Zofran®

1 ml roztworu zawiera 2 mg ondansetronu w postaci dwuwodnego chlorowodorku.

Nazwa Zawartość opakowania Substancja czynna Cena 100% Ost. modyfikacja
Zofran® 5 amp. 4 ml, roztw. do wstrz.

Ondansetron

2019-04-05

Działanie

Ondansetron jest silnym, wybiórczym antagonistą receptorów serotoninowych typu 3 (5-HT3). Promieniowanie jonizujące oraz cytostatyki mogą powodować uwalnianie serotoniny (5-HT) w jelicie cienkim, zapoczątkowując tym samym odruch wymiotny w następstwie pobudzenia poprzez receptory 5-HT3 dośrodkowych włókien nerwu błędnego. Ondansetron blokuje inicjowanie tego odruchu. Pobudzenie włókien dośrodkowych nerwu błędnego może także powodować uwalnianie serotoniny w area postrema, zlokalizowanej na dnie IV komory. Może to wywołać wymioty także na drodze pobudzenia ośrodkowego. Działanie ondansetronu hamujące nudności i wymioty spowodowane chemioterapią i radioterapią oraz okresu pooperacyjnego wynika z jego antagonistycznego wpływu na receptory 5-HT3 neuronów znajdujących się zarówno w obwodowym, jak i ośrodkowym układzie nerwowym. T0,5 wynosi ok. 3 h. U dzieci w wieku 1-4 mies. T0,5 jest wydłużony i wynosi ok. 6,7 h. Po trwającym 5 min. podaniu dożylnym 4 mg ondansetronu, maksymalne stężenie w osoczu wynosi 65 ng/ml. Po 10 minutach od podania domięśniowego ondansetronu, maksymalne stężenie w osoczu wynosi 25 ng/ml. Lek wiąże się w 70 - 76% z białkami surowicy, jest metabolizowany w wątrobie poprzez wiele ścieżek metabolicznych. Mniej niż 5% wchłoniętej dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej. Brak enzymu CYP2D6 nie wpływa na parametry farmakokinetyczne. Podobnie parametry te są takie same podczas stosowania kolejnych dawek leku.

