GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) - rola, stężenie i normy

GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) to jeden z enzymów, których poziom wykorzystuje się w diagnostyce chorób wątroby. Czym jest gamma-glutamylotranspeptydaza i jakie funkcje pełni w organizmie? O czym świadczy podwyższony poziom GGTP?

Spis treści

  1. GGTP: funkcje
  2. GGTP: wskazania do badania
  3. GGTP: przygotowanie do badania
  4. GGTP: przebieg badania
  5. GGTP: normy i interpretacja wyniku

GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) jest enzymem, który występuje na błonach komórkowych komórek wielu narządów wewnętrznych w organizmie człowieka.

W głównej jednak mierze za jego produkcję odpowiada wątroba, dlatego też oznaczanie aktywności GGTP stosowane jest do diagnostyki schorzeń wątroby i dróg żółciowych.

Oznaczanie aktywności gamma-glutamylotranspeptydazy w surowicy krwi żylnej stanowi, obok enzymów AspAt (aminotransferaza asparaginianowa), AlAT (aminotransferaza alaninowa), ALP (fosfataza zasadowa) i stężenia bilirubiny całkowitej, główne narzędzie do diagnostyki patologii wątroby używane przez lekarzy.

GGTP: funkcje

Enzym gamma-glutamylotranspeptydaza należy do grupy enzymów odpowiedzialnych za niszczenie wiązania peptydowego w długich łańcuchach aminokwasowych (czyli peptydach, białkach) i ich rozkład na mniejsze części (jak sama nazwa wskazuje jest peptydazą).

Obecność GGTP stwierdza się na błonach komórkowych wielu narządów wewnętrznych organizmu człowieka, między innymi w jelitach, nerkach, trzustce, gruczole krokowym, a nawet w ośrodkowym układzie nerwowym, ale to wątroba, a dokładniej komórki wątroby czyli hepatocyty, w głównej mierze odpowiadają za wytwarzanie i wydzielanie enzymu do krwioobiegu.

GGTP: wskazania do badania

Oznaczanie aktywności GGTP w surowicy krwi obwodowej stanowi razem z oznaczaniem aktywności aminotransferaz AspAT i AlAT oraz fosfatazy zasadowej i stężenia całkowitej bilirubiny podstawowe badanie określające funkcjonowanie wątroby.

Należy zlecić wszystkie te badania jednocześnie, ponieważ jednorazowe oznaczenie jedynie wartości GGTP nie jest wystarczająco czułe i specyficzne i nie pozwala lekarzowi na ustalenie rozpoznania.

Panel badań wątrobowych, w tym GGTP, wykonywany jest u pacjentów, u których lekarz podejrzewa choroby miąższu wątroby, uzależnienie od alkoholu a co za tym idzie alkoholową chorobę wątroby, nowotwory, czy zastój żółci czyli cholestazę, wywołaną najczęściej przez kamicę przewodów żółciowych.

Do głównych objawów zgłaszanych przez pacjentów cierpiących na schorzenia wątroby i dróg żółciowych należą między innymi:

  • bóle zlokalizowane w prawej okolicy podżebrowej, pojawiające się głównie po spożyciu bogatego w tłuszcze posiłku
  • żółtawe zabarwienie twardówek oczu (biała część otaczająca tęczówkę), skóry i błon śluzowych
  • powiększenie obwodu brzucha
  • uogólniony świąd skóry
  • oddawanie moczu o ciemnym zabarwieniu i odbarwionych, jasnych stolców
  • spadek masy ciała mimo braku wprowadzenia diety odchudzającej
  • spadek apetytu
  • obniżenie odporności
  • nadmierna męczliwość

GGTP: przygotowanie do badania

Badanie aktywności gamma-glutamylotranspeptydazy, podobnie jak innych prób wątrobowych (AspAt, AlAT, ALP), powinno być wykonywane w godzinach porannych, na czczo, po minimum 10-12 godzinnej przerwie od ostatniego posiłku.

Do uzyskania wiarygodnego wyniku należy powstrzymać się od spożywania alkoholu i obfitych w tłuszcze potraw w dniu poprzedzającym badanie.

GGTP: przebieg badania

Aktywność gamma-glutamylotranspeptydazy oznacza się w surowicy. Po zdezynfekowaniu skóry w okolicy dołu łokciowego, sterylną, jednorazową igłą pobiera się krew żylną z żyły łokciowej.

Po wyjęciu igły miejsce wkłucia należy uciskać sterylnym gazikiem przez minimum 10 minut i nie podnosić kończyny górnej do góry, zapobiegnie to powstaniu nieestetycznego siniaka.

