Wirusowe CHOROBY ZAKAŹNE - ospa wietrzna, różyczka, odra, świnka

2014-07-14 13:30 Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie" | Konsultacja: dr hab. n. med. Eugeniusz Małafiej, mikrobiolog, Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi

Ospa wietrzna, różyczka, odra i świnka to wirusowe choroby zakaźne, które mogą się zakończyć powikłaniami. Tymczasem wielu rodziców sądzi, że im wcześniej dziecko złapie infekcję spowodowaną przez wirusy, tym szybciej nabierze odporności na całe życie. Tak nie jest.

Choroby zakaźne wieku dziecięcego wciąż budzą niepokój. Stopień zakażalności danej zależy od siły (zjadliwości) bakterii czy wirusów i odporności organizmu. Zwykle zakażamy się podczas kontaktu z chorym człowiekiem. Drobnoustroje chorobotwórcze roznoszą też muchy, komary, wszy i kleszcze. Często można spotkać się z opinią, że przed infekcjami pochodzenia bakteryjnego należy chronić wszystkie dzieci, zaś zakażenie wirusowe może być prowokowane, by dziecko szybciej miało chorobę za sobą. Według najnowszej wiedzy prowokowanie zakażenia jest działaniem nieodpowiedzialnym, bo może skończyć się poważnymi powikłaniami, nawet śmiercią. Nigdy bowiem nie wiadomo, jaki infekcja będzie miała przebieg, choć zwykle do 14 roku życia jest łagodniejszy niż u osób starszych.
Jeśli ktoś nie przebył choroby zakaźnej w dzieciństwie, jako dorosły będzie chorował ciężej, a zakażenie może zakończyć się poważnymi powikłaniami. Dzieje się tak ponieważ u dorosłych choroby wieku dziecięcego często przebiegają nietypowo i lekarzom trudno je rozpoznać. A gdy diagnoza i leczenie się opóźniają, ryzyko powikłań rośnie. Często jednak powikłania są skutkiem tego, że dorosły organizm nie jest przystosowany do zwalczania chorób okresu dziecięcego.

Ospa wietrzna - choroba zakaźna, która w u dorosłych powoduje groźne powikłania

Chorobę wywołuje: Herpesvirus varicella-zoster (VZV); pierwotne zakażenie powoduje ospę, natomiast wirus, który przetrwa, u dorosłych wywołuje półpasiec

Sposób zakażenia: drogą kropelkową

Okres wylęgania: zazwyczaj 10-17, czasem nawet 20 dni
Okres zakażalności: 1-2 dni przed pojawieniem się wysypki i aż do przyschnięcia strupków
Izolacja: nie jest konieczna, jeśli inni domownicy przeszli ospę

Objawy:

  • gorączka przez 5 dni
  • bóle głowy, mięśni, brzucha
  • po 2-5 dniach wysypka na całym ciele, błonach śluzowych i we włosach (początkowo czerwone, swędzące plamki, następnie grudki, które wypełnia płyn surowiczy)
  • wokół krostek robi się czerwona obwódka; krostki przysychają po 4-6 dniach

Leczenie: środki przeciwgorączkowe i przeciwświądowe, na większe krosty - gencjana; uwaga - dzieciom w ogóle nie wolno podawać aspiryny!
Powikłania: zakażenie zmian na skórze sprawia, że trudno się goją i mogą pozostawić widoczne blizny; dla noworodków ospa jest stanem zagrożenia życia
Odporność: ok. 7 lat, ale zdarzają się wcześniej nawroty choroby
Szczepienia: każdy, kto nie przechodził ospy w dzieciństwie, powinien się zaszczepić, zwłaszcza kobiety planujące ciążę
Gdy zachoruje dorosły: grozi trudne do leczenia zapalenie płuc, mięśnia sercowego; u kobiet w ciąży istnieje ryzyko utraty dziecka lub wystąpienia u niego wad wrodzonych.

Ważne

Ani szczepionka, ani przebycie choroby zakaźnej nie stanowi gwarancji, że już nigdy na nią nie zachorujemy. Pamiętajmy jednak, że choroba po szczepieniu ma przebieg łagodniejszy, a ryzyko powikłań jest znacznie mniejsze.

