Częstym pierwszym objawem choroby jest fenomen Raynauda, w którym palce rąk lub stóp nagle bledną i sinieją pod wpływem zimna lub silnych emocji. Skurcz naczyń krwionośnych i ograniczenie przepływu krwi mogą wówczas wywoływać drętwienie, mrowienie oraz ból palców.

Na zdjęciu: Dłonie masujące nadgarstek i palce. Zdjęcie ilustracyjne.

Wczesnym objawem bywa poranny obrzęk dłoni oraz uczucie, że skóra jest napięta i „ciastowata”. Dolegliwości te są zazwyczaj najbardziej odczuwalne rano i pojawiają się jeszcze przed rozpoczęciem procesu włóknienia.

Na zdjęciu: Dłonie zdejmujące ciasną obrączkę ze spuchniętego palca. Zdjęcie ilustracyjne.

Obrzęk może z czasem przechodzić w stwardnienie i pogrubienie skóry, które zazwyczaj zaczyna się na palcach, a później może objąć dłonie oraz twarz. Zmiany te lekarze określają jako sklerodaktylię, co może utrudniać codzienne czynności, takie jak chwyt czy zginanie palców.

Na zdjęciu: Dłonie próbujące odkręcić słoik. Zdjęcie ilustracyjne.

W procesie diagnostycznym podstawę stanowią badania krwi w kierunku autoprzeciwciał, w tym przeciwciał ANA oraz markerów ACA i Scl-70. Pomocna jest także bezbolesna kapilaroskopia obrąbka paznokciowego, która umożliwia ocenę drobnych naczyń krwionośnych pod powiększeniem.

Na zdjęciu: Dłonie lekarza w rękawiczkach trzymające probówkę z krwią. Zdjęcie ilustracyjne.

W przypadku podejrzenia choroby pierwszym krokiem powinna być wizyta u lekarza rodzinnego i ewentualne skierowanie do reumatologa. W ochronie naczyń i skóry pomagają noszenie ciepłych rękawiczek, unikanie wychłodzenia, nawilżanie dłoni, rzucenie palenia tytoniu oraz ograniczanie stresu.

Na zdjęciu: Lekarz badający dłonie pacjenta w gabinecie medycznym. Zdjęcie ilustracyjne.