Dawkowanie

Dożylnie lub domięśniowo. WYMIOTY WYWOŁANE CHEMIOTERAPIĄ I RADIOTERAPIĄ. Zakres dawek ondansetronu w postaci roztworu do wstrzykiwań wynosi 8-32 mg na dobę. Wybór dawki i drogi podania zależy od rodzaju radioterapii i chemioterapii.  Dorośli. Chemioterapia o średnim działaniu wymiotnym i radioterapia. W dniu przeprowadzenia chemioterapii o średnim działaniu wymiotnym lub radioterapii wywołującej wymioty ondansetron można podać pacjentowi doustnie, dożylnie, domięśniowo lub doodbytniczo. Zalecana dawka parenteralna wynosi 8 mg w powolnym wstrzyknięciu dożylnym (trwającym nie krócej niż 30 s)  lub domięśniowym bezpośrednio przed rozpoczęciem chemioterapii. Po 12 godzinach podaje się kolejną dawkę - 8 mg ondansetronu w postaci doustnej. Od 2 doby do maksymalnie 5 dób od przeprowadzenia chemio- lub radioterapii o działaniu wymiotnym, w celu zapobiegania nudnościom i wymiotom opóźnionym lub przedłużonym, zaleca się kontynuowanie podawania ondansetronu, w postaciach doustnych lub doodbytniczych. Chemioterapia o silnym działaniu wymiotnym. W dniu zastosowania chemioterapeutyku o silnym działaniu wymiotnym, np. dużych dawek cisplatyny, ondansetron można podać pacjentowi dożylnie, domięśniowo lub doodbytniczo. Ondansetron w postaci roztworu do wstrzykiwań  wykazywał skuteczność w następujących schematach dawkowania obejmujących okres 24 h, w ciągu których przeprowadzono chemioterapię. 1. Schemat: pojedyncza dawka 8 mg podana w powolnym wstrzyknięciu dożylnym lub domięśniowo bezpośrednio przed chemioterapią. 2. Schemat: dawka 8 mg podana w powolnym wstrzyknięciu dożylnym lub domięśniowo bezpośrednio przed chemioterapią, a następnie dwukrotnie powtórzona w odstępach 4-godzinnych w powolnym wstrzyknięciu dożylnym lub domięśniowo, lub jako następująca po pierwszej dawce ciągła infuzja dożylna z szybkością 1 mg/h przez 24 h. 3. Schemat: maksymalna początkowa dawka 16 mg rozcieńczona w 50-100 ml roztworu chlorku sodu do wlewów dożylnych lub w innym odpowiednim płynie infuzyjnym i podana w infuzji trwającej nie krócej niż 15 min bezpośrednio przed chemioterapią, po zastosowaniu początkowej dawki ondansetronu można podać w odstępach 4-godzinnych dwie dodatkowe dawki 8 mg we wstrzyknięciu dożylnym lub domięśniowym. Nie wolno podawać pojedynczych dawek większych niż 16 mg w związku z ryzykiem zależnego od dawki wydłużenia odstępu QT. Wybór odpowiedniego schematu powinien być uzależniony od przewidywanej siły wymiotnego działania leku (leków). Dawki większe niż 8 mg (do maksymalnej dawki 16 mg) mogą być podane dożylnie tylko po rozcieńczeniu w 50-100 ml 0,9% roztwór chlorku sodu do wlewów dożylnych lub w innych odpowiednich płynach infuzyjnych w postaci infuzji trwającej nie krócej niż 15 min. Dawki 8 mg i mniejsze nie muszą być rozcieńczane i można je podać w postaci powolnego wstrzyknięcia dożylnego (w czasie nie krótszym niż 30 s) lub domięśniowo. Przeciwwymiotny skutek działania ondansetronu może być zwiększony przez jednoczesne dodatkowe podanie dożylne 20 mg soli sodowej fosforanu deksametazonu, również bezpośrednio przed rozpoczęciem chemioterapii. Od 2 doby do maksymalnie 5 dób od przeprowadzenia chemioterapii o silnym działaniu wymiotnym, w celu zapobiegania nudnościom i wymiotom opóźnionym lub przedłużonym, zaleca się kontynuowanie podawania ondansetronu, w postaciach doustnych lub doodbytniczych. Dzieci ≥6 miesięcy i młodzież. Nudności i wymioty wywołane chemioterapią nowotworów. Dawkę ondansetronu można ustalić albo w przeliczeniu na powierzchnię ciała, albo w przeliczeniu na masę ciała. W badaniach klinicznych ondansetron podawano w postaci infuzji dożylnej rozcieńczonej w 25-50 ml 0,9% roztworu chlorku sodu do wlewów dożylnych trwającej nie krócej niż 15 min. Dawki dobowe są większe w przypadku przeliczenia na masę ciała niż w przypadku przeliczenia na powierzchnię ciała. Ondansetron w postaci roztworu do wstrzykiwań należy rozcieńczyć 