Czym jest egzema i jak radzić sobie z jej objawami? Pielęgnacja skóry dotkniętej egzemą

2022-05-12 11:54 Materiał sponsorowany

Egzema może dotknąć każdego. Czasem wystarczy nadmierne podrażnienie skóry lub kontakt z alergenem, by doszło do rozwoju tej choroby. Co więcej, może ona pojawić się tylko na chwilę lub towarzyszyć nam przez całe życie. O tym, jak długo z nami zostanie, decyduje m.in. odpowiednio dobrana pielęgnacja i farmakoterapia.

Egzema na dłoniach - przyczyny, objawy, leczenie
Autor: Getty Images

Egzema to różnego rodzaju zmiany skórne o charakterze zapalnym. Nie jest to jednorodna grupa zmian. Może przybierać różną postać: od wyprysku po atopowe zapalenie skóry (AZS). I jak większość schorzeń skóry, może mieć charakter incydentalny (tak dzieje się w przypadku wyprysku kontaktowego) lub przewlekły – np. AZS. Może wynikać z przyczyn endogennych (np. genetycznych) lub egzogennych (na skutek zetknięcia się z drażniącymi czynnikami zewnętrznymi). W każdym przypadku powinna być leczona, a jej źródło, jeśli to możliwe, wyeliminowane.

Spis treści

  1. Czynniki sprzyjające powstawaniu egzemy
  2. Rodzaje egzemy
  3. Czynniki wpływające na zaostrzenie zmian skórnych
  4. Diagnostyka i terapia zmian skórnych w egzemie

Czynniki sprzyjające powstawaniu egzemy

Przyczyny pojawienia się egzemy mogą być różnorakie. W przypadku AZS jest to skutek zaburzeń genetycznych i niedoboru białka o nazwie filagryna, które razem z keratyną zapewnia prawidłowe działanie funkcji barierowej skóry. Kiedy dochodzi do jej mutacji, a tak dzieje się u części osób z AZS, skutkuje to gorszym funkcjonowaniem naskórka i jego większą przepuszczalnością. To, co predysponuje osoby z atopowym zapaleniem skóry do zmian wyglądu i funkcjonowania naskórka, to również zaburzenia układu immunologicznego, np.: nadmierna reaktywność mastocytów, przewaga limfocytów Th2 (odpowiedzialnych m.in. za powstawanie alergii) nad limfocytami Th1, czy niekontrolowana produkcja mediatorów zapalnych. W innych przypadkach za pojawienie się egzemy może odpowiadać alergia lub niealergiczna reakcja na kontakt z daną substancją, a także reakcja fotoalergiczna.

Rodzaje egzemy

Egzema nie stanowi jednorodnej jednostki chorobowej. Można zaliczyć do niej m.in.:

  • wyprysk kontaktowy,
  • wyprysk zawodowy,
  • wyprysk łojotokowy,
  • wyprysk podudzi,
  • wyprysk pieniążkowaty,
  • wyprysk fotoalergiczny,
  • wyprysk modzelowaty,
  • atopowe zapalenie skóry.

Rozwój choroby też nie jest jednorodny. W przypadku wyprysku możemy mówić o 3 głównych fazach rozwoju egzemy:

1 faza – ma ostry przebieg i wyróżnia się wystąpieniem silnego rumienia, który pojawia się w wyniku zetknięcia z alergenem. Może on ujawnić się w ciągu kilku godzin od momentu styczności z substancją alergizującą. Charakterystyczne dla tej fazy są drobne, ropiejące pęcherzyki.

2 faza – stan podostry, który wyróżnia się delikatnym złuszczaniem oraz powstawaniem strupków w miejscu wcześniejszego rumienia.

3 faza – stan zapalny przechodzi w fazę przewlekłą. Następuje znaczny przerost naskórka oraz silne złuszczanie. Skóra zaczyna bardzo swędzić, co zwykle prowadzi do drapania przez pacjenta chorobowo zmienionego pacjenta. W wyniku drapania powstają z kolei wykwity skórne.

