Methofill

1 tabl. zawiera 2,5 mg lub 10 mg metotreksatu. Preparat zawiera laktozę.

Nazwa Zawartość opakowania Substancja czynna Cena 100% Ost. modyfikacja
Methofill 100 szt., tabl.

Methotrexate

73.99 zł 2019-04-05

Działanie

Cytostatyk z grupy antymetabolitów, antagonista kwasu foliowego, inhibitor reduktazy dihydrofolianowej - enzymu katalizującego przejście dihydrofolianu w biologicznie czynny kwas tetrahydrofoliowy. Wynikiem inhibicji enzymu jest zaburzenie syntezy kwasów nukleinowych prowadzące do śmierci komórek, zwłaszcza szybko rosnących (komórki nowotworowe, szpiku, płodowe, błony śluzowej jamy ustnej, jelita cienkiego, pęcherza moczowego, nabłonka skóry). Metotreksat działa głównie w fazie S cyklu komórkowego. Działa także immunosupresyjnie. Doustnie podane dawki do 30 mg/m2 pc. są szybko i całkowicie wchłaniane (biodostępność wynosi 80-100%, Cmax zostaje osiągnięte w ciągu 1-2 h). Przy dawkach >30 mg/m2 pc. zaczyna się wysycanie mechanizmów transportowych i dla dawek >80 mg/m2 pc. wchłanianie nie jest całkowite. Metotreksat wiąże się z białkami osocza w ok. 50%. Lek jest wydalany głównie przez nerki. Niewielka część dawki jest wydalana z żółcią w tzw. krążeniu wątrobowo-jelitowym. T0,5 wynosi 3-10 h dla małych dawek i 8-15 h dla dużych dawek. W przypadku niewydolności nerek stężenie metotreksatu we krwi i tkankach zwiększa się.

Dawkowanie

Doustnie. Lek należy przyjmować raz w tygodniu. Reumatoidalne zapalenie stawów. Standardowa dawka to 7,5 do 15 mg przyjmowanych raz w tygodniu. Schemat ten można stopniowo dostosowywać w celu osiągnięcia optymalnej odpowiedzi na leczenie, jednak nie należy przekraczać całkowitej dawki 25 mg na tydzień. Po osiągnięciu zamierzonego efektu terapeutycznego dawkę należy zmniejszać do najniższej skutecznej, zazwyczaj osiąganej w ciągu 6 tygodni. Łuszczyca i łuszczycowe zapalenie stawów. Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się podanie pacjentowi dawki próbnej 2,5 do 5,0 mg w celu wykluczenia niespodziewanego działania toksycznego. Jeżeli po upływie tygodnia wyniki odpowiednich badań laboratoryjnych będą w normie, można rozpocząć leczenie. Standardowa dawka to 7,5 do 15 mg przyjmowanych raz w tygodniu. W razie konieczności można zwiększyć całkowitą dawkę tygodniową do 25 mg. Po osiągnięciu zamierzonego efektu terapeutycznego dawkę należy zmniejszyć do najniższej skutecznej, zgodnie z odpowiedzią na leczenie, co następuje w większości przypadków w okresie od 4 do 8 tygodni. Pacjenta należy poinformować o wszystkich zagrożeniach związanych z terapią. Należy zwrócić szczególną uwagę na wystąpienie objawów toksyczności wobec wątroby, przeprowadzając próby czynnościowe wątroby przed rozpoczęciem leczenia z wykorzystaniem metotreksatu, a następnie powtarzając je co 2–4 miesiące w trakcie trwania terapii. Celem leczenia powinno być zmniejszenie dawki produktu leczniczego do jak najniższego poziomu, przy zachowaniu możliwie długich przerw w stosowaniu leku. Stosowanie metotreksatu umożliwia powrót do konwencjonalnej terapii miejscowej, do czego należy zachęcać. Ostra białaczka limfoblastyczna. Pojedyncza dawka mieści się w zakresie 20-40 mg/m2 pc., podawana raz w tygodniu. Jeśli metotreksat jest podawany w schemacie z lekami w chemioterapii, dawka powinna uwzględniać toksyczność pozostałych leków stosowanych w schemacie. Dawki większe należy podawać pozajelitowo. Specjalne grupy pacjentów. Należy zachować ostrożność podczas stosowania metotreksatu u dzieci. Leczenie powinno być zgodne z aktualnymi protokołami terapeutycznymi u dzieci. Dawki są zwykle wyliczane na podstawie powierzchni ciała pacjenta; leczenie podtrzymujące jest leczenie długotrwałym. Należy zachować wyjątkową ostrożność stosując metotreksat u pacjentów w podeszłym wieku (65 lat i powyżej), i rozważyć zmniejszenie dawki ze względu na zmniejszoną czynność wątroby oraz nerek, jak również mniejsze zapasy kwasu foliowego związane z wiekiem. Należy zachować ostrożność stosując metotreksat u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≥ 60 ml/min. - 100% dawki, klirens 30-59 ml/min. - 50 % dawki, klirens 5 mg/dl, stosowanie metotreksatu jest przeciwwskazane.