Różyczka - choroba zakaźna wywoływana przez wirus Rubella

Chorobę wywołuje: wirus Rubella
Sposób zakażenia: drogą kropelkową, płód zaraża się od matki
Okres wylęgania: 14-21 dni
Okres zakażalności: około tygodnia przed wystąpieniem wysypki i 4 dni po nim
Izolacja: przez 7 dni po wystąpieniu wysypki
Objawy:

  • 24 godziny przed wysypką obrzęk węzłów chłonnych z tyłu głowy i przy uszach
  • plamisto-grudkowa, różowa wysypka na skórze - najpierw na twarzy, później na reszcie ciała (zazwyczaj znika po 3 dniach)
  • nieżyt gardła
  • gorączka występuje rzadko

Leczenie: zgodnie z objawami
Powikłania: u kobiet i starszych dziewczynek - zapalenie stawów (najczęściej drobnych stawów rąk), które ustępuje bez śladu; czasem zapalenie nerwów, a nawet mózgu
Odporność: długotrwała; nawroty są rzadkością; dzieci kobiet, które były szczepione lub chorowały na różyczkę, mają wrodzoną odporność przez 6 miesięcy
Szczepienia: w Polsce tylko 13-letnie dziewczynki
Gdy zachoruje dorosły: u młodych mężczyzn wywołuje zapalenie jąder; jest bardzo niebezpieczna dla kobiet w ciąży (najbardziej w I trymestrze); konsekwencją zakażenia płodu może być poronienie lub wady układu krążenia, uszkodzenie wzroku (jaskra, zaćma, retinopatia), wodogłowie, upośledzenie umysłowe, niedorozwój kończyn u dziecka.

Problem

Wirusy to najprostsza forma życia. Większość ma właściwości chorobotwórcze. Są mniejsze od bakterii i rozmnażają się w komórkach organizmu człowieka. Informacje genetyczne o swoich właściwościach przekazują sobie przez kwas dezoksyrybonukleinowy (DNA-wirusy) lub kwas rybonukleinowy (RNA-wirusy). DNA-wirusy są trwalsze, RNA - słabsze.

Odra - choroba zakaźna objawiająca się wysypką na całym ciele

Chorobę wywołują: RNA-wirusy
Sposób zakażenia: drogą kropelkową
Okres wylęgania: 7-18 dni, nie występują żadne objawy
Okres zakażalności: do wystąpienia wysypki
Izolacja: aż do wyzdrowienia, czyli 5 dnia od pojawienia się wysypki
Objawy: zależą od fazy choroby
1. w okresie zwiastunów lub nieżytowym (trwającym 3-4 dni):

  • gorączka powyżej 39 st. C
  • nieżyt nosa, gardła i krtani, suchy kaszel, zapalenie spojówek (światłowstręt, łzawienie)
  • w 3 dniu na śluzówce policzków widoczne są białe plamki (jak ziarenka piasku) z czerwoną obwódką, tzw. plamki Koplika
  • powiększenie węzłów chłonnych

2. w okresie wysypkowym (trwającym kolejne 3-4 dni):

  • nasilenie objawów zapalenia górnych dróg oddechowych, silne duszności, czasem sinica, przyspieszone tętno\wysypka wzdłuż linii włosów po kilkunastu godzinach obejmuje twarz i szyję
  • 3 dnia wysypka rozprzestrzenia się na całe ciało; 4 dnia zaczyna znikać w kolejności, w jakiej się pojawiła
  • u małych dzieci ból brzucha i biegunki

Leczenie: leki przeciwgorączkowe i przeciwkaszlowe, picie płynów, przy zapaleniu krtani - kortykosteroidy wziewne; przy zakażeniu bakteryjnym – antybiotyki
Powikłania: zapalenie oskrzeli, płuc, ucha środkowego, rzadko zapalenie mięśnia sercowego, układu nerwowego (porażenie połowicze)
Odporność: nie jest trwała nawet po szczepieniach; niemowlęta, których matki chorowały, mają naturalną odporność przez 6 miesięcy
Szczepienie: obowiązkowe w 13-15 miesiącu i 6 roku życia dziecka
Gdy zachoruje dorosły: im pacjent starszy, tym groźniejszy przebieg choroby (dla chorych na serce może być śmiertelna); często dochodzi do zapalenia mózgu (w 15 proc. przypadków kończy się śmiercią), 25 proc. dorosłych ma trwałe uszkodzenia neurologiczne.

