takiego nie mowil i nie zapisal. Czy ktos spotkal sie z podobnym przypadkiem?

Acli
|

Ja się leczę już od 3lat.
Z tego co dowiedziałem się od lekarki to prawidłowe ciśnienie mieści się w granicy ok. 13 – 22mmHg (dokładnie nie pamiętam, ale coś w tych granicach). Jednak istotniejsza, niż sama sucha wartość, jest interpretacja wyniku w oparciu o grubość rogówki oka. Po jej zbadaniu (pachometria) można określić jakie jest autentyczne ciśnienie. Generalnie im grubsza rogówka, tym pomiar ciśnienia będzie wskazywał wyższą wartość.
Jeśli chodzi o sport, nie ma żadnych przeciwwskazań, o ile nie jest już wyczynowy.
Jeśli chodzi o zaczerwienienie brzegów powiek, niestety jest to efekt uboczny niektórych leków... jedne są lepiej tolerowane przez oko, inne gorzej. Mnie lekarz zmieniał krople 3 raz (Trusopt – strasznie piekł i ponoć mętnieje od niego siatkówka -> Alphagen – tutaj oczy i powieki były bardzo zaczerwienione -> Azopt – teraz jest ok). Do tego biorę cały czas Xalatan.
Pozdrawiam.