Wskazania

Lek wskazany jest do leczenia: czynna postać reumatoidalnego zapalenia stawów u dorosłych; ciężka postać łuszczycy pospolitej, szczególnie plackowatej, która nie może być odpowiednio leczona za pomocą standardowych terapii a także łuszczycowe zapalenie stawów u dorosłych; podtrzymująco w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej (ang. acute lymphoblastic leukemia-ALL) u dorosłych, młodzieży i dzieci w wieku 3 lat i starszych.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Istotne zaburzenia czynności wątroby (stężenie bilirubiny >5 mg/dl). Choroba alkoholowa. Istotne zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min). Istniejące schorzenia krwi, takie jak hipoplazja szpiku kostnego, leukopenia, małopłytkowość lub istotna niedokrwistość. Ciężkie ostre lub przewlekłe zakażenia bądź zespół niedoboru odporności. Ciąża we wskazaniach nieonkologicznych. Karmienie piersią. Jednoczesne stosowanie żywych szczepionek.

Środki ostrożności

Pacjenci leczeni metotreksatem muszą pozostawać pod stałą obserwacją, która pozwoli wykryć objawy toksyczności leku i dokonać jak najszybszej ich oceny. Przed rozpoczęciem, podczas oraz po zakończeniu terapii należy prowadzić staranną obserwację wyników badań morfologicznych krwi. Należy bezzwłocznie zakończyć stosowanie metotreksatu, jeżeli wystąpi znaczące obniżenie liczby białych krwinek lub płytek krwi. Należy poinformować pacjenta o konieczności zgłaszania wszelkich objawów lub oznak infekcji. Zgłaszano przypadki ostrego lub przewlekłego śródmiąższowego zapalenia płuc, często związanego z eozynofilią, w tym przypadki śmiertelne. Objawy zazwyczaj obejmują duszności, kaszel (zwłaszcza suchy i nieproduktywny) oraz gorączkę, zatem podczas każdej wizyty kontrolnej należy zwracać na nie uwagę. Należy poinformować pacjenta o ryzyku wystąpienia zapalenia płuc oraz zalecić bezzwłoczne zgłoszenie lekarzowi występowania uporczywego kaszlu lub duszności. Należy zaprzestać stosowania metotreksatu u pacjentów z objawami płucnymi oraz przeprowadzić szczegółowe badania w celu wykluczenia infekcji. W przypadku podejrzenia choroby płuc wywołanej stosowaniem metotreksatu, należy wdrożyć terapię kortykosteroidową i nie stosować ponownie metotreksatu. Zgłaszano przypadki zgonów w związku ze stosowaniem metotreksatu w leczeniu łuszczycy. Dawki przekraczające 20 mg/tydzień mogą wiązać się ze znacznym wzrostem toksyczności, zwłaszcza zahamowania czynności szpiku kostnego. Metotreksat może wykazywać działanie hepatotoksyczne, zwłaszcza w przypadku stosowania dużych dawek lub w przypadku terapii długookresowej. Zgłaszano przypadki atrofii wątroby, martwicy, marskości, zmian stłuszczeniowych oraz włóknienia okołowrotnego. Zmiany te mogą wystąpić pomimo braku wcześniejszych oznak toksyczności dotyczącej układu pokarmowego lub hematologicznej, zatem przed rozpoczęciem terapii należy koniecznie przeprowadzić badania czynności wątroby, a następnie kontynuować ścisłą obserwację w trakcie leczenia. Nie należy rozpoczynać terapii w przypadku wystąpienia jakichkolwiek odstępstw od normy w wynikach prób czynnościowych lub biopsji wątroby, a jeżeli zmiany pojawią się w trakcie leczenia, należy przerwać stosowanie metotreksatu. Nieprawidłowości te powinny wrócić do normy w ciągu 2 tyg., po czym należy podjąć decyzję o ponownym wdrożeniu terapii. W przypadku stale podwyższonej aktywności enzymów wątrobowych należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie stosowania produktu leczniczego. Brak jest dowodów naukowych na poparcie stosowania biopsji wątroby w celu monitorowania działania hepatotoksycznego w przypadku wskazań reumatologicznych. W przypadku długookresowego leczenia ciężkich postaci