Badanie aktywności GGTP można wykonać bezpłatnie w laboratorium medycznym po przedstawieniu skierowania od lekarza, bądź odpłatnie. Koszt badania zleconego prywatnie oscyluje w granicach około 9 złotych.

Wyniki powinny być gotowe do odbioru najpóźniej następnego dnia roboczego.

Warto zaznaczyć, że nawet oznaczenia wykonywane bez zlecenia lekarza, które przekraczają górną granicę normy aktywności GGTP w surowicy krwi obwodowej, powinny być mu przedstawione. Lekarz po zapoznaniu się ze stanem klinicznym pacjenta zdecyduje czy dalsza diagnostyka jest konieczna.

GGTP: normy i interpretacja wyniku

Każde laboratorium medyczne ustala własne zakresy norm aktywności gamma-glutamylotranspeptydazy, które mogą się nieznacznie różnić między placówkami.

Z tego powodu, aby dobrze kontrolować poziom enzymu w surowicy krwi i móc porównywać między sobą wyniki oznaczeń, badania należy wykonywać w tym samym laboratorium.

Uznaje się, że prawidłowe wartości GGTP u kobiet wynoszą poniżej 35 IU/l, a u mężczyzn poniżej 40 IU/l.

Aktywność GGTP powyżej normy laboratoryjnej stwierdzana jest u osób, które cierpią na:

Warto jednak pamiętać, że u części pacjentów, szacuje się że u około 10%, wzrost aktywności GGTP jest izolowany i nie udaje się znaleźć jego przyczyny.

Na podstawie jednorazowo podwyższonych wartości aktywności GGTP w surowicy krwi, lekarz nie może postawić jednoznacznej diagnozy i rozpoznać choroby, ponieważ nie jest to badanie specyficzne i czułe.

Wymagana jest dalsza diagnostyka, szczególnie ukierunkowana na schorzenia wątroby, ponieważ są one najczęściej spotykanymi przyczynami nieprawidłowych wyników badań. Schorzeniami wątroby zajmuje się lekarz specjalista hepatolog.

Aby ustalić rozpoznanie należy zebrać dokładny wywiad, zbadać fizykalnie pacjenta, zlecić podstawowe badania biochemiczne i morfologię krwi oraz poszerzyć diagnostykę laboratoryjną o:

  • oznaczenie aktywności innych enzymów wątrobowych (AspAT- aminotransferaza asparaginianowa, AlAT- aminotransferaza alaninowa, ALP- fosfataza zasadowa)
  • stężenia bilirubiny we krwi
  • badania obrazowe, którym z wyboru jest ultrasonograficzne badanie jamy brzusznej (czyli badanie USG jamy brzusznej)

Ponadto konieczne jest wykluczenie zakażenia najczęściej występującymi w populacji wirusami zapalenia wątroby typu B i wirusowego zapalenia wątroby typu C.

W następnej kolejności lekarz może zdecydować o konieczności wykonania bardziej specjalistycznych badań obrazowych, do których zalicza się badania metodą rezonansu magnetycznego, tomografię komputerową, elastografię wątroby czy diagnostykę endoskopową, w zależności od schorzenia, które uznaje za najbardziej prawdopodobne.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE
amen
|

dobra rada
od razu usg

zatkanie drog zolciowych i macie ciezkie powiklania lacznie z zapaleniem trzustki

wiec nie czekamy ani godziny robimy niezwlocznie usg
a jeszcze lepiej badanie rezonansem drog zolciowych badanie jest bez kontrastu dokladne oraz rozstrzygajace o dalszym postepowanie

nie traccie czasu i pieniadzy a przedewszystkim zdrowia i funkcjonalnosci swoich narzadow

MoniKa
|

GGTP zbadałam przypadkiem w ramach jakiegoś pakietu badań. Maksymalny wynik wyniósł ponad 130.
Wg mnie bardzo ważnym i dostępnym badaniem jest USG (koszt 60-100 zł) - tylko niestety musi być zrobione na dobrym sprzęcie i przez sprawnego lekarza. Bo niektórzy nie są wstanie zobaczyć zmiany 9x8x7 cm (bo jest wkomponowana w segment wątroby).
Właśnie jestem po operacji i mam nadzieję, że zmiana nie będzie odrastać noi że okaże się zmiana łagodną.

MoniKa
|

GGTP zbadałam przypadkiem w ramach jakiegoś pakietu badań. Maksymalny wynik wyniósł ponad 130.