Rekonwalescencja po operacji brzusznej

2017-02-20 14:22 Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie" | Konsultacja: Aleksandra Jagnieża-Bujalska, fizjoterapeuta

Rekonwalescencja po operacji brzusznej uzależniona jest od rodzaju zabiegu. Coraz więcej operacji przeprowadza się przy użyciu laparoskopu, co pozwala na pozostawienie mniejszych ran pooperacyjnych i szybszy powrót do zdrowia. Są jednak sytuacje, kiedy zabieg chirurgiczny musi być przeprowadzony w sposób klasyczny, czyli poprzez przecięcie skóry, mięśni i otrzewnej.

Rekonwalescencja po operacji brzusznej powinna zacząć się jeszcze przed zabiegiem - właściwe przygotowanie, jeśli jest on planowany, pozwala znacząco przyspieszyć powrót do zdrowia. Zależnie od zakresu operacji, otwarcia jamy brzusznej chirurg może dokonać wzdłuż środkowej linii ciała lub - przy operacjach ginekologicznych - nad wzgórkiem łonowym. Po operacji pozostaje dość rozległa rana, a pacjent przez pewien czas musi pozostać w łóżku. Nie oznacza to, że ma leżeć bez ruchu – już w pierwszej dobie po operacji należy rozpocząć rehabilitację.

Przed planowanym zabiegiem

Jeżeli operacja jest zaplanowana i trzeba na nią czekać kilka miesięcy, warto ten czas wykorzystać na naukę oddychania i efektywnego kaszlu. Służą do tego odpowiednie ćwiczenia.

  • Leżąc na plecach, uginamy nogi w stawach biodrowych i kolanowych. Ręce kładziemy wzdłuż tułowia. Powietrze wdychamy nosem, a wydychamy ustami, dbając o to, aby wydech był trzykrotnie dłuższy od wdechu.
  • Powietrze wdychamy nosem, ale w kilku porcjach. Wydychamy ustami najdłużej, jak możemy to robić. Wydech powinien być zakończony wypowiedzeniem „hyy” lub „rrr”, co sprowokuje kaszel. To ważne, bo jeśli po operacji musimy leżeć, w płucach zalega wydzielina, która sprzyja infekcjom. Kontrolowany kaszel pozwala pozbyć się tej wydzieliny.

Przedoperacyjny trening powinien wyrobić w nas odruch prawidłowej zmiany pozycji. Wstając, należy najpierw obrócić się na bok, wysunąć nogi poza łóżko, podczas ich opuszczania podeprzeć się ręką i, stale się podpierając, usiąść. Przestrzeganie tej zasady pozwala uniknąć naruszenia rany pooperacyjnej.

Ćwiczenia przeciwzakrzepowe

Większość ćwiczeń należy wykonywać, leżąc na plecach. Ich celem jest uruchomienie mięśni i pobudzenie przepływu krwi z nóg i rąk.

  • Warto zacząć od zaciskania i prostowania palców lub całą stopą na ramę łóżka, zginać i prostować stopy w stawach skokowych, poruszać stopami na boki (jak wycieraczki w samochodzie). W drugiej dobie rozpoczynamy delikatne uginanie nogi w stawie biodrowym i kolanowym. Nogę zginamy, przesuwając stopę po prześcieradle.

Ćwiczenie można uzupełnić o naprzemienne podnoszenie rąk, zginanie ich w łokciach i kręcenie kółek nadgarstkami z jednoczesnym zaciskaniem pięści.

Ćwiczenia wzmacniające

Trening można rozpocząć w 3-4 dobie po operacji. Oto kilka ćwiczeń:

  • Leżąc na plecach, zginamy nogi w stawach biodrowych i kolanowych. Palce stóp unosimy do góry, pięty mocno wciskamy w materac i napinamy mięśnie ud oraz pośladków, tak jakbyśmy chcieli unieść miednicę. Utrzymujemy tę pozycję stale oddychając – liczymy do dziesięciu i rozluźniamy mięśnie. Ściągamy łopatki i wciskamy barki w materac. Oddychamy równo – wdech nosem, wydech ustami.
  • Ważne są też ćwiczenia szyjnego odcinka kręgosłupa i przylegających do niego mięśni. Wzmocnimy je, regularnie wykonując skłony głowy w lewą i prawą stronę oraz skręty głową, tak aby policzek dotknął do poduszki. Dobrym ćwiczeniem jest wciskanie potylicy w poduszkę i utrzymywanie napięcia przez 10 sekund.
Ważne

Dopytaj lekarza

Przed opuszczeniem szpitala warto zapytać, jaki tryb życia należy prowadzić. Ogólnie zaleca się, by po operacjach brzusznych pacjenci nie dźwigali (można nieść do 2 kg) i nie wykonywali ćwiczeń, które przeciążają tłocznię brzuszną (objawiać się to będzie koniecznością wstrzymania oddechu). Warto zapytać, kiedy można wsiąść na rower, kiedy wrócić na salę gimnastyczną. Najczęściej do pełnej aktywności fizycznej można wrócić dopiero po 3 miesiącach.

Po operacjach ginekologicznych

Celem ćwiczeń po operacjach ginekologicznych jest usprawnienie i wzmocnienie mięśni dna miednicy. Ćwiczenia można zacząć już w 4-5 dobie po zabiegu.

  • Leżymy na plecach, nogi lekko ugięte w biodrach i kolanach, ręce wzdłuż ciała. Swobodnie oddychając, zaciskamy cewkę moczową i krocze – wykonujemy ruch, jakbyśmy chciały wciągnąć je do wnętrza brzucha. Utrzymujemy tę pozycję przez kilka sekund, a następnie rozluźniamy się. Podczas pierwszych ćwiczeń wykonujemy 3 lub 4 powtórzenia, aby w dalszej rehabilitacji dojść do 20 powtórzeń. To samo można wykonać w klęku podpartym.

Jest wiele ćwiczeń, które przyspieszają wzmocnienie mięśni miednicy. Nie jest bardzo istotne, które z ćwiczeń będziemy wykonywać. Ważne, aby robić to systematycznie i stopniowo zwiększać liczbę powtórzeń. Wychodząc ze szpitala, można poprosić lekarza lub fizjoterapeutę o odpowiedni dla siebie zestaw ćwiczeń.

Ważne

Pamiętaj o bliźnie

Po zdjęciu szwów i całkowitym wygojeniu się rany należy masować bliznę, aby zapobiec zrostom. Masowanie blizny można rozpocząć od dość silnych ruchów okrężnych wokół blizny. Można masować także samą bliznę. Palcami wskazującymi rąk delikatnie ją rozciągamy – wykonujemy poprzeczne ruchy palcami raz w lewo, raz w prawo lub wykonujemy ruch przypominający jodełkę, jak przy wchodzeniu na nartach pod górę. Do masażu warto wykorzystywać specjalne maści na blizny, które zawierają wyciąg z cebuli lub masę perłową. W aptekach dostępne są także plastry silikonowe na blizny. Usprawnienie blizny jest bardzo ważne, ponieważ zrosty po operacjach brzusznych mogą być tak znaczne, że pacjentowi trudno jest zachować wyprostowaną postawę.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019
KOMENTARZE
madzia
|

Co myślicie o plastyce brzucha warto wykonac taką operację. Po poradach dwóch niestety został mi brzuch ćwicze codziennie a i tak nic nie pomaga. Znalazłam sobie nawet w Komorowicach w szpitalu wykonują taką operację, tylko trochę się boje jak będzie po myślicie że rehabilitacja też będzie potrzebna?