Świnka - choroba zakaźna charakteryzująca się bólem i obrzękiem ślinianek

Chorobę wywołuje: Mumps, wirus nagminnego zapalenia przyusznic
Sposób zakażenia: drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z chorym
Okres wylęgania: 14-21 dni
Okres zakażalności: 7 dni przed wystąpieniem obrzęku ślinianek i 9 dni po nim
Izolacja: do ustąpienia obrzęku
Objawy:

  • gorączka, dreszcze, ból głowy, ogólne rozbicie
  • ból i obrzęk jednej lub obu ślinianek, zmniejsza się po 3-4 dniach, a ustępuje po tygodniu
  • może wystąpić zespół oponowy, czyli wysoka gorączka, ból głowy, nudności i wymioty oraz zapalenie jąder

Leczenie: środki przeciwgorączkowe, przy zapaleniu jąder kortykosteroidy i niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz okłady z lodu; konieczne leżenie w łóżku
Powikłania: zapalenie ucha środkowego, stawów, jąder i najądrza; rzadziej zapalenie trzustki, jajników, mięśnia sercowego, nerwu słuchowego; bardzo rzadko - zapalenie mózgu; po zapaleniu jąder, które będzie nierozpoznane lub źle leczone, grozi bezpłodność; chłopcy chorują 3-5 razy częściej niż dziewczynki
Odporność: trudna do oceny; 5 proc. osób szczepionych nie wykształca żadnej
Szczepienia: w 13-14 miesiącu obowiązkowe; zalecane w 7 roku życia; nie szczepi się kobiet w ciąży
Gdy zachoruje dorosły: przy obrzęku ślinianek występuje sztywność karku, temperatura 38 st. C, trudności w przełykaniu; nie wolno odwodnić organizmu; mężczyzna może się stać bezpłodny.

miesięcznik "Zdrowie"

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie cenie 1,00 zł i zyskaj dostęp do numerów archiwalnych! W nr 6/2020 "Zdrowia" m.in.: jak działają jelita, 10 pytań o wazektomię, uzależnienia a płeć, dłonie pod ochroną, ćwiczenia na smukłe nogi. "Zdrowie" to 76 stron rzetelnej wiedzy!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie  6/2020
KOMENTARZE
qwertyk
|

Na przykład tak, że spośród 10 000 dzieci chorujących bez szczepienia 100 wyląduje w szpitalu a 10 umrze, a wśród dzieci, które zachorowały i były zaszczepione 100 wyląduje w szpitalu i 1 umrze. Oczywiście liczby są obrazowe, zależność nie jest dokładnie 1 do 10.
Prosta metoda, geniuszko badań klinicznych.
Jak się nie znasz na prowadzeniu badań naukowych i nie masz pojęcia, czym jest evidence-based medicine, w jaki sposób zbiera się dane i jak w najprostszy sposób wnioskuje się o zależnościach przyczynowo-skutkowych, to nie zabieraj głosu, bardzo cię proszę.

marko
|

A mnie interesuje jedna rzecz - a mianowicie dlaczego rządzącym tak bardzo zależy na szczepieniach że nawet próbują nas do nich zmuszać a tolerują trucizny dodawane do żywności, chemię do łazienek i wody pitnej? Skoro tak bardzo zależy im na naszym zdrowiu to dlaczego pozwalają nas truć?

Monika
|

"Pamiętajmy jednak, że choroba po szczepieniu ma przebieg łagodniejszy, a ryzyko powikłań jest znacznie mniejsze." proszę o podanie źródła tego zaskakującego stwierdzenia. W jaki niby sposób możliwe jest sprawdzenie i porównanie jak ta sama osoba przeszłaby chorobę z lub bez szczepienia skoro choruje się zazwyczaj 1 raz w życiu? W takich artykułach dotyczących zdrowia szczególnie dzieci liczyłabym na więcej rzetelności.

Kat
|

Witam, moje obie dziewczyny (wiek 15 i 8 lat) nie przechodziły chorób zakaźnych! Większość dzieci przechodziła te choroby a moje dzieci Nie.
Czy mam sie martwić?

Julka
|

moje dziecko było całe obsypane krostkami przy ospie. Wszystko swędziało i trzeba było smarkać mazidłem. Dużo lepiej wspominam różyczkę, tylko podwyższona temperatura i wysypka na ramionach, twarzy a później za dwa dni na tułowiu.

Marta
|

my już ospę mamy z głowy, przeszła bez większych dolegliwości.

Homeopata
|

Virus nie do wytepienia, ulge przynosi swiezy sok z aloesu i vit E bezposrednio na wyprysk.