5% roztworem glukozy lub 0,9% roztworem chlorku sodu do wlewów dożylnych, albo innym zgodnym płynem infuzyjnym i podać we wlewie dożylnym w czasie nie krótszym niż 15 min. (w badaniach klinicznych rozcieńczano w 25-50 ml 0,9% roztworu chlorku sodu). Brak danych z kontrolowanych badań klinicznych odnośnie stosowania ondansetronu w zapobieganiu opóźnionym lub przedłużonym nudnościom oraz wymiotom wywołanym chemioterapią oraz odnośnie stosowania ondansetronu u dzieci w przypadku nudności i wymiotów wywołanych radioterapią. Dawkowanie w przeliczeniu na powierzchnię ciała. Ondansetron należy podawać dożylnie, w pojedynczej dawce 5 mg/m2 pc., bezpośrednio przed rozpoczęciem chemioterapii. Pojedyncza dawka podana dożylnie nie może być większa niż 8 mg. Po upływie 12 h, można rozpocząć stosowanie ondansetronu doustnie i kontynuować je do 5 dni. Całkowita dawka dobowa nie może być większa niż dawka stosowana u dorosłych, tj. 32 mg. Dzieci o pc. 2: dzień 1. - 5 mg/m2 pc. i.v. + 2 mg w syropie po 12 h, dni 2.-6. - 2 mg w syropie co 12 h. Dzieci o pc. ≥0,6 m2 do ≤1,2 m2: dzień 1. - 5 mg/m2 pc. i.v. + 4 mg w syropie lub tabletce po 12 h, dni 2.-6. - 4 mg w syropie lub tabletce co 12 h. Dzieci o pc. >1,2 m2: dzień 1. - 5 mg/m2 pc. lub 8 mg i.v. + 8 mg w syropie lub tabletce po 12 h, dni 2.-6. – 8 mg w syropie lub tabletce co 12 h. Dawka obliczona na podstawie masy ciała. Ondansetron należy podawać dożylnie, w pojedynczej dawce 0,15 mg/kg mc., bezpośrednio przed rozpoczęciem chemioterapii. Pojedyncza dawka podana dożylnie nie może być większa niż 8 mg. Po upływie 12 h można rozpocząć stosowanie ondansetronu doustnie i kontynuować je do 5 dni. Całkowita dawka dobowa nie może być większa niż dawka stosowana u dorosłych, tj. 32 mg. Dzieci o mc. ≤10 kg: dzień 1. - do 3 dawek po 0,15 mg/kg mc. i.v. co 4 h, dni 2.-6. - 2 mg w syropie co 12 h. Dzieci o mc. >10 kg: dzień 1. - do 3 dawek po 0,15 mg/kg mc. i.v. co 4 h, dni 2.-6. - 4 mg w syropie lub tabletce co 12 h. Szczególne grupy pacjentów. U pacjentów od 65 do 74 lat można zastosować dawkowanie takie jak u innych dorosłych pacjentów. U pacjentów ≥75 lat nie należy stosować dożylnie początkowej dawki ondansetronu większej niż 8 mg; po zastosowaniu początkowej dawki można podać w odstępach nie krótszych niż 4 h dwie dodatkowe dawki 8 mg dożylnie w postaci infuzji trwającej nie krócej niż 15 min. W obu grupach wiekowych wszystkie dawki dożylne należy rozcieńczyć w 50-100 ml 0,9% roztworu chlorku sodu do wlewów dożylnych lub w innym odpowiednim płynie infuzyjnym i podać w postaci infuzji trwającej nie krócej niż 15 min. NUDNOŚCI I WYMIOTY OKRESU POOPERACYJNEGO. Dorośli. W zapobieganiu nudnościom i wymiotom w okresie pooperacyjnym ondansetron może być stosowany dożylnie, domięśniowo, jak i doustnie. Bezpośrednio przed wprowadzeniem do znieczulenia podać 4 mg w pojedynczej dawce domięśniowo lub w powolnym wstrzyknięciu dożylnym. W okresie pooperacyjnym 4 mg podawane domięśniowo lub w powolnym wstrzyknięciu dożylnym. Dzieci ≥1 miesiąca i młodzież. W celu zapobiegania pooperacyjnym nudnościom i wymiotom u dzieci po zabiegach w znieczuleniu ogólnym, podawać w powolnym wstrzyknięciu dożylnym (trwającym nie krócej niż 30 s) w pojedynczej dawce 0,1 mg/kg mc. (do dawki maksymalnej 4 mg) przed, w momencie lub po wprowadzeniu do znieczulenia. W okresie pooperacyjnym podawać w powolnym wstrzyknięciu dożylnym (trwającym nie krócej niż 30 s) w pojedynczej dawce 0,1 mg/kg mc. (do dawki maksymalnej 4 mg). Brak danych dotyczących stosowania leku w leczeniu pooperacyjnych nudności i wymiotów u dzieci poniżej 2 lat. Szczególne grupy pacjentów. Doświadczenie u osób w podeszłym wieku jest ograniczone. U pacjentów z niewydolnością nerek oraz u pacjentów z zaburzonym metabolizmem sparteiny i debryzochiny nie ma konieczności modyfikacji dawkowania. U pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby maksymalna dawka dobowa wynosi 8 mg.