łuszczycy za pomocą metotreksatu należy przeprowadzać biopsje wątroby ze względu na potencjalne działanie hepatotoksyczne. Ostrożnie stosować u pacjentów z podwyższonym ryzykiem hepatoksyczności: nadużywających alkoholu w wywiadzie, ze stale podwyższoną aktywnością enzymów wątrobowych, z chorobami wątroby w wywiadzie (w tym przewlekłe zapalenie wątroby typu B lub C), z dziedzicznymi schorzeniami wątroby w wywiadzie rodzinnym, z cukrzycą, nadwagą, narażonych na hepatotoksyczne działanie leków lub środków chemicznych w wywiadzie. U tych pacjentów zaleca się wykonanie biopsji na początku leczenia metotreksatem lub wkrótce potem. Niewielki odsetek pacjentów przerywa leczenie z różnych przyczyn po 2-4 miesiącach, dlatego pierwszą biopsję można opóźnić do czasu zakończenia tej wstępnej fazy. Biopsję należy wykonać, gdy planowane jest dłuższe leczenie. Powtarzane biopsje wątroby są zalecane po uzyskaniu dawki skumulowanej 1,0 do 1,5 g. Przed rozpoczęciem, podczas oraz po zakończeniu terapii należy prowadzić staranną obserwację czynności nerek. Należy zachować ostrożność w przypadku wykazania znaczącej niewydolności nerek. Należy zmniejszyć dawkę metotreksatu u pacjentów z niewydolnością nerek. Duże dawki mogą powodować osadzanie się metotreksatu bądź jego metabolitów w kanalikach nerkowych. Aby przeciwdziałać temu, zaleca się picie dużej ilości płynów oraz alkalizację moczu do poziomu pH 6,5–7,0 poprzez doustną lub dożylną podaż wodorowęglanu sodu (tabletki 5 x 625 mg co 3h) lub acetazolamidu (500 mg doustnie 4 razy na dobę). Często obserwowane działania toksyczne obejmują biegunkę oraz wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, które wymagają przerwania terapii; w przeciwnym razie może wystąpić krwotoczne zapalenie jelit oraz zgon w wyniku perforacji jelit. Metotreksat wywiera w pewnym stopniu działanie immunosupresyjne i może dojść do zmniejszenia odpowiedzi immunologicznej na równocześnie wykonywane szczepienia. Nie należy wykonywać jednoczesnych szczepień z użyciem żywych szczepionek. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku nieaktywnych, przewlekłych zakażeń (np. półpasiec, gruźlica, wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C), ze względu na możliwość ponownego uczynnienia choroby. Przed rozpoczęciem leczenia metotreksatem zaleca się wykonanie zdjęcia rentgenowskiego klatki piersiowej. Przed rozpoczęciem leczenia metotreksatem należy zdrenować płyn z wysięku do opłucnej i z wodobrzusza. Przed rozpoczęciem leczenia metotreksatem lub przed ponownym zastosowaniem metotreksatu po okresie przerwy należy ocenić czynność nerek, wątroby i szpiku kostnego poprzez zebranie wywiadu oraz wykonanie badania przedmiotowego i badań laboratoryjnych. U chorych otrzymujących małe dawki metotreksatu mogą rozwijać się złośliwe chłoniaki; w takim przypadku leczenie należy przerwać. Jeżeli chłoniak nie wykazuje cech samoistnej regresji, konieczne jest rozpoczęcie terapii cytostatykami. Metotreksat należy stosować z najwyższą ostrożnością u pacjentów z zakażeniami, chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, wrzodziejącym zapaleniem okrężnicy, wyniszczonych oraz bardzo młodych i w podeszłym wieku. W przypadku stwierdzenia głębokiej leukopenii w trakcie leczenia, może wystąpić zakażenie bakteryjne lub może istnieć zagrożenie wystąpieniem takiego zakażenia. Na ogół jest wskazane przerwanie stosowania leku i wdrożenie odpowiedniej antybiotykoterapii. W przypadku ciężkiego zahamowania czynności szpiku kostnego może być niezbędne przetoczenie krwi lub masy płytkowej. Preparat zawiera laktozę i nie powinni go przyjmować pacjenci z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Niepożądane działanie