Rozwój AZS przebiega całkiem inaczej. Tu zaostrzenia stanu zapalnego mieszają się z okresem wyciszenia. Wszystko zależy od tego, jak odżywia się pacjent, jak bardzo dba o chorobowo zmienione miejsca, jak chroni delikatną skórę przed kolejnymi podrażnieniami.

Czynniki wpływające na zaostrzenie zmian skórnych

Nasilenie zmian skórnych zawsze następować będzie w momencie silniejszego narażenia na substancje drażniące. Jeśli więc ktoś cierpi na egzemę, powinien unikać bezpośredniej styczności z detergentami, proszkami, czy innymi czynnikami, które mogłyby w jakikolwiek sposób podrażniać naskórek. W przypadku niektórych grup zawodowych - np. fryzjerów, kosmetyczek, czy pracowników branży budowlanej, którzy mają kontakt z chemikaliami - ważna jest ochrona przed środkami, które powodują powstanie wyprysku. Istotne jest więc noszenie rękawiczek ochronnych, maseczek oraz odpowiednio dobranego stroju roboczego, który zasłaniałby chorobowo zmienione miejsca. Przy wyprysku alergicznym konieczne jest unikanie alergenu, np. kosmetyku, który powoduje natężenie zmian chorobowych na skórze. To, co może dodatkowo nasilać egzemę, to m.in. zbyt duża ekspozycja na światło słoneczne, chlorowana woda w basenie, zbyt gorąca kąpiel, czy też niewłaściwa dieta (np. zawierająca dużą ilość pikantnych przypraw lub obfitująca w fast-foody).

Diagnostyka i terapia zmian skórnych w egzemie

Aby pokonać egzemę, niezbędne jest poznanie źródła problemu i dobranie odpowiedniej formy terapii. Pierwszym krokiem powinna być więc wizyta u dermatologa, który określi, z jakim rodzajem schorzenia mamy do czynienia i w jaki sposób należy go leczyć. Specjalista wyjaśni również, jakie składniki diety, stylu życia, substancje powinny być przez pacjenta wyeliminowane, by szybciej mógł wrócić do zdrowia.

W zależności od stopnia zaawansowania choroby oraz jej podłoża w leczeniu egzemy stosuje się preparaty miejscowe i/lub leki doustne.

Jeśli zmiany są łagodne, możemy zacząć od łagodniejszej miejscowej formy kuracji, która zmniejszy intensywność stanu zapalnego, złagodzi świąd i pomoże zregenerować zmienioną barierę naskórkową. Mowa o smarowaniu zmian skórnych kremem kojąco-regenerującym, np. Dexyane MeD (wyrób medyczny). Działa wspomagająco w leczeniu egzemy, jak również obniża częstotliwość nawrotu choroby. Zmniejsza też suchość naskórka i poprawia funkcjonowanie bariery ochronnej, co prowadzi do szybszej regeneracji skóry.

Dexyane MeD - materiały prasowe
Autor: materiały prasowe

Zaletą Dexyane MeD jest także łagodzenie świądu, które następuje po regularnym używaniu kremu. Drapanie nasila bowiem procesy zapalne - gdy ustaje, skóra może wrócić do równowagi. Okluzyjna warstwa kremu zabezpiecza naskórek przed wnikaniem w niego bakterii, takich jak gronkowiec, będących kolejnym źródłem stanów zapalnych.

Dexyane MeD - materiały prasowe
Autor: materiały prasowe

Z kolei leczenie ogólne egzemy stosuje się zwykle łącznie z leczeniem miejscowym (kortykosteroidami), np. wówczas, gdy podłożem zmian skórnych są innego rodzaju zaburzenia organizmu. O leczeniu ogólnym zawsze decyduje lekarz i powinno ono przebiegać pod kontrolą specjalisty. W tym miejscu warto wspomnieć o zjawisku sterydofobii, czyli lęku przed przyjmowaniem sterydów, który często prowadzi do tego, że pacjenci przerywają leczenie po zbyt krótkim czasie.