Wskazania

Dorośli. Zapobieganie i hamowanie nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią i radioterapią nowotworów. Zapobieganie i leczenie nudności i wymiotów okresu pooperacyjnego. Dzieci i młodzież. Zapobieganie i hamowanie nudności oraz wymiotów wywołanych chemioterapią nowotworów u dzieci ≥6 miesięcy oraz zapobieganie i leczenie nudności i wymiotów okresu pooperacyjnego u dzieci ≥1 miesiąca. Nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania ondansetronu doustnie w zapobieganiu i leczeniu pooperacyjnych nudności i wymiotów; zaleca się stosowanie w tym wskazaniu ondansetronu w powolnym wstrzyknięciu dożylnym.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Jednoczesne stosowanie z apomorfiną (ryzyko głębokiego niedociśnienia tętniczego i utraty przytomności).

Środki ostrożności

Ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i wystąpienia częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, należy unikać stosowania ondansetronu u pacjentów z wrodzonym zespołem długiego odstępu QT. Zachować ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT lub zaburzeń rytmu serca: z zaburzeniami gospodarki elektrolitowej, z zastoinową niewydolnością serca, z bradyarytmią, przyjmujących inne leki wywołujące wydłużenie odstępu QT lub leki powodujące zaburzenia gospodarki elektrolitowej, przyjmujących leki zmniejszające częstość rytmu serca. Przed zastosowaniem ondansetronu należy skorygować hipokaliemię i hipomagnezemię. Opisywano reakcje nadwrażliwości u pacjentów, u których stwierdzano nadwrażliwość na innych antagonistów receptorów 5-HT3; w przypadku wystąpienia zaburzeń oddechowych należy zastosować leczenie objawowe i zachować szczególną ostrożność, ponieważ zaburzenia te mogą być zwiastunami reakcji nadwrażliwości. Lek może wydłużać czas pasażu jelitowego - pacjentów z objawami podostrej niedrożności jelit należy obserwować po podaniu ondansetronu. U pacjentów poddawanych zabiegowi usunięcia migdałków stosowanie ondansetronu w celu zapobiegania nudnościom i wymiotom może powodować maskowanie utajonego krwawienia - tych pacjentów należy poddać wnikliwej obserwacji po podaniu ondansetronu. Ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, zaleca się odpowiednią obserwację pacjenta, jeżeli wraz z ondansetronem stosowane są inne leki serotoninergiczne. W przypadku stosowania u dzieci i młodzieży ondansetronu w skojarzeniu z chemioterapią o działaniu hepatotoksycznym, pacjentów należy uważnie obserwować w kierunku zaburzeń czynności wątroby.

Niepożądane działanie

Bardzo często: ból głowy. Często: uczucie gorąca, zaczerwienienie, zaparcia, odczyny miejscowe w miejscu wkłucia dożylnego. Niezbyt często: drgawki, zaburzenia ruchowe (w tym objawy ze strony układu pozapiramidowego jak napadowe, przymusowe patrzenie w górę, napady dystoniczne i dyskineza), arytmia, bóle w klatce piersiowej z obniżeniem odcinka ST w zapisie EKG lub bez, bradykardia, niedociśnienie, czkawka, bezobjawowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (często u pacjentów otrzymujących cisplatynę). Rzadko: reakcje nadwrażliwości typu natychmiastowego (niekiedy o ciężkim przebiegu, w tym reakcje anafilaktyczne), zawroty głowy (przeważnie podczas szybkiego podawania i.v.), przemijające zaburzenia widzenia (np. niewyraźne widzenie; przede wszystkim podczas podawania i.v.), wydłużenie odstępu QTc (w tym częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes). Bardzo rzadko: przemijający zanik widzenia (przede wszystkim podczas podawania i.v.; większość tych incydentów ustępowała do 20 min; większość pacjentów, u których wystąpił taki objaw przyjmowała chemioterapeutyki, w tym cisplatynę; w niektórych przypadkach przemijający zanik widzenia zgłaszano jako objaw pochodzenia korowego), toksyczne wykwity skórne (w tym toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży jest zgodny z opisanym u dorosłych.