Często: zakażenia, leukopenia, ból głowy, zawroty głowy, zmęczenie, parestezje, zapalenie jamy ustnej, anoreksja, wymioty, nudności, biegunka, zwiększenie aktywności aminotransferaz, wysypka rumieniowa, łysienie. Niezbyt często: zakażenia oportunistyczne, chłoniak, zahamowanie czynności szpiku kostnego, małopłytkowość, niedokrwistość, reakcje anafilaktyczne, krwawienie z nosa, zapalenie pęcherzyków płucnych, śródmiąższowe zapalenie płuc (w tym zgony), włóknienie śródmiąższowe, świąd, zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niewydolność nerek, nefropatia, owrzodzenie pochwy. Rzadko: półpasiec, posocznica, cukrzyca, depresja, splatanie, niedowład połowiczny, niedociśnienie, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, duszność, zapalenie gardła, zapalenie dziąseł, owrzodzenie przewodu pokarmowego, krwawienie z przewodu pokarmowego, zapalenie jelit, hepatotoksyczność, włóknienie wokół żyły wrotnej, marskość wątroby, ostre zapalenie wątroby, nadwrażliwość na światło, trądzik, depigmentacja, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, bolesne uszkodzenie zmiany łuszczycowej, owrzodzenie skóry, osteoporoza, ból stawów, ból mięśni, nasilenie występowania guzków reumatycznych, osłabienie libido, impotencja, zaburzenia miesiączkowania. Bardzo rzadko: hipogammaglobulinemia, rozdrażnienie, dyzartria, afazja, letarg, zapalenie spojówek, niewyraźne widzenie, wysięk w osierdziu, zapalenie osierdzia, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis carinii, przewlekła śródmiąższowa obturacyjna choroba płuc, zapalenie opłucnej, suchy kaszel, krwawe wymioty, teleangiektazja, czyraczność, wylewy podskórne, objawy dyzuryczne, azotemia, zapalenie pęcherza moczowego, krwiomocz, powstanie wadliwych komórek jajowych lub plemników, przemijająca oligospremia, bezpłodność, krwawienie z pochwy, ginekomastia. Ponadto: pancytopenia, posocznica zakończona zgonem, poronienie, uszkodzenie płodu, zwiększenie ryzyka reakcji toksycznych (martwicy tkanek i kości) w trakcie radioterapii, eozynofilia, zapalenie pęcherzyków płucnych. Wskutek równoczesnego narażenia na działanie metotreksatu i promieniowania UV może dojść do nasilenia zmian łuszczycowych.

Ciąża i laktacja

Metotreksat działa teratogennie, powoduje wady wrodzone i (lub) obumieranie płodów. Stosowanie metotreksatu jest przeciwwskazane w ciąży. Przed rozpoczęciem leczenia preparatem należy wykluczyć ciążę, a terapię należy rozpoczynać zaraz po miesiączce. Pacjenci (kobiety i mężczyźni) powinni stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie i do 6 mies. po zakończeniu leczenia metotreksatem. W przypadku chemioterapii przeciwnowotworowej leku nie wolno stosować w ciąży, chyba że korzyści dla matki przeważają nad ryzykiem dla płodu. Lek przenika do mleka kobiecego i może wywoływać objawy toksyczności u niemowląt karmionych piersią. Karmienie piersią w trakcie terapii metotreksatem jest przeciwwskazane. Metotreksat może powodować zaburzenie oogenezy lub spermatogenezy, przemijającej oligospermii, zaburzeń miesiączkowania i bezpłodności. Zaleca się kobietom i mężczyznom zasięgnięcie porady ośrodka poradnictwa genetycznego przed rozpoczęciem leczenia.

Uwagi

Zasadniczo zaleca się wykonywanie następujących badań laboratoryjnych w ramach niezbędnej oceny klinicznej i właściwego monitorowania pacjentów zakwalifikowanych do leczenia metotreksatem lub otrzymujących metotreksat: morfologia krwi pełnej, hematokryt, badanie ogólne moczu, badania czynnościowe nerek, próby czynnościowe wątroby i zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej. W trakcie leczenia mogą wystąpić objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, np. zmęczenie i zawroty głowy. Preparat wywiera niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Interakcje

Salicylany, diuretyki, sulfonamidy, fenytoina, penicyliny, tetracykliny, chloramfenikol, cyprofloksacyna, cefalotyna oraz kwas p-aminobenzoesowy mogą wypierać metotreksat z połączeń z białkami, zwiększając jego toksyczność - nie należy stosować leczenia skojarzonego. Probenecyd, słabe kwasy organiczne, diuretyki pętlowe, pirazole, penicyliny zmniejszają wydalanie kanalikowe metotreksatu, co może powodować zwiększenie toksyczności metotreksatu - należy zachować ostrożność podczas terapii skojarzonej. Unikać podawania metotreksatu i innych potencjalnie nefro- i hepatotoksycznych substancji (takich jak: sulfasalazyna, leflunomid oraz alkohol). Po zastosowaniu metotreksatu w dużej dawce w skojarzeniu z potencjalnie nefrotoksycznym lekiem stosowanym w chemioterapii (np. cisplatyną) może dojść do nasilenia nefrotoksyczności. Szczególnie ostrożnie stosować u pacjentów leczonych azatiopiryną lub retinoidami. Witaminy lub inne preparaty zawierające kwas foliowy lub jego pochodne mogą zmniejszyć skuteczność metotreksatu. Antagoniści kwasu foliowego (np. trimetoprim/sulfametoksazol) stosowane z metotreksatem mogą powodować ostrą megaloblastyczną pancytopenię; ponadto obserwowano nasiloną mielosupresję - unikać jednoczesnego stosowania. Nie należy stosować NLPZ i salicylanów przed rozpoczęciem lub w trakcie leczenia metotreksatem w dużej dawce, z uwagi na ryzyko zwiększenia stężenia metotreksatu we krwi oraz nasilenia jego toksyczności, zwłaszcza na układ pokarmowy i krwiotwórczy (opisywano przypadki zgonów). U pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów stosujących NLPZ i odpowiednio dobrane dawki metotreksatu nie obserwowano zwiększenia toksyczności. Stosowanie z inhibitorami pompy protonowej (m.in. omeprazol, pantoprazol) może wydłużać czas eliminacji metotreksatu i zwiększać jego toksyczność. Podtlenek azotu może nasilać wywołane przez metotreksat zapalenie jamy ustnej i inne objawy toksyczne. Równoczesne stosowanie etretinatu lub acitretyny może prowadzić do ciężkiego zapalenia wątroby - unikać stosowania metotreksatu i acitretyny. Doustnie podawane tetracykliny, chloramfenikol i niewchłanialne antybiotyki o szerokim spektrum działania mogą zmniejszać jelitowe wchłanianie metotreksatu lub zaburzać jelitowo-wątrobowe krążenie metotreksatu. Metotreksat zmniejsza klirens teofiliny - należy monitorować jej stężenie w trakcie terapii skojarzonej. Zwiększa stężenie merkaptopuryny - konieczna jest modyfikacja dawkowania. Zmniejsza stężenie fenytoiny (ryzyko nasilenia drgawek); fenytoina zwiększa metabolizm wątrobowy metotreksatu (ryzyko utraty skuteczności) i wypiera metotreksat z połączeń z białkami (nasilenie toksyczności). Stosowanie z cyklosporyną zwiększa skuteczność metotreksatu, nasilając jednocześnie jego toksyczność (ryzyko nadmiernej immunosupresji oraz limfoproliferacji). Metotreksat wykazuje działanie immunosupresyjne i dlatego należy spodziewać się braku lub osłabienia odpowiedzi na szczepienia prowadzone w trakcie terapii. Stosowanie żywych szczepionek u chorych otrzymujących metotreksat jest przeciwwskazane (ryzyko ciężkich, czasem śmiertelnych zakażeń). Nie badano kompleksowo interakcji pomiędzy metotreksatem a innymi lekami przeciwreumatycznymi, takimi jak związki złota, penicylamina, hydroksychlorochina, sulfasalazyna lub inne leki cytotoksyczne, przy czym ich jednoczesne podawanie może wiązać się ze zwiększoną częstością występowania działań niepożądanych.

Cena

Methofill, cena 100% 73.99 zł

Preparat zawiera substancję: Methotrexate

Lek refundowany: TAK
Informacje o lekach dostarcza:

"Właściciel portalu Poradnikzdrowie.pl nie jest właścicielem Bazy Leków. Dostawca bazy leków oświadcza i informuje, że dokłada wszelkich starań, aby wszystkie opisy leków były zgodne z obowiązującym stanem wiedzy, a także oświadcza jednocześnie, że podstawowe znaczenie prawne ma zawsze ulotka dołączona do konkretnego leku, zatwierdzona przez Ministerstwo Zdrowia."