Ciąża i laktacja

Nie zaleca się stosowania w ciąży. U zwierząt wykazano, że ondansetron przenika do mleka, dlatego zaleca się, aby matki przyjmujące ondansetron nie karmiły piersią.

Uwagi

Lek nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Ondansetron w postaci roztworu do wstrzykiwań należy łączyć tylko z niżej wymienionymi roztworami do wlewów dożylnych,: 0,9% roztwór NaCl, 5% roztwór glukozy, 10% roztwór mannitolu, roztwór Ringera, 0,3% roztwór chlorku potasu i 5% roztwór glukozy, 0,3% roztwór chlorku potasu i 0,9% roztwór chlorku sodu. Ondansetronu nie należy mieszać w jednej strzykawce ani worku infuzyjnym z innymi lekami. Ondansetron może być podawany przez wspólny zestaw do wlewu dożylnego z innymi lekami (cisplatyna, 5-fluorouracyl, karboplatyna, etopozyd, ceftazydym, cyklofosfamid, doksorubicyna, deksametazon), pod warunkiem, że jego stężenie mieścić się będzie w zakresie 16-160 µg/ml, a stężenie innych leków nie będzie większe niż wartości podane w ulotce producenta.

Interakcje

Brak danych, że ondansetron podawany razem z innymi lekami indukuje lub hamuje ich metabolizm. Badania nie wykazały żadnych interakcji ondansetronu z alkoholem, temazepamem, furosemidem, alfentanylem, tramadolem, morfiną, lignokainą, tiopentalem, propofolem.  Ondansetron jest metabolizowany przez wiele enzymów wątrobowego cytochromu P-450: CYP3A4, CYP2D6 i CYP1A2. Dzięki wielości enzymów zdolnych do metabolizowania ondansetronu, hamowanie lub zmniejszona aktywność jednego enzymu (np. genetycznie uwarunkowana niewydolność CYP2D6) jest zwykle kompensowana przez inne enzymy i pociąga za sobą niewielkie lub nieistotne zmiany w klirensie ondansetronu i zapotrzebowaniu na dawkę. Należy zachować ostrożność stosując ondansetron u pacjentów przyjmujących jednocześnie preparaty wydłużające odstęp QT i (lub) powodujące zaburzenia gospodarki elektrolitowej, ponieważ może wystąpić dodatkowe wydłużenie odstępu QT. Jednoczesne stosowanie ondansetronu z lekami o działaniu kardiotoksycznym (np. antracykliny takie jak doksorubicyna, daunorubicyna lub trastuzumab), antybiotykami (takimi jak erytromycyna lub ketokonazol), lekami przeciwarytmicznymi (takimi jak amiodaron) oraz lekami beta-adrenolitycznymi (takimi jak atenolol lub tymolol) może zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca. Po jednoczesnym zastosowaniu ondansetronu i innych leków serotoninergicznych (w tym SSRI i SNRI) może wystąpić zespół serotoninowy (obejmujący zmiany stanu psychicznego, zaburzenia wegetatywne i zaburzenia nerwowo-mięśniowe). U pacjentów leczonych silnymi induktorami CYP3A4 (np. fenytoina, karbamazepina i ryfampicyna), klirens ondansetronu po podaniu doustnym był wzmożony a stężenie ondansetronu we krwi było zmniejszone. Ondansetron może zmniejszać przeciwbólowe działanie tramadolu. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie leku z chlorowodorkiem apomorfiny, ponieważ istnieje ryzyko wystąpienia głębokiego niedociśnienia tętniczego oraz utraty przytomności.

Preparat zawiera substancję: Ondansetron

Lek refundowany: NIE
Informacje o lekach dostarcza:

"Właściciel portalu Poradnikzdrowie.pl nie jest właścicielem Bazy Leków. Dostawca bazy leków oświadcza i informuje, że dokłada wszelkich starań, aby wszystkie opisy leków były zgodne z obowiązującym stanem wiedzy, a także oświadcza jednocześnie, że podstawowe znaczenie prawne ma zawsze ulotka dołączona do konkretnego leku, zatwierdzona przez Ministerstwo